Hôm nay là kỷ niệm 140 năm ngày sinh của nhà thơ lớn Hungary Tóth Árpád (Tóth là họ đứng trước, Árpád là tên đứng sau, như trong tiếng Việt).
Ông là một gương mặt đại diện của trường phái thơ ấn tượng, lãng mạn của Hungary thời kỳ đầu thế kỷ 19.
Thơ ông có một nhịp điệu nhạc rất riêng và vì vậy khá khó dịch. Hiện tại bản thân tôi mới chỉ dịch hai bài thơ của ông.
Ông sớm bị bệnh, mất rất trẻ khi mới 42 tuổi, nên thơ ông có nhiều bài được viết khi ông đã bị bệnh, có nhiều hơi hướng buồn man mác, cảm nhận về sự mong manh của cuộc sống. Có lẽ cũng chính vì vậy ông nhận ra và cảm nhận sâu sắc và trân quý cái đẹp thường ngày, cảm nhận và trân quý tình yêu mình có được từ người vợ gắn bó với mình dù ông nghèo và yếu bệnh. Có giai thoại trong giới văn học Hungary rằng ông được tặng đám cưới: vì nhà nghèo nên vợ ông, Lichtmann Anná, chấp nhận ở với ông mà không có cưới xin gì, một điều xấu hổ với phụ nữ thời đó. Cuối cùng có một người đứng ra tài trợ và cuối cùng họ cũng có được đám cưới của mình.
Sau đây là bài thơ của ông viết tặng người vợ hiền của mình, chỉ 5 năm trước khi ông mãi mãi đi xa.
VÒNG HOA NẮNG – thơ Tóth Árpád, Phan Anh Sơn dịch
Hoàng hôn xuống con đường thêm đượm mắt
Hàng cây dài bóng đổ mát công viên
Ánh vàng rơi, vòng hoa nắng cho em
Trên mái tóc nắng đậu vào êm ả
Giọt nắng lung linh nhẹ nhàng như thể
Hư ảo nơi đâu không phải thế gian này
Sợi nắng mềm thoang thoảng chút hương bay
Tia yên ắng lặng im dài tĩnh mịch
Trời về tối tất cả thành yên tĩnh
Lấy làn hương thay sắc thắm làm duyên
Tĩnh lặng đất trời, bí mật của tự nhiên
Tỏa hương xuống tóc em, ánh lên rực rỡ
Tôi đứng bàng hoàng, ngất ngây bỡ ngỡ
Cuộc sống tuyệt vời như không thể đẹp hơn
Mắt tôi uống vào, chan chứa biết ơn
Vầng sáng đó, mái tóc em rực lửa.
Có thật là em tôi chẳng còn biết nữa
Hay bóng hình ai tiên nữ hoá thân vào
Như hồn mơ trong gió thoảng lao xao
Sang đây đậu thời gian như dừng lại
Mỗi phút giây tưởng ngàn năm dồn mãi
Đứng trời trồng tôi như dại như ngây
Bỗng nhẹ nhàng tay em chạm bàn tay
Mắt chạm mắt cho tim tôi dồn dập
Nóng hổi dâng trào khát khao rạo rực
Đổ hết về tim cho tôi biết: YÊU EM!
PHAN ANH SƠN
