Mấy dịp bầu cử Quốc hội các khóa trước nhiều trí thức đã thúc tôi,
“ông nên ra ứng cử đi”. Tôi nửa đùa nửa thật trả lời, “tôi có một con
riêng, e người ta làm ầm lên rằng mình vi phạm luật hôn nhân.”
Một vị bảo, “đó là chuyện riêng tư! Có biết bao người ở hoàn cảnh như
cậu. Họ còn làm to, to lắm.” Rồi ông ấy nhắc đến tên của biết bao vị chủ
tịch, tổng bí thư, thủ tướng,… mà tôi chẳng nhớ hết (hình như có vị còn
có con ở nước ngoài nay mới chín mười tuổi gì đó). Mình bảo, tôi khác
họ! Mỗi người có một hoàn cảnh, không nên so sánh. Tôi có một người bạn
cùng lứa có 2 đứa con riêng và anh ấy đã là đại biểu Quốc hội nhiệm kỳ
gần đây.
Vị khác lại bảo, “trên thế giới thiếu gì các lãnh đạo
quốc gia như thế! Nào là ông Mitterand còn đưa bà ấy và con gái vào ở
dinh Tổng thống, nào là ông …”. Tôi bảo, tôi sao dám so với các vĩ nhân
ấy, vả lại ở nước họ quyền riêng tư được bảo vệ nghiêm ngặt chứ đâu như ở
ta!
Chuyện của tôi nhiều người biết. Chả có gì phải giấu diếm. Chính tôi đã đi khai sinh cho cháu theo đúng luật hiện hành lúc đó.
Nói thực, lúc đó cháu còn nhỏ và tôi không muốn nó bị dư luận làm tổn
thương. Đấy là lý do chính chứ chẳng phải câu trả lời “nửa đùa nửa thật”
lấy lệ kể trên.
Nay cháu đã lớn (25 tuổi) đã học hành xong, đã đi làm, nên tôi không còn ngại như trước nữa.
Tôi mất cha năm 1952, lúc mẹ tôi vừa 30 tuổi, bà đã không đi bước nữa
và đã nuôi dạy hai anh em tôi nên người. Tôi không sao bù lại sự mất mát
to lớn ấy của bà. Việt Nam có bao nhiêu phụ nữ phải chịu cảnh góa bụa
hay cô đơn sau chiến tranh?
Tác giả Phạm Bích San (Xã hội học số 4, 1985) đã phân tích kết quả
của cuộc Tổng điều tra dân số năm 1979 và cho chúng ta biết cơ cấu dân
số Việt Nam, theo các nhóm cách nhau 5 tuổi từ 0-4, 5-9, …, 20-24,
25-29, 30-34, 35-39, 40-44,…,95-99 và trên 100 tuổi, (vào 1/10/1979,
ngày điều tra dân số), trong bảng 1 của nghiên cứu đó. Có thể thấy vài
điều đáng chú ý từ bảng này.
Số nam giới ở các độ tuổi dưới 15 (tức là sinh từ 1965 đến 1979) luôn cao hơn số nữ. Một hiện tượng khá bình thường.
Xem kỹ các nhóm có độ tuổi từ 20 đến 44 và thêm vào các cột Nữ-Nam và Nam/Nữ (%), ta sẽ có bảng sau (xem hình):
Có thể thấy sự chênh lệch gần 1,8 triệu giữa số nữ và nam ở độ tuổi 20
đến 44 (có thể coi là độ tuổi sinh sản) là quá lớn và đặc biệt sự chênh
lệch gần 1 triệu ở nhóm tuổi 35-39 là rất đáng chú ý; tỷ số giới tính
Nam/Nữ (%) luôn nhỏ hơn 100 và đặc biệt thấp (15,09) ở độ tuổi 35-39.
Những số liệu khô khan này cho thấy những hậu quả kinh khủng của cuộc
chiến tranh.
Nhìn chung, khoảng 22% phụ nữ ở độ tuổi từ 22 đến
44 hoặc là góa bụa, hoặc là không lấy chồng; và tỷ lệ này có thể còn
kinh khủng hơn cho những phụ nữ ở độ tuổi 30-34 (do thường có chồng cùng
độ tuổi hay hơn 5-6 tuổi) và 35-39 (góa bụa).
Đấy là một hiện
tượng xã hội đau lòng và nhức nhối. Cần có cái nhìn nhân bản đối với
hiện tượng này và những hệ quả dễ hiểu của nó (nhất là từ bản thân các
nhà lãnh đạo phụ nữ và những người bảo vệ nữ quyền).
Nhiều người có thể hỏi: tôi có vi phạm luật hôn nhân và gia đình không?
Tôi khẳng định KHÔNG! Theo đúng câu chữ của Luật khi đó (Luật hôn nhân
gia đình 1986, tôi không vi phạm điều 4 của luật đó, tôi cũng đã làm
đúng điều 30 của luật đó khi khai sinh cho cháu); thậm chí theo cả những
quy định của luật mới hay giải thích cụ thể của thông tư thông tư
01/2001/ TTLT/BTP-BCA-TANDTC-VKSNDTC cũng không. Và quan trọng nhất: tất
cả bốn con trai tôi đều được nuôi dạy trong tình yêu thương và đã trở
thành những người tử tế.
Nguyễn Quang A
Showing posts with label Vallomás - Tự thú. Show all posts
Showing posts with label Vallomás - Tự thú. Show all posts
Monday, March 28, 2016
Thursday, October 22, 2015
TỰ BẠCH
Nói thật với các bác
Điều vẫn giấu xưa nay.
Sẽ khối anh nhảy cẫng,
Mắng thế nọ thế này.
Điều vẫn giấu xưa nay.
Sẽ khối anh nhảy cẫng,
Mắng thế nọ thế này.
Nhẫy cẫng thì nhảy cẫng.
Việc họ làm cứ làm.
Tôi chưa hề, thú thật,
Tự hào người Việt Nam.
Việc họ làm cứ làm.
Tôi chưa hề, thú thật,
Tự hào người Việt Nam.
Tôi đi bốn mươi nước,
Làm gì và đi đâu
Liên quan đến cái xấu,
Tôi bảo tôi người Tàu.
Làm gì và đi đâu
Liên quan đến cái xấu,
Tôi bảo tôi người Tàu.
Một lần ở nước Bỉ,
Ngủ với một em Tây.
Nó bảo: Tàu giỏi quá!
Tôi suýt nói: Việt đây!
Ngủ với một em Tây.
Nó bảo: Tàu giỏi quá!
Tôi suýt nói: Việt đây!
Duy nhất chỉ lần nọ,
Ở Harvard, người ta
Khen tiếng Anh tôi giỏi.
Tôi đáp: Việt Nam mà.
Ở Harvard, người ta
Khen tiếng Anh tôi giỏi.
Tôi đáp: Việt Nam mà.
Chứ nói chung là nhục.
Nhục phải làm thằng dân
Một nước giỏi nói phét,
Lãnh đạo thì ngu đần.
Nhục phải làm thằng dân
Một nước giỏi nói phét,
Lãnh đạo thì ngu đần.
Riêng hai chữ “cộng sản”
Đã đủ nói phần nào.
Làm thằng dân cộng sản
Có gì mà tự hào?
Đã đủ nói phần nào.
Làm thằng dân cộng sản
Có gì mà tự hào?
Mà tự hào sao được
Khi mấy triệu dân ta
Vượt biên, thà chết biển
Hơn phải chết ở nhà!
Khi mấy triệu dân ta
Vượt biên, thà chết biển
Hơn phải chết ở nhà!
Tự hào là yêu nước.
Yêu nước phải biểu tình.
Mà biểu tình nó oánh.
Quân ta oánh quân mình.
Yêu nước phải biểu tình.
Mà biểu tình nó oánh.
Quân ta oánh quân mình.
Tóm lại là nhiều lắm.
Ngẫm là sẽ thấy ngay
Rằng tôi nói cũng đúng
Cái điều khó nói này.
Ngẫm là sẽ thấy ngay
Rằng tôi nói cũng đúng
Cái điều khó nói này.
Tôi là người yêu nước,
Cả lời nói, việc làm,
Và là người trước hết
Tự hào người Việt nam
Cả lời nói, việc làm,
Và là người trước hết
Tự hào người Việt nam
Khi dân được nói,
Được mặc đẹp, ăn no,
Không phải hô khẩu hiệu,
Nôm na là tự do.
Được mặc đẹp, ăn no,
Không phải hô khẩu hiệu,
Nôm na là tự do.
Lúc ấy thì chắc chắn
Cả khi ngủ với Tây,
Tôi cố gắng ngủ tốt,
Rồi nói: Việt Nam đây!
Cả khi ngủ với Tây,
Tôi cố gắng ngủ tốt,
Rồi nói: Việt Nam đây!
PS
Nhớ năm mười chín tuổi,
Có một em rất xinh,
Người Chile, Nam Mỹ,
Tự nhiên nó mê mình.
Nhớ năm mười chín tuổi,
Có một em rất xinh,
Người Chile, Nam Mỹ,
Tự nhiên nó mê mình.
Nó cho trèo lên bụng.
Ừ, cho trèo thì trèo.
Nhưng mà rồi thất bại.
Nhìn mặt nó buồn thiu.
Ừ, cho trèo thì trèo.
Nhưng mà rồi thất bại.
Nhìn mặt nó buồn thiu.
Còn tôi thì thấy nhục,
Vì đó là lần đầu
Được biết mùi phụ nữ,
Mà biết đếch gì đâu.
Vì đó là lần đầu
Được biết mùi phụ nữ,
Mà biết đếch gì đâu.
Em ấy nghĩ người Việt
Đánh thằng Mỹ giỏi sao,
Nên muốn thử để biết
“Chuyện ấy” giỏi thế nào.
Đánh thằng Mỹ giỏi sao,
Nên muốn thử để biết
“Chuyện ấy” giỏi thế nào.
Thế mà tôi thất bại.
Mất sĩ diện quốc gia.
Muốn chui mẹ xuống đất,
Vừa nhục vừa xót xa.
Mất sĩ diện quốc gia.
Muốn chui mẹ xuống đất,
Vừa nhục vừa xót xa.
Vấn đề là quốc thể,
Chứ không phải cá nhân.
Cũng tại do tôi ngốc,
Sau mới ngộ ra dần.
Chứ không phải cá nhân.
Cũng tại do tôi ngốc,
Sau mới ngộ ra dần.
Rằng mình thua là phải.
Chưa thi đấu sân mình
Đã đòi đá quốc tế
Để cho tụi nó khinh.
Chưa thi đấu sân mình
Đã đòi đá quốc tế
Để cho tụi nó khinh.
Âu cũng là bài học
Cho thế hệ cháu con:
Đánh Tây là phải thắng,
Quyết một mất, một còn.
Cho thế hệ cháu con:
Đánh Tây là phải thắng,
Quyết một mất, một còn.
Chỉ riêng cái chuyện ấy
Tôi không hề tự hào
Làm thằng trai nước Việt.
Các bác biết vì sao.
Tôi không hề tự hào
Làm thằng trai nước Việt.
Các bác biết vì sao.
Hà Nội, 13. 7. 2012
Thái Bá Tân
Thái Bá Tân
Sunday, May 3, 2015
Bạn gái
Chẳng biết mình nói gì, làm gì mà em hùng hồn thế này (chắc vừa họp Chi Đoàn xong)
Thân yêu 1976 Tháng 9 (Khi đó mình 21 còn em mới 19)
Không phải là điều gì xảy ra giữa chúng ta. (Mà là) cái chúng ta đang là. (Cho dù có) bất cứ chuyện gì xảy ra với chúng ta.
Mình không nghĩ có chuyện gì trầm trọng như thế. Thực ra chỉ là tình bạn mà thôi.
Thân yêu 1976 Tháng 9 (Khi đó mình 21 còn em mới 19)
Không phải là điều gì xảy ra giữa chúng ta. (Mà là) cái chúng ta đang là. (Cho dù có) bất cứ chuyện gì xảy ra với chúng ta.
Mình không nghĩ có chuyện gì trầm trọng như thế. Thực ra chỉ là tình bạn mà thôi.
Sunday, August 17, 2014
Nhạc chiều - Ötórai tea: Dalida
Il Silenzio là bài hát mà tôi thich nhất của Dalida hồi học ở NEI (nghe từ magnó của anh Quang Việt).
Có một chuyện "ngây ngô" liên quan đến "âm nhạc" mà tôi không quên: Anh Việt là người rất chịu khó săn lùng nhạc các loại và sắm sửa máy móc, loa đầy đủ để nghe cho tử tế. Tôi rất hay qua phòng của anh Việt để nghe nhạc vì anh ấy vốn tốt bụng, rất thoải mái và không bao giờ phiền hà gì. Lần đó là vào một buổi sáng cuối tuần, chúng tôi nghe nhạc và mở âm thanh rất lớn. Lúc đó, ngay phía trước tòa nhà NEI, bên kia đường có một ông già đang làm vườn trong khu nhà của mình. Thấy ông làm lụng có vẻ vất vả nên tụi tôi mang loa ra cửa sổ và mở cho ông nghe những bài mà chúng tôi thích nhất để làm ông vui. Ông nghe một lúc rồi đòi nghe nhạc VN làm cả lũ chết cứng không biết phải làm sao để chiều ông được, mặt tên nào cũng "nghệt" đờ ra... Thế là chẳng nhạc nhẽo gì nữa, chúng tôi kéo loa vào trong, chấm dứt chương trình âm nhạc.
Szeretettel barátaimnak
Có một chuyện "ngây ngô" liên quan đến "âm nhạc" mà tôi không quên: Anh Việt là người rất chịu khó săn lùng nhạc các loại và sắm sửa máy móc, loa đầy đủ để nghe cho tử tế. Tôi rất hay qua phòng của anh Việt để nghe nhạc vì anh ấy vốn tốt bụng, rất thoải mái và không bao giờ phiền hà gì. Lần đó là vào một buổi sáng cuối tuần, chúng tôi nghe nhạc và mở âm thanh rất lớn. Lúc đó, ngay phía trước tòa nhà NEI, bên kia đường có một ông già đang làm vườn trong khu nhà của mình. Thấy ông làm lụng có vẻ vất vả nên tụi tôi mang loa ra cửa sổ và mở cho ông nghe những bài mà chúng tôi thích nhất để làm ông vui. Ông nghe một lúc rồi đòi nghe nhạc VN làm cả lũ chết cứng không biết phải làm sao để chiều ông được, mặt tên nào cũng "nghệt" đờ ra... Thế là chẳng nhạc nhẽo gì nữa, chúng tôi kéo loa vào trong, chấm dứt chương trình âm nhạc.
Szeretettel barátaimnak
Monday, July 21, 2014
Hungary - "Vấp ngã dại khờ" của tôi
Nếu Ái Việt đã thổ lộ rằng: tên này không phải là Hoàng tử Bé mà chỉ là một người "cố gắng sống chân thành, trân trọng mỗi rung động của mình, mỗi khi nhớ Hoàng Tử Bé" thì tôi chỉ là một kẻ 'nhận vơ' là Hoàng tử Bé mà thôi.
Tôi đã phí hoài nửa đời mình với những "vấp ngã dại khờ" để bây giờ cố gắng "sống sao cho ra sống" vì lẽ: mặc dù từng sống theo chủ nghĩa giáo điều made in Vietnam (chủ nghĩa tập thể), bản chất của tôi vẫn luôn "hướng ngoại" và mong "tu tỉnh" bản thân khi được tiếp xúc với những cơn gió lành, những luồng tư tưởng mới mẻ đến từ những phương trời xa lạ.
Hồi còn bé, những lần trở về Hà Nội từ nơi sơ tán là những dịp để tôi lân la tìm hiểu về thế giới ở ngoài những trang sách. Những nơi tôi hay đến là các Đại sứ quán nước ngoài hoặc cơ quan đại diện văn hóa của các tổ chức quốc tế và các nước chưa có quan hệ ngoại giao với Việt Nam. Tôi dán mũi vào mặt kính xem không biết chán hình ảnh các nước được giới thiệu trong những Bảng tin (được làm như những cái hộp với mặt kính lớn và lắp đèn ống bên trong) đặt trước các cơ quan đại diện này.
Tôi đọc say sưa những câu chuyện thần thoại, bị lôi cuốn vào những câu chuyện cổ tích rồi đọc thêm những cuốn sách, tiểu thuyết được dịch ra tiếng Việt của các tác giả Đông Âu và Tây phương, thích thú xem những bộ phim nước ngoài và cũng không bỏ qua các tạp chí, báo ảnh các nước hoặc bài viết của các tác giả Việt Nam về các nước mà tôi muốn tìm hiểu (riêng Trung Quốc thì bị "dội" vì tôi cho rằng không hơn gì Việt Nam, có khi còn "hủ lậu" hơn nữa là khác. Tôi giống Ái Việt ở chỗ không ưa nổi cái bản mặt của Mao được tô vẽ hết mức với chứng "sùng bái cá nhân" đầy rẫy trên sách báo đỏ lòe về "đại cách mạng văn hóa" TQ). Thế giới mà tôi biết khi đó hầu hết từ những thông tin văn hóa và tin tức về Liên Xô, về những nước khác thì ít hơn hoặc rất hạn chế. Vì thế, tràn ngập trong tôi là nước Nga, là tâm hồn Nga, là văn hóa Nga... nên tôi chỉ yêu nhất nước Nga mà thôi. Đó cũng là thành công của công tác tuyên truyền văn hóa của Đảng và nhà nước ta sau những thành công về mặt tư tưởng.
Tôi cũng từng trao đổi thư từ với một bạn gái rất dễ thương sống ở thành phố Vinnytsia (Ucraina) tên là Valia (qua phong trào giao lưu hữu nghị của học sinh Liên Xô hồi đó). Tôi rất thích nhận thư và viết thư cho bạn. Vốn tiếng Nga học được ở trường của tôi chẳng được bao nhiêu nên nhiều khi tôi cũng phải nhờ sự trợ giúp của chú Cao Xuân Hạo (do cùng ở trong 1 nhà, khu tập thể Kim Liên) dù chỉ để viết những lá thư ngắn của trẻ con với nhau.
Đối với tôi khi ấy, Liên Xô là đất nước vĩ đại với nhiều cái nhất. Các nước khác trong phe XHCN đều bé nhỏ về mọi mặt so với "quê hương của Cách mạng XHCN tháng 10". Tôi mơ ước được đến những xứ sở khi ấy với tôi như thuộc về một thế giới khác, hoàn toàn cách biệt tưởng chừng không thể chạm tới được, những thiên đường của con người so với Việt Nam. Vì vậy, tôi đã sung sướng vô cùng khi biết mình sẽ được đi nước ngoài, tuy rằng, khi nhận quyết định sẽ học ở Hungary tôi nghĩ là mình không may mắn so với những ai được đi Liên Xô.
Nhưng tất cả bắt đầu đảo lộn từ khi tôi bước lên con tàu Hungary ở Moszkva. Lần đầu tiên tôi bị Hungary chinh phục là khi cầm trên tay chai Coca Cola, thứ đồ uống của tư bản mà tôi chỉ đọc được trong sách ở Việt Nam, không thể kiếm được trên tàu Trung Quốc hay tàu Nga. Sau này tôi còn mê nó hơn khi uống cùng với szendvics trong những giờ giải lao ở NEI (Nemzetközi Előkészítő Intézet), có lẽ đó là những lúc tôi thấy Coca Cola và szendvics dùng với nhau ngon không thể tả. Tôi cũng khoái ăn các loại bánh ngọt rất ngon bán ở đây, chúng là một trong những cái bánh ngon nhất mà tôi từng ăn ở Hungary. Và điều làm tôi thấy mọi thứ ngon hơn là cô bán hàng, tôi nhớ cô ta nhất với cái mũ lông làm dáng bằng sợi nhân tạo mượt như lông cáo mà cô rất thích và luôn đội trên đầu. Cô ta cũng tỏ ra chú ý đến tôi, có lần cô ấy còn nháy mắt hỏi tôi: "Lányok nagyon szeretnek! Ugye?". Nhưng lúc đó tôi thật đáng ghét, lẽ ra cũng nên đáp lại cô ta một cách láu lỉnh hoặc ít nhất cũng cười "tán thành" cho đúng phép xã giao thì tôi cứ "ngây" ra như 1 thằng điếc. Những kỷ niệm về đồ ăn và bánh trái của tôi chỉ còn được như vậy nên tôi không thể có được một bài viết dài như Ái Việt về tiệm bánh của cu cậu được.
Trường Ngoại ngữ (NEI) là nơi tôi bắt đầu cuộc sống của mình ở Hungary. Tôi rất yêu thích ngôi trường này, từ kiến trúc hiện đại của tòa nhà cho đến các thầy cô giáo và cuộc sống ở đó. Đây là lần đầu tiên tôi được học trong một lớp học chỉ có hơn mười trò nên tiếp thu rất tốt những gì được học. Những người Hung đầu tiên mà chúng tôi tiếp xúc là các giáo viên với phong cách sống rất thoải mái và phóng khoáng: bao giờ cũng rõ ràng trong mọi vấn đề, không "ấm ớ hội tề" như người Việt. Họ cũng là những người châu Âu đầu tiên mà tôi có dịp được gần gũi và học hỏi. Tôi cũng rất thích và hãnh diện với các bạn khác vì cô Mária, giáo viên chủ nhiệm dạy tiếng Hung của chúng tôi, là 1 phụ nữ trẻ đẹp và lôi cuốn nhất trường.Tôi còn may mắn hơn khi được sống trong tòa nhà chính của trường, số 73-75 Budaörsi út, vì nó được thiết kế rất tiện lợi cho học sinh. Chúng tôi được ăn ở và học ngay trong tòa nhà này trong khi rất nhiều bạn phải ở chỗ khác và đến đây học. Tôi còn nhớ phòng của tôi số 517 (nằm ở lầu 5), phía trên các lớp học (bố trí ở lầu 1 và tầng Trệt). Phòng được thiết kế cho 2 học sinh, có tủ áo, bàn học, lavabo rửa mặt và giường đệm tươm tất. Toilet và chỗ tắm giặt ở 2 đầu hành lang. Mùa đông có hệ thống sưởi bằng hơi nước. Nhà ăn được bố trí ở tầng dưới cùng, nếu muốn tập tành thì xuống phòng gym (tornaterem). Tuy lúc đó chưa biết bóng bánh là gì nhưng mấy cái sân bóng thật cuốn hút, có điều, lúc đó tôi không biết rằng: chúng sẽ là một phần trong cuộc sống của tôi sau này.
Cũng phải nói đến một chi tiết nhỏ là cuốn Leckekönyv ở NEI. Nó làm tôi phải so sánh với cuốn Học bạ của Việt Nam. Giữa 2 nền giáo dục là 1 khoảng cách rất xa trong việc theo dõi học sinh bằng hồ sơ lưu trữ. Tôi không thắc mắc về cuốn Học bạ của Hungary nhìn rất giá trị với bìa cứng bọc vải vì họ có điều kiện hơn ta về mặt vật chất, nhưng tôi suy nghĩ về kích thước và nội dung nhiều hơn. Với kích thước chỉ 11cm x 19cm, bên trong cô đọng những dữ liệu về học sinh và quá trình học tập với điểm số và nhận xét (rất ngắn) của giáo viên và những con tem... Học bạ của Hungary khác xa với cuốn học bạ rườm rà, khổ lớn chiếm nhiều không gian lưu trữ của Việt Nam; muốn theo dõi đầy đủ phải đọc mất nhiều thời gian và còn mất thời gian nhiều hơn để ghi chép tất cả những nội dung đó.
Tôi vẫn còn giữ được Thời khóa biểu của năm học đầu tiên @ NEI. Đây là cái Thời khóa biểu tôi tự làm, trên đó có thể nhận ra các môn học được ghi bằng chữ viết tắt, con số là số phòng học của từng môn:
Hungary còn là nơi mà các ban nhạc, ca sĩ và cầu thủ nổi tiếng được biết đến nhiều hơn các vị lãnh đạo nhà nước. Đường phố, TV và báo ảnh thật ấn tượng với rất nhiều quảng cáo đủ loại... Tất cả đều thú vị và lạ lẫm với bọn Việt Nam chúng tôi... Hình tượng lãnh tụ, cờ quạt, khẩu hiệu, bích chương cổ động và ca tụng chế độ...không nhiều như ở Việt Nam và những nước chúng tôi đã đi qua cũng là điều đáng ghi nhận của đất nước này. Ở Budapest, thay cho tượng đài hùng vĩ của cách mạng thường thấy ở các nước khác, biểu tượng của Tự do được đặt ở nơi cao nhất của thành phố làm tôi càng tôn trọng hơn dân tộc này.

Hungary là một chân trời mới của tôi. Nơi tôi nhận ra mình là một con người như thế nào. Cũng như Vũ Thư Hiên bộc bạch về những ngày sống và học tập ở nước ngoài, hành trang của tôi còn thiếu quá nhiều để tiếp cận và hấp thụ cái mới. "Đi một ngày đàng học một sàng khôn", cái hay cái lạ xứ người đã làm một chàng trai đang độ tuổi lớn như tôi phải suy nghĩ nhiều quá... Đất nước và con người Hungary như một tác nhân vén bức màn che mà cuộc sống ở Việt Nam đã phủ lên con người tôi, rọi vào trong tôi một thứ ánh sáng khác, làm sáng lên những phần u tối vì bị tiêm nhiễm quá nhiều chủ nghĩa giáo điều huyễn hoặc ở Việt Nam. Nhớ lại tất cả những gì đã qua để thấy lại chính mình ngày trước thì mới nhận ra được những cách biệt và khác biệt là thế nào... thật khờ khạo bé dại làm sao nên dù có đẹp đi nữa thì cũng là cái thời ấy nó đẹp chứ mình thì chẳng đẹp chút nào!
Nếu viết lại cái thời "ngây ngô" ấy, tôi không thể viết được như Ái Việt và bạn bè của mình, những người đã làm được những gì phải làm với trách nhiệm/bổn phận khi phải hy sinh nhiều thời gian và ham muốn vì chúng. Tôi không có được "tư cách" của họ, nếu có thì chỉ với tư cách là bạn của họ mà thôi, không phải của một "lưu học sinh" mà của một kẻ "đồng hành" lêu lổng, vì thế phải gọi những gì nếu được viết của tôi là "Ký sự đi Hung" mới đúng.
Tôi đã phí hoài nửa đời mình với những "vấp ngã dại khờ" để bây giờ cố gắng "sống sao cho ra sống" vì lẽ: mặc dù từng sống theo chủ nghĩa giáo điều made in Vietnam (chủ nghĩa tập thể), bản chất của tôi vẫn luôn "hướng ngoại" và mong "tu tỉnh" bản thân khi được tiếp xúc với những cơn gió lành, những luồng tư tưởng mới mẻ đến từ những phương trời xa lạ.
Hồi còn bé, những lần trở về Hà Nội từ nơi sơ tán là những dịp để tôi lân la tìm hiểu về thế giới ở ngoài những trang sách. Những nơi tôi hay đến là các Đại sứ quán nước ngoài hoặc cơ quan đại diện văn hóa của các tổ chức quốc tế và các nước chưa có quan hệ ngoại giao với Việt Nam. Tôi dán mũi vào mặt kính xem không biết chán hình ảnh các nước được giới thiệu trong những Bảng tin (được làm như những cái hộp với mặt kính lớn và lắp đèn ống bên trong) đặt trước các cơ quan đại diện này.
Tư tưởng "vọng ngoại" của tôi còn ở chỗ rất ngưỡng mộ mấy anh chị lưu học sinh trắng trẻo "đi Tây" về. Tôi rất thích cái mùi "Tây" từ các món đồ mới "khui thùng". Cái gì có hơi hám "Tây" tôi đều ngưỡng mộ tất, từ áo quần, vật dụng, và cả cách đi đứng, ăn nói, kể chuyện... Bất kể thứ gì tôi vớ được, từ tranh ảnh, quà cáp và thư từ... tôi đều thích thú khám phá với tất cả sự tò mò của một đứa trẻ; nhất là những thứ từ hai ông anh theo đuổi bà chị nhan sắc "nghiêng thùng đổ nước" nhà tôi (anh thứ nhất là L.T.T., học ở Liên Xô, sau này là phóng viên báo ảnh chiến trường và anh thứ hai là N.V.H., nghiên cứu sinh nông nghiệp ở Hungary, sau này là hiệu trưởng Đại học Nông Lâm tp. HCM).
Tôi đọc say sưa những câu chuyện thần thoại, bị lôi cuốn vào những câu chuyện cổ tích rồi đọc thêm những cuốn sách, tiểu thuyết được dịch ra tiếng Việt của các tác giả Đông Âu và Tây phương, thích thú xem những bộ phim nước ngoài và cũng không bỏ qua các tạp chí, báo ảnh các nước hoặc bài viết của các tác giả Việt Nam về các nước mà tôi muốn tìm hiểu (riêng Trung Quốc thì bị "dội" vì tôi cho rằng không hơn gì Việt Nam, có khi còn "hủ lậu" hơn nữa là khác. Tôi giống Ái Việt ở chỗ không ưa nổi cái bản mặt của Mao được tô vẽ hết mức với chứng "sùng bái cá nhân" đầy rẫy trên sách báo đỏ lòe về "đại cách mạng văn hóa" TQ). Thế giới mà tôi biết khi đó hầu hết từ những thông tin văn hóa và tin tức về Liên Xô, về những nước khác thì ít hơn hoặc rất hạn chế. Vì thế, tràn ngập trong tôi là nước Nga, là tâm hồn Nga, là văn hóa Nga... nên tôi chỉ yêu nhất nước Nga mà thôi. Đó cũng là thành công của công tác tuyên truyền văn hóa của Đảng và nhà nước ta sau những thành công về mặt tư tưởng.
Tôi cũng từng trao đổi thư từ với một bạn gái rất dễ thương sống ở thành phố Vinnytsia (Ucraina) tên là Valia (qua phong trào giao lưu hữu nghị của học sinh Liên Xô hồi đó). Tôi rất thích nhận thư và viết thư cho bạn. Vốn tiếng Nga học được ở trường của tôi chẳng được bao nhiêu nên nhiều khi tôi cũng phải nhờ sự trợ giúp của chú Cao Xuân Hạo (do cùng ở trong 1 nhà, khu tập thể Kim Liên) dù chỉ để viết những lá thư ngắn của trẻ con với nhau.
Đối với tôi khi ấy, Liên Xô là đất nước vĩ đại với nhiều cái nhất. Các nước khác trong phe XHCN đều bé nhỏ về mọi mặt so với "quê hương của Cách mạng XHCN tháng 10". Tôi mơ ước được đến những xứ sở khi ấy với tôi như thuộc về một thế giới khác, hoàn toàn cách biệt tưởng chừng không thể chạm tới được, những thiên đường của con người so với Việt Nam. Vì vậy, tôi đã sung sướng vô cùng khi biết mình sẽ được đi nước ngoài, tuy rằng, khi nhận quyết định sẽ học ở Hungary tôi nghĩ là mình không may mắn so với những ai được đi Liên Xô.
Nhưng tất cả bắt đầu đảo lộn từ khi tôi bước lên con tàu Hungary ở Moszkva. Lần đầu tiên tôi bị Hungary chinh phục là khi cầm trên tay chai Coca Cola, thứ đồ uống của tư bản mà tôi chỉ đọc được trong sách ở Việt Nam, không thể kiếm được trên tàu Trung Quốc hay tàu Nga. Sau này tôi còn mê nó hơn khi uống cùng với szendvics trong những giờ giải lao ở NEI (Nemzetközi Előkészítő Intézet), có lẽ đó là những lúc tôi thấy Coca Cola và szendvics dùng với nhau ngon không thể tả. Tôi cũng khoái ăn các loại bánh ngọt rất ngon bán ở đây, chúng là một trong những cái bánh ngon nhất mà tôi từng ăn ở Hungary. Và điều làm tôi thấy mọi thứ ngon hơn là cô bán hàng, tôi nhớ cô ta nhất với cái mũ lông làm dáng bằng sợi nhân tạo mượt như lông cáo mà cô rất thích và luôn đội trên đầu. Cô ta cũng tỏ ra chú ý đến tôi, có lần cô ấy còn nháy mắt hỏi tôi: "Lányok nagyon szeretnek! Ugye?". Nhưng lúc đó tôi thật đáng ghét, lẽ ra cũng nên đáp lại cô ta một cách láu lỉnh hoặc ít nhất cũng cười "tán thành" cho đúng phép xã giao thì tôi cứ "ngây" ra như 1 thằng điếc. Những kỷ niệm về đồ ăn và bánh trái của tôi chỉ còn được như vậy nên tôi không thể có được một bài viết dài như Ái Việt về tiệm bánh của cu cậu được.
Trường Ngoại ngữ (NEI) là nơi tôi bắt đầu cuộc sống của mình ở Hungary. Tôi rất yêu thích ngôi trường này, từ kiến trúc hiện đại của tòa nhà cho đến các thầy cô giáo và cuộc sống ở đó. Đây là lần đầu tiên tôi được học trong một lớp học chỉ có hơn mười trò nên tiếp thu rất tốt những gì được học. Những người Hung đầu tiên mà chúng tôi tiếp xúc là các giáo viên với phong cách sống rất thoải mái và phóng khoáng: bao giờ cũng rõ ràng trong mọi vấn đề, không "ấm ớ hội tề" như người Việt. Họ cũng là những người châu Âu đầu tiên mà tôi có dịp được gần gũi và học hỏi. Tôi cũng rất thích và hãnh diện với các bạn khác vì cô Mária, giáo viên chủ nhiệm dạy tiếng Hung của chúng tôi, là 1 phụ nữ trẻ đẹp và lôi cuốn nhất trường.Tôi còn may mắn hơn khi được sống trong tòa nhà chính của trường, số 73-75 Budaörsi út, vì nó được thiết kế rất tiện lợi cho học sinh. Chúng tôi được ăn ở và học ngay trong tòa nhà này trong khi rất nhiều bạn phải ở chỗ khác và đến đây học. Tôi còn nhớ phòng của tôi số 517 (nằm ở lầu 5), phía trên các lớp học (bố trí ở lầu 1 và tầng Trệt). Phòng được thiết kế cho 2 học sinh, có tủ áo, bàn học, lavabo rửa mặt và giường đệm tươm tất. Toilet và chỗ tắm giặt ở 2 đầu hành lang. Mùa đông có hệ thống sưởi bằng hơi nước. Nhà ăn được bố trí ở tầng dưới cùng, nếu muốn tập tành thì xuống phòng gym (tornaterem). Tuy lúc đó chưa biết bóng bánh là gì nhưng mấy cái sân bóng thật cuốn hút, có điều, lúc đó tôi không biết rằng: chúng sẽ là một phần trong cuộc sống của tôi sau này.
Các trò lớp M12 (Mérnök szakirány, NEI, 1972) và cô giáo Tallér Mária (Ảnh: Album Bá Bình,VIDI72)
Tôi vẫn nhớ cảnh tượng mà tôi nhìn thấy vào đêm đầu tiên ở ký túc xá. Khi kéo rèm che cửa sổ phòng của tôi để nhìn ra ngoài,
Budapest hiện ra trước mắt tôi thật ấn tượng với vẻ đẹp từ những ánh
đèn làm tôi ngây người sửng sốt vì chưa bao giờ được thấy một thành
phố rực rỡ đến thế.Cũng phải nói đến một chi tiết nhỏ là cuốn Leckekönyv ở NEI. Nó làm tôi phải so sánh với cuốn Học bạ của Việt Nam. Giữa 2 nền giáo dục là 1 khoảng cách rất xa trong việc theo dõi học sinh bằng hồ sơ lưu trữ. Tôi không thắc mắc về cuốn Học bạ của Hungary nhìn rất giá trị với bìa cứng bọc vải vì họ có điều kiện hơn ta về mặt vật chất, nhưng tôi suy nghĩ về kích thước và nội dung nhiều hơn. Với kích thước chỉ 11cm x 19cm, bên trong cô đọng những dữ liệu về học sinh và quá trình học tập với điểm số và nhận xét (rất ngắn) của giáo viên và những con tem... Học bạ của Hungary khác xa với cuốn học bạ rườm rà, khổ lớn chiếm nhiều không gian lưu trữ của Việt Nam; muốn theo dõi đầy đủ phải đọc mất nhiều thời gian và còn mất thời gian nhiều hơn để ghi chép tất cả những nội dung đó.
Tôi vẫn còn giữ được Thời khóa biểu của năm học đầu tiên @ NEI. Đây là cái Thời khóa biểu tôi tự làm, trên đó có thể nhận ra các môn học được ghi bằng chữ viết tắt, con số là số phòng học của từng môn:

Hungary là một chân trời mới của tôi. Nơi tôi nhận ra mình là một con người như thế nào. Cũng như Vũ Thư Hiên bộc bạch về những ngày sống và học tập ở nước ngoài, hành trang của tôi còn thiếu quá nhiều để tiếp cận và hấp thụ cái mới. "Đi một ngày đàng học một sàng khôn", cái hay cái lạ xứ người đã làm một chàng trai đang độ tuổi lớn như tôi phải suy nghĩ nhiều quá... Đất nước và con người Hungary như một tác nhân vén bức màn che mà cuộc sống ở Việt Nam đã phủ lên con người tôi, rọi vào trong tôi một thứ ánh sáng khác, làm sáng lên những phần u tối vì bị tiêm nhiễm quá nhiều chủ nghĩa giáo điều huyễn hoặc ở Việt Nam. Nhớ lại tất cả những gì đã qua để thấy lại chính mình ngày trước thì mới nhận ra được những cách biệt và khác biệt là thế nào... thật khờ khạo bé dại làm sao nên dù có đẹp đi nữa thì cũng là cái thời ấy nó đẹp chứ mình thì chẳng đẹp chút nào!
Nếu viết lại cái thời "ngây ngô" ấy, tôi không thể viết được như Ái Việt và bạn bè của mình, những người đã làm được những gì phải làm với trách nhiệm/bổn phận khi phải hy sinh nhiều thời gian và ham muốn vì chúng. Tôi không có được "tư cách" của họ, nếu có thì chỉ với tư cách là bạn của họ mà thôi, không phải của một "lưu học sinh" mà của một kẻ "đồng hành" lêu lổng, vì thế phải gọi những gì nếu được viết của tôi là "Ký sự đi Hung" mới đúng.
Với các bạn, và những anh chị lớn hơn mình, những người làm tròn bổn phận của ''hạt giống đỏ'' hay những người ''bôn sệt'' chân chính, tôi luôn giành cho họ sự tôn trọng chân thành từ 1 kẻ lêu lổng như tôi. Tuy nhiên, kết thân hay gắn bó với nhau hay ko là câu chuyện khác. Nhớ lại thì lúc đó tôi là 1 thằng nhóc ko phải dạng vừa (khó chịu lắm), bởi ko coi hiện tại của mình ra gì cả, cứ nghĩ rằng, cái tương lai ghê gớm của mình sẽ diễn ra sau này chứ ko phải lúc đó (dù đó mới là thời kỳ đẹp nhất!).
"Đi là về", từ khi đến Hungary tôi yêu đất nước của mình nhiều hơn và đúng cách hơn, thấy dân mình "thật" hơn với những thói hư tật xấu và những cái hay cái lạ. Ở VN, nếu không quanh quẩn với thôn xóm (chỗ sơ tán) của mình thì dù ở Hà Nội, cũng chẳng mấy khi tôi tự mình có những chuyến đi để mở tầm mắt của mình về quê hương. Cuộc sống của chúng tôi phần lớn chỉ đóng khung trong không gian ở trường, còn ở nhà là trong những gia đình có gia cảnh gần giống nhau, chỉ một số rất ít có gia phong khác biệt nên được thừa hưởng sự giáo dục tốt hơn từ nền tảng văn hóa của cha mẹ. Vì thế, so với người Hung đồng trang lứa, bọn tôi chỉ như những đứa trẻ to xác. Nếu không sang Hungary thì chẳng bao giờ tôi biết con trai ngủ chung với nhau là "quái đản", cái thói hay cười vớ vẩn là "vô duyên", nhiều người tôi cho là giỏi giang chỉ là "khôn vặt"...
"Đi là về", từ khi đến Hungary tôi yêu đất nước của mình nhiều hơn và đúng cách hơn, thấy dân mình "thật" hơn với những thói hư tật xấu và những cái hay cái lạ. Ở VN, nếu không quanh quẩn với thôn xóm (chỗ sơ tán) của mình thì dù ở Hà Nội, cũng chẳng mấy khi tôi tự mình có những chuyến đi để mở tầm mắt của mình về quê hương. Cuộc sống của chúng tôi phần lớn chỉ đóng khung trong không gian ở trường, còn ở nhà là trong những gia đình có gia cảnh gần giống nhau, chỉ một số rất ít có gia phong khác biệt nên được thừa hưởng sự giáo dục tốt hơn từ nền tảng văn hóa của cha mẹ. Vì thế, so với người Hung đồng trang lứa, bọn tôi chỉ như những đứa trẻ to xác. Nếu không sang Hungary thì chẳng bao giờ tôi biết con trai ngủ chung với nhau là "quái đản", cái thói hay cười vớ vẩn là "vô duyên", nhiều người tôi cho là giỏi giang chỉ là "khôn vặt"...
Trong sinh hoạt hàng ngày, dân Việt Nam “mặc kệ thói ở bẩn, khoa trương một cách lố bịch, vô kỷ
luật, ăn cắp, tắt mắt và gian dối... dù sống ở VN hay ở đâu. Thường thì họ cảm
thấy thấp kém khi thua trong tình trạng "tự ti" một cách khiếp nhược
nhưng lại "tự hào" một cách mù quáng vì những chuyện không đâu...” (Nguyễn
Thụy Phương, ĐH Paris Descartes). Con người Việt Nam bằng xương bằng thịt trước mắt người Hungary và bạn bè quốc tế chỉ là một mớ "hổ lốn" tẻ nhạt, dưới chiếc áo khoác made in Vietnam mang nhãn hiệu "anh hùng" là sự thật chẳng có gì đáng kể, nó không đủ che con người tự ti đầy mặc cảm, sản phẩm của một xã hội lạc hậu nửa phong kiến cộng vài thứ lặt vặt ở thời kỳ khai hoá của thực dân Pháp ở châu Á, thật là 1 sản phẩm "sơ khai", "nghèo nàn" một cách thảm hại, chẳng phản ánh được những gì mang giá trị văn hóa và tinh thần của 4000 năm văn hiến cả!
Ờ 1 trại hè (építő tábor), tôi đã nghe 1 nữ sinh Hung nói thẳng với lũ con trai VN: "Buták vagytok!". Tuy tôi biết: ko phải tất cả chúng tôi đều như vậy, nhưng quả tình, khi tiếp cận với dân Việt, người Hung nhìn thấy đa số là như vậy? Bởi tất cả cho thấy: con người VN trước mắt họ, thực chất chỉ là một sự "vay mượn" từ chủ nghĩa thực dân (nhưng không phải là "di sản văn hóa" Pháp) cộng với một ít văn hóa "lai Tàu" tàn dư của 1000 năm "Bắc thuộc" và cuối cùng là sự "kết tinh" của những gì mang tên "chủ nghĩa anh hùng cách mạng" mà ngay cả cha mẹ đẻ còn không hiểu đấy thật ra là cái gì!
Hành trang "đi Tây" của hầu hết "lưu học sinh" khi ấy chỉ
vỏn vẹn một ít kiến thức và tư tưởng của công dân thời chiến, bó hẹp và
ít ỏi như những bộ đồ hạng "xoàng" của "bác Bửu" lọt thỏm trong cái va
li "công vụ" thời Việt Nam DCCH mà ai đi nước ngoài cũng được cấp. Nhưng
đó là tất cả những gì tốt đẹp nhất mà đất nước đã dành cho chúng tôi.
Cho đến bây giờ, tôi vẫn không quên được hình ảnh lẻ loi của một anh chàng Việt Nam trong lần đi tham quan Hungary vào cuối năm học ở NEI (Khánh, Bình "to", Trung và tôi đi với nhau trong đoàn thăm vùng Đông Bắc - Miskolc - Eger, Ái Việt đi đâu thì tôi không nhớ). Anh này (tôi không nhớ là người Nghệ An hay Hà Tĩnh) vì muốn "phô diễn" mình và văn hóa Việt Nam với bài "Lý Hoài Nam" nên lúc nào cũng ôm ấp cái máy hát bên mình và chỉ nghe khúc sáo trúc này trên cả chặng đường dài. Anh nghe mà không thấy nhàm (hoặc dù nhàm vẫn phải "thể hiện" bằng được tình yêu âm nhạc của mình). Nên cứ nhìn thấy anh với cái máy hát, cái dáng ôm ấp lắng nghe "vô cùng tha thiết" một cách quá đáng bản nhạc "tội nghiệp" bị đem ra làm trò diễn thì tôi ngao ngán vô cùng. Cô Mária, giáo viên chủ nhiệm của tôi chắc phải chịu đựng khổ sở hơn nhưng vì lịch sự nên cũng kiên nhẫn tôn trọng hiện tượng "nổi trội" vô cùng "sơ khai" này. Nếu không có chuyện phô diễn cho thấy sự nghèo nàn và lạc điệu về vh này thì chuyến đi của chúng tôi toàn những kỷ niệm đẹp về những gì chúng tôi được thấy và cảm nhận. Đó là một chiều hoàng hôn tuyệt vời trên thành Eger, những đỉnh núi và những hang ngầm tuyệt đẹp... những bữa ăn tối thịnh soạn và những giấc ngủ tuyệt vời ở những khách sạn sạch sẽ tinh tươm sau những ngày chất đầy những điều thú vị...
Và một ngày đáng nhớ khác khi chính tôi là kẻ lẻ loi/lạc lõng. Đó là ngày hội quốc tế dành cho học sinh ở NEI với buổi tối diễn ra rất vui vẻ và tưng bừng. Sau những lời phát biểu và chương trình văn nghệ với nhiều tiết mục do học sinh của các nước tham gia (hình như Đỗ Bá Khang hát bài "Nhạc rừng") là chương trình tánczene do một ban nhạc được nhà trường mời đến biểu diễn. Hội trường được thiết kế với một phần sàn bằng phẳng phía trước sân khấu lập tức được dọn hết các hàng ghế ngồi để trở thành một sàn nhảy. Tây trắng, Tây đen, trai gái Nam Mỹ đều có đôi có cặp, chỉ mình tôi lẻ loi giữa đêm hội giương mắt dỏng tai nghe nhìn (tôi không biết đêm ấy có ai là Việt Nam tham dự cho đến cuối chương trình không?). Đó là lần đầu tiên tôi được nghe trực tiếp bài "Beautiful Sunday" do một ban nhạc trình diễn. Tuy không uống rượu nhưng tôi cảm thấy rất phấn khích cho tới bài hát điệu nhảy cuối cùng, nhưng cũng chỉ đứng một chỗ để enjoy chứ không hề nhúc nhích nhún nhảy theo nhạc một chút nào. Bây giờ thì tôi chỉ ước là đêm ấy ở bên mình là em Bình Dương (tạm "tuyển"/mượn từ những gì Ái Việt mô tả ở bài Tàu liên vận 1) cũng "máu me" như tôi thì tôi đã không trơ trọi vô duyên như thế (nhưng đấy cũng là chuyện bây giờ mới nói, chứ lúc đấy thì chắc là chưa đủ "tư cách" để bước ra sàn nhảy đâu). Về chuyện "nhảy nhót", nhân đây cũng xin hỏi học giả giáo sư kiêm Hoàng tử Bé Ái Việt (và cả các bạn khác nữa) rằng: nếu đã từng bôn ba nhiều năm nơi đất lạ xứ người thì tới nay trình độ của bạn trên sàn nhảy có tiến triển vượt bậc so với hồi trại hè Baja không? có tương xứng với hiểu biết về ẩm thực, về các loại tiêu khiển theo kiểu Tây phương của bạn không? Nếu bây giờ bạn đã là chuyên gia nhảy múa thì mình muốn được làm học trò "nhỏ" của bạn, vì thú thực một điều là: cho tới nay, ngoài khả năng "tự biên tự diễn" khua khoắng loạn xạ thì khiếm khuyết đáng trách của 1 thằng mê chuộng Tây phương như mình là không biết nhảy cho đúng điệu một kiểu thức nào, từ nhạc van/waltz cho đến tango, cha cha cha...mình đều mù tịt nên rất cần được chỉ giáo. Thật là một thiếu sót quá lớn! Tại sao mình lại không biết nhảy nhỉ?
Trở về với con người Việt Nam, tôi không hề cho rằng Việt Nam không có "tinh hoa, tinh túy", nhưng tất cả những con người này, từ các cụ họ Phan đáng kính đến các học giả trí thức "Tây du" rất mực uyên bác (và cả những người bạn tuyệt vời của tôi) cũng chỉ là những nhân chứng lịch sử khốn khổ vì những trận "phong ba bão táp" cuồng tín, cổ hủ và bảo thủ của xứ ta. Cái nơi mà truyền thống "phồn thực" tự nhiên không lấn át được quan niệm xã hội lạc hậu về sex (cũng như không có một nhân vật quần chúng xuất sắc nào, dù tài ba lỗi lạc đến đâu cũng khó lòng tạo được uy tín, đừng nói đến chuyện "lấn át" lãnh tụ/vua chúa để mở ra những định hướng cho tương lai). Và trái ngược hơn cả là quyền năng phủ nhận các nguyên tắc tư duy để tiêu diệt "bản năng" và "bản ngã" của con người (vì bị coi là ích kỷ và thấp hèn với tên gọi là "chủ nghĩa cá nhân") để biến con người trở thành "siêu nhân" hoang tưởng. Nơi đây "thăng hoa" không phải là rung động mãnh liệt của con người mà "chiến thắng" cho lý tưởng mới là "hạnh phúc vô biên" và như thế người ta sống với trái tim "điển hình" chỉ chia thành ba phần (con người đơn giản vậy sao?) bao gồm phần "yêu", phần "công vụ" và "phần nhiều" dành cho "thể chế" lãnh đạo với mục đích giành được "thắng lợi cuối cùng" (mà không biết là sau thắng lợi này thì cái gì xuất hiện)...
Nếu tôi là Victor Hugo, tôi sẽ viết thêm một cuốn "Những người khốn khổ" nói về những ai phải cam chịu bị vùi dập đến không ra con người mà một trong số này là Mr.Trần Đức Thảo. Tôi không bao giờ quên được một Trần Đức Thảo to lớn nhẫn nhục gò người trên chiếc xe đạp "Peugeot-con vịt" cọc cạch bé xíu mỗi ngày, một hình ảnh tiêu biểu và vô cùng tương phản cho thực tế đáng buồn ở Việt Nam. Ông đã phải sống 1 cuộc sống khổ nhục suốt 1 thời gian dài ở khu tập thể Kim Liên, Hà Nội, như 1 con đại bàng bị vặt trụi lông, cô độc giữa 1 bầy gà nháo nhác. Chỉ trong một xã hội chịu ảnh hưởng của 1 thể chế đầy quyền lực nhưng còn hạn chế về nhiều mặt, đa số chưa đủ nhận thức/phủ nhận những gì thuộc về "nhân sinh quan" và "thế giới quan" đúng đắn mới ngăn cản những ảnh hưởng tích cực mà thôi. Không biết có phải vì vậy mà Bác Hồ của chúng ta cũng phải hy sinh một phần cuộc sống của mình (không dám lấy vợ, mặc "đại cán", đi dép râu, ở nhà sàn khổ hạnh...) để "giữ mình" được linh thiêng trong vai trò "cha già dân tộc" và một lãnh tụ tối cao hay không? Con người với cặp mắt sáng như sao này có lẽ đã nhìn thấu được "tâm can" của dân tộc? Nhưng cuối cùng chính cái "dòng thác cách mạng" của Cụ cũng cuốn phăng tất cả... Và có lẽ về cái sự "ngoại lệ" đặc biệt của xứ này phải có những nghiên cứu vô cùng nghiêm túc, vô cùng vất vả mới có được những luận chứng cụ thể khái quát được những gì "làm nên" con người Việt Nam, thuộc tính dân tộc của Việt Nam, tai ách của mọi thời đại và cũng là thử thách vô cùng khắc nghiệt với những ai dám nói: "Không có gì quý hơn Độc lập Tự do"!
Tôi cũng không thể phủ nhận được một sự thật hiển nhiên là vào thời ấy, với nhiều người trên thế giới, Việt Nam được ca ngợi như "lương tâm của thời đại" và bộ máy tuyên truyền của chúng ta lập tức đưa người Việt lên tận "mây xanh" ngang hàng với Đấng tối cao để phán xét tất cả không chừa bất kỳ một ai, một đất nước, một triết lý hay học thuyết nào, kể cả các "Đảng anh em"... (vì vậy nên chẳng có gì lạ khi ở Việt Nam những người từng hoài nghi khắc khoải lại càng "chìm đắm" sâu hơn trong "bể khổ").
Tôi vẫn nhớ câu nói của Fidel: "Con người là sản phẩm của xã hội". Dân tộc nào cũng đều phản ánh những gì là văn hóa của họ, đó là những gì vốn thuộc về truyền thống lâu đời trong sự đa dạng do ảnh hưởng/đan xen từ nhiều nền văn minh khác nhau, bất kể từ đâu hoặc từ lịch sử xa xưa, thậm chí từ những xứ sở mà chính họ còn không biết rõ... Nhưng người Việt là 1 dân tộc khác biệt với các dân tộc khác khi mang hình ảnh của những con người bị phá vỡ sự liên hệ với những gì là di sản văn hóa và tinh thần vốn có từ lâu đời. Họ chịu ảnh hưởng của một hệ thống tuyên truyền sâu rộng để chỉ hướng tới những gì hoàn toàn duy lý và không dựa trên bất kỳ 1 nền tảng nào. Luôn tự hào với 4.000 năm văn hiến, nhưng người Việt không có những biểu hiện thật sự về những gì là cốt cách máu thịt, những gì là truyền thống, thuộc về di sản của dân tộc và ăn sâu trong tâm hồn và trái tim của họ ngoài những gì là nhận thức vô cùng "sơ khai" về 1 thế giới mới chưa định hình, hoàn toàn siêu thực; họ sống như những người vô tri vô giác trong mộng mị và ảo giác, đầy mâu thuẫn vì thực tế họ vẫn chỉ là những người rất đỗi bình thường, thô thiển và lạc hậu. Thực tế này đã làm mất niềm tin với không ít người cho đến tận bây giờ. Ngay từ những ngày ấy, nếu trong tâm hồn của nhiều người là những dòng thơTố Hữu:
"Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ"
Thì trong tôi không có cái nắng ấy, mà bắt đầu đã nhuốm những dòng thơ khác:
"Lũ chúng tôi đầu thai nhầm thế kỷ
Trót sinh ra làm 1 lũ sao mờ..."
Nếu Picasso sáng tác những họa phẩm của mình qua nhiều thời kỳ, mỗi thời kỳ phản ánh sự chuyển biến về những phong cách khác nhau của họa sĩ thì thời gian ở Hungary của tôi cũng có thể chia ra 3 giai đoạn:
1. Giai đoạn sơ khai: Năm đầu tiên @ NEI (1972-1973)
2. Giai đoạn biến chất: Là thời gian tôi sống giữa những "bộ óc xuất chúng" của sinh viên Việt Nam học khoa Toán năm thứ 5 ở ký túc xá ELTE, có thể ví họ như những đại diện hàng đầu của sinh viên theo phong trào phục hưng "Nhân văn-Giai phẩm" ở Hungary (1973-1974)
3. Giai đoạn "Hiện sinh" không hoàn toàn: Định hình phong cách theo lối sống Tây phương (1974-1975)
Trong những năm 70-es évek, sau khi sang Hungary một thời gian hầu hết chúng tôi đều phải nghĩ ngợi, có người muốn phê phán triết lý sống "thanh bần" thiếu thực tế, có người muốn hòa nhập, có người muốn "giữ mình" toàn vẹn/không thay đổi như một minh chứng của chữ "trung" (tôi không muốn nói đến những người hồi đó thường được gọi là "bôn sệt", đó là những người thật sự "vừa hồng vừa chuyên" luôn làm tôi bứt rứt vì xen lẫn vừa cảm phục vừa ái ngại và họ cũng ái ngại cho tôi) ...
Còn tôi, nếu khi đó có người hỏi rằng tôi nghĩ gì và muốn sống ra sao cho đúng thì chắc câu trả lời sẽ chỉ đơn giản là: "Khó lắm nếu sống được như tôi muốn, nên tôi sẽ chọn cái dễ hơn mà nếu muốn thì tôi có thể làm được là đá bóng như tôi muốn." Tiếc rằng, nó chỉ là những cảm hứng có được trên sân bóng mà thôi, dù có những lúc nó làm mình vui và "thăng hoa" thì vẫn không phải là lẽ sống của mình.
Nếu bây giờ lại có người hỏi tôi như vậy, thì câu trả lời sẽ khác! Vì bây giờ tôi biết rất rõ là mình sẽ làm gì, sẽ sống như thế nào nếu được bắt đầu lại tất cả mà không cần phải mang theo những ràng buộc nặng nề hão huyền khi trước. Rũ bỏ được những thứ ấy, tôi là một người khác và đương nhiên sẽ không khác gì lắm so với bọn Tây trắng, Tây đen khi xưa ở Hungary. Cuộc sống sẽ dễ chịu hơn khi ta thực hiện trách nhiệm của mình bằng lý trí và sống với tất cả trái tim của mình. Có điều tôi không hề hổ thẹn vì mình là người Việt bởi tôi là một người Việt không phải như tôi trước đây nữa.
Thế mới thấy là tôi đã phải mất một thời gian rất dài để có thể sống được như tôi muốn.
Cuối cùng, nếu muốn là một người Việt đúng nghĩa (thuần Việt), theo tôi, phải biết rõ cội nguồn của mình từ cây lúa, là nền "VĂN MINH LÚA NƯỚC" xuất phát ở đồng bằng sông Hồng. Tìm về những gì gắn liền với cái gốc này để giữ lấy rồi mới kế thừa và đan xen... mới du nhập và biến đổi. Điều đó không có nghĩa là cái gì của nông dân cũng hay, cái gì cũng phục vụ "nhà nông", văn hóa văn nghệ... hết thảy phải cho anh đi cày chị đi cấy thưởng thức, được họ khen thì hay còn chê thì phải dẹp...
Và một ngày đáng nhớ khác khi chính tôi là kẻ lẻ loi/lạc lõng. Đó là ngày hội quốc tế dành cho học sinh ở NEI với buổi tối diễn ra rất vui vẻ và tưng bừng. Sau những lời phát biểu và chương trình văn nghệ với nhiều tiết mục do học sinh của các nước tham gia (hình như Đỗ Bá Khang hát bài "Nhạc rừng") là chương trình tánczene do một ban nhạc được nhà trường mời đến biểu diễn. Hội trường được thiết kế với một phần sàn bằng phẳng phía trước sân khấu lập tức được dọn hết các hàng ghế ngồi để trở thành một sàn nhảy. Tây trắng, Tây đen, trai gái Nam Mỹ đều có đôi có cặp, chỉ mình tôi lẻ loi giữa đêm hội giương mắt dỏng tai nghe nhìn (tôi không biết đêm ấy có ai là Việt Nam tham dự cho đến cuối chương trình không?). Đó là lần đầu tiên tôi được nghe trực tiếp bài "Beautiful Sunday" do một ban nhạc trình diễn. Tuy không uống rượu nhưng tôi cảm thấy rất phấn khích cho tới bài hát điệu nhảy cuối cùng, nhưng cũng chỉ đứng một chỗ để enjoy chứ không hề nhúc nhích nhún nhảy theo nhạc một chút nào. Bây giờ thì tôi chỉ ước là đêm ấy ở bên mình là em Bình Dương (tạm "tuyển"/mượn từ những gì Ái Việt mô tả ở bài Tàu liên vận 1) cũng "máu me" như tôi thì tôi đã không trơ trọi vô duyên như thế (nhưng đấy cũng là chuyện bây giờ mới nói, chứ lúc đấy thì chắc là chưa đủ "tư cách" để bước ra sàn nhảy đâu). Về chuyện "nhảy nhót", nhân đây cũng xin hỏi học giả giáo sư kiêm Hoàng tử Bé Ái Việt (và cả các bạn khác nữa) rằng: nếu đã từng bôn ba nhiều năm nơi đất lạ xứ người thì tới nay trình độ của bạn trên sàn nhảy có tiến triển vượt bậc so với hồi trại hè Baja không? có tương xứng với hiểu biết về ẩm thực, về các loại tiêu khiển theo kiểu Tây phương của bạn không? Nếu bây giờ bạn đã là chuyên gia nhảy múa thì mình muốn được làm học trò "nhỏ" của bạn, vì thú thực một điều là: cho tới nay, ngoài khả năng "tự biên tự diễn" khua khoắng loạn xạ thì khiếm khuyết đáng trách của 1 thằng mê chuộng Tây phương như mình là không biết nhảy cho đúng điệu một kiểu thức nào, từ nhạc van/waltz cho đến tango, cha cha cha...mình đều mù tịt nên rất cần được chỉ giáo. Thật là một thiếu sót quá lớn! Tại sao mình lại không biết nhảy nhỉ?
Trở về với con người Việt Nam, tôi không hề cho rằng Việt Nam không có "tinh hoa, tinh túy", nhưng tất cả những con người này, từ các cụ họ Phan đáng kính đến các học giả trí thức "Tây du" rất mực uyên bác (và cả những người bạn tuyệt vời của tôi) cũng chỉ là những nhân chứng lịch sử khốn khổ vì những trận "phong ba bão táp" cuồng tín, cổ hủ và bảo thủ của xứ ta. Cái nơi mà truyền thống "phồn thực" tự nhiên không lấn át được quan niệm xã hội lạc hậu về sex (cũng như không có một nhân vật quần chúng xuất sắc nào, dù tài ba lỗi lạc đến đâu cũng khó lòng tạo được uy tín, đừng nói đến chuyện "lấn át" lãnh tụ/vua chúa để mở ra những định hướng cho tương lai). Và trái ngược hơn cả là quyền năng phủ nhận các nguyên tắc tư duy để tiêu diệt "bản năng" và "bản ngã" của con người (vì bị coi là ích kỷ và thấp hèn với tên gọi là "chủ nghĩa cá nhân") để biến con người trở thành "siêu nhân" hoang tưởng. Nơi đây "thăng hoa" không phải là rung động mãnh liệt của con người mà "chiến thắng" cho lý tưởng mới là "hạnh phúc vô biên" và như thế người ta sống với trái tim "điển hình" chỉ chia thành ba phần (con người đơn giản vậy sao?) bao gồm phần "yêu", phần "công vụ" và "phần nhiều" dành cho "thể chế" lãnh đạo với mục đích giành được "thắng lợi cuối cùng" (mà không biết là sau thắng lợi này thì cái gì xuất hiện)...
Nếu tôi là Victor Hugo, tôi sẽ viết thêm một cuốn "Những người khốn khổ" nói về những ai phải cam chịu bị vùi dập đến không ra con người mà một trong số này là Mr.Trần Đức Thảo. Tôi không bao giờ quên được một Trần Đức Thảo to lớn nhẫn nhục gò người trên chiếc xe đạp "Peugeot-con vịt" cọc cạch bé xíu mỗi ngày, một hình ảnh tiêu biểu và vô cùng tương phản cho thực tế đáng buồn ở Việt Nam. Ông đã phải sống 1 cuộc sống khổ nhục suốt 1 thời gian dài ở khu tập thể Kim Liên, Hà Nội, như 1 con đại bàng bị vặt trụi lông, cô độc giữa 1 bầy gà nháo nhác. Chỉ trong một xã hội chịu ảnh hưởng của 1 thể chế đầy quyền lực nhưng còn hạn chế về nhiều mặt, đa số chưa đủ nhận thức/phủ nhận những gì thuộc về "nhân sinh quan" và "thế giới quan" đúng đắn mới ngăn cản những ảnh hưởng tích cực mà thôi. Không biết có phải vì vậy mà Bác Hồ của chúng ta cũng phải hy sinh một phần cuộc sống của mình (không dám lấy vợ, mặc "đại cán", đi dép râu, ở nhà sàn khổ hạnh...) để "giữ mình" được linh thiêng trong vai trò "cha già dân tộc" và một lãnh tụ tối cao hay không? Con người với cặp mắt sáng như sao này có lẽ đã nhìn thấu được "tâm can" của dân tộc? Nhưng cuối cùng chính cái "dòng thác cách mạng" của Cụ cũng cuốn phăng tất cả... Và có lẽ về cái sự "ngoại lệ" đặc biệt của xứ này phải có những nghiên cứu vô cùng nghiêm túc, vô cùng vất vả mới có được những luận chứng cụ thể khái quát được những gì "làm nên" con người Việt Nam, thuộc tính dân tộc của Việt Nam, tai ách của mọi thời đại và cũng là thử thách vô cùng khắc nghiệt với những ai dám nói: "Không có gì quý hơn Độc lập Tự do"!
Tôi cũng không thể phủ nhận được một sự thật hiển nhiên là vào thời ấy, với nhiều người trên thế giới, Việt Nam được ca ngợi như "lương tâm của thời đại" và bộ máy tuyên truyền của chúng ta lập tức đưa người Việt lên tận "mây xanh" ngang hàng với Đấng tối cao để phán xét tất cả không chừa bất kỳ một ai, một đất nước, một triết lý hay học thuyết nào, kể cả các "Đảng anh em"... (vì vậy nên chẳng có gì lạ khi ở Việt Nam những người từng hoài nghi khắc khoải lại càng "chìm đắm" sâu hơn trong "bể khổ").
Tôi vẫn nhớ câu nói của Fidel: "Con người là sản phẩm của xã hội". Dân tộc nào cũng đều phản ánh những gì là văn hóa của họ, đó là những gì vốn thuộc về truyền thống lâu đời trong sự đa dạng do ảnh hưởng/đan xen từ nhiều nền văn minh khác nhau, bất kể từ đâu hoặc từ lịch sử xa xưa, thậm chí từ những xứ sở mà chính họ còn không biết rõ... Nhưng người Việt là 1 dân tộc khác biệt với các dân tộc khác khi mang hình ảnh của những con người bị phá vỡ sự liên hệ với những gì là di sản văn hóa và tinh thần vốn có từ lâu đời. Họ chịu ảnh hưởng của một hệ thống tuyên truyền sâu rộng để chỉ hướng tới những gì hoàn toàn duy lý và không dựa trên bất kỳ 1 nền tảng nào. Luôn tự hào với 4.000 năm văn hiến, nhưng người Việt không có những biểu hiện thật sự về những gì là cốt cách máu thịt, những gì là truyền thống, thuộc về di sản của dân tộc và ăn sâu trong tâm hồn và trái tim của họ ngoài những gì là nhận thức vô cùng "sơ khai" về 1 thế giới mới chưa định hình, hoàn toàn siêu thực; họ sống như những người vô tri vô giác trong mộng mị và ảo giác, đầy mâu thuẫn vì thực tế họ vẫn chỉ là những người rất đỗi bình thường, thô thiển và lạc hậu. Thực tế này đã làm mất niềm tin với không ít người cho đến tận bây giờ. Ngay từ những ngày ấy, nếu trong tâm hồn của nhiều người là những dòng thơTố Hữu:
"Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ"
Thì trong tôi không có cái nắng ấy, mà bắt đầu đã nhuốm những dòng thơ khác:
"Lũ chúng tôi đầu thai nhầm thế kỷ
Trót sinh ra làm 1 lũ sao mờ..."
Nếu Picasso sáng tác những họa phẩm của mình qua nhiều thời kỳ, mỗi thời kỳ phản ánh sự chuyển biến về những phong cách khác nhau của họa sĩ thì thời gian ở Hungary của tôi cũng có thể chia ra 3 giai đoạn:
1. Giai đoạn sơ khai: Năm đầu tiên @ NEI (1972-1973)
2. Giai đoạn biến chất: Là thời gian tôi sống giữa những "bộ óc xuất chúng" của sinh viên Việt Nam học khoa Toán năm thứ 5 ở ký túc xá ELTE, có thể ví họ như những đại diện hàng đầu của sinh viên theo phong trào phục hưng "Nhân văn-Giai phẩm" ở Hungary (1973-1974)
3. Giai đoạn "Hiện sinh" không hoàn toàn: Định hình phong cách theo lối sống Tây phương (1974-1975)
Trong những năm 70-es évek, sau khi sang Hungary một thời gian hầu hết chúng tôi đều phải nghĩ ngợi, có người muốn phê phán triết lý sống "thanh bần" thiếu thực tế, có người muốn hòa nhập, có người muốn "giữ mình" toàn vẹn/không thay đổi như một minh chứng của chữ "trung" (tôi không muốn nói đến những người hồi đó thường được gọi là "bôn sệt", đó là những người thật sự "vừa hồng vừa chuyên" luôn làm tôi bứt rứt vì xen lẫn vừa cảm phục vừa ái ngại và họ cũng ái ngại cho tôi) ...
Còn tôi, nếu khi đó có người hỏi rằng tôi nghĩ gì và muốn sống ra sao cho đúng thì chắc câu trả lời sẽ chỉ đơn giản là: "Khó lắm nếu sống được như tôi muốn, nên tôi sẽ chọn cái dễ hơn mà nếu muốn thì tôi có thể làm được là đá bóng như tôi muốn." Tiếc rằng, nó chỉ là những cảm hứng có được trên sân bóng mà thôi, dù có những lúc nó làm mình vui và "thăng hoa" thì vẫn không phải là lẽ sống của mình.
Nếu bây giờ lại có người hỏi tôi như vậy, thì câu trả lời sẽ khác! Vì bây giờ tôi biết rất rõ là mình sẽ làm gì, sẽ sống như thế nào nếu được bắt đầu lại tất cả mà không cần phải mang theo những ràng buộc nặng nề hão huyền khi trước. Rũ bỏ được những thứ ấy, tôi là một người khác và đương nhiên sẽ không khác gì lắm so với bọn Tây trắng, Tây đen khi xưa ở Hungary. Cuộc sống sẽ dễ chịu hơn khi ta thực hiện trách nhiệm của mình bằng lý trí và sống với tất cả trái tim của mình. Có điều tôi không hề hổ thẹn vì mình là người Việt bởi tôi là một người Việt không phải như tôi trước đây nữa.
Thế mới thấy là tôi đã phải mất một thời gian rất dài để có thể sống được như tôi muốn.
Cuối cùng, nếu muốn là một người Việt đúng nghĩa (thuần Việt), theo tôi, phải biết rõ cội nguồn của mình từ cây lúa, là nền "VĂN MINH LÚA NƯỚC" xuất phát ở đồng bằng sông Hồng. Tìm về những gì gắn liền với cái gốc này để giữ lấy rồi mới kế thừa và đan xen... mới du nhập và biến đổi. Điều đó không có nghĩa là cái gì của nông dân cũng hay, cái gì cũng phục vụ "nhà nông", văn hóa văn nghệ... hết thảy phải cho anh đi cày chị đi cấy thưởng thức, được họ khen thì hay còn chê thì phải dẹp...
Trở lại với vẻ đẹp thật sự của Việt Nam bằng bài hát ngợi ca cây lúa của Hoàng Vân - "Hát về cây lúa hôm nay" - và hãy mong mỏi rằng, hôm nay sẽ là một khởi đầu mới "và ngày mai đang bắt đầu từ ngày hôm nay..."
Tôi nhớ lại đất nước và con người Hungary mà tôi biết: từ những năm 70-es évek họ đã làm chúng ta phải khâm phục như thế nào để bảo tồn và phát triển. Nếu họ không sa vào "lỗi hệ thống" và được tự do phát triển, không bị chi phối và ràng buộc thì chắc chắn họ sẽ đạt được kết quả còn cao hơn nhiều. Những sai lầm và tác động bên ngoài (khó tránh khỏi) của lịch sử đã làm cho họ trở nên như hiện nay cũng đáng để phải suy nghĩ về hậu quả mà chúng ta cũng đang nhận. Nếu có bạn nào trả lời được tại sao Hungary bây giờ lại khốn khó/sa sút như vậy thì cũng là điều tôi rất muốn biết. Với tất cả tình yêu dành cho Hungary, tôi nghĩ là người Hung không đáng phải chịu như vậy vì họ có một giá trị khác so với giá trị còn rất "sơ khai" của chúng ta.
Friday, July 11, 2014
Kultúrális utkozés: Ketto vietnami tészta leves
Va chạm văn hóa: Hai bát phở
(Chuyện cười thật 100%)
Một gã VIDI, rủ một cô gái đi chơi sáng chủ nhật. Sau khi lang thang khá lâu, thì đã đến bữa trưa. Gã bèn đưa cô gái vào hàng phở và gọi hai bát phở. Cô gái nói: "Nhà em không bao giờ đi ăn ngoài hàng thế này. Em không ăn được đâu". Gã trai "Thế à. Nếu vậy anh ăn cũng được." Thế là gã VIDI nọ thật thà ăn hết hai bát phở, còn cô gái nhịn đói. Từ những lần sau, cô gái không hề nhắc đến truyền thống gia đình và ăn phở bình thường. Thế mới biết, có khi không biết quá tỉ mỉ những thói quen dở hơi cũng không phải là tồi.
Vasárnap délelott egy VIDI fíu kijárt egy vietnami lánnyal. Egy hosszú sétaslgatás után, ideje volt az ebédnek. O elvitte a szegény lányt egy vietnami tészta leves étkezdébe és ketto levest rendelt. A lány azt mondta hogy "Az én családomnak nincs szokása hogy kint étkezunk. Nem tudok így enni" Az urge konyelmuen felelte "Ugyan már. Ha tényleg így van akkor én is ehetek helyetted." Tehát a VIDI urge becsuletesen evett mind a ketto levest, a lány maradt éhen. Utána még tobbszor is mentek egyutt az étkezdébe. A lány nem is emlitette tobbé a családjának szokását és becsuletesen étkezett. Így kovetkeztetheto, hogy néha nem olyan rossz nem tudni minden hulye szokást részletesen.
Thursday, July 10, 2014
Kultúrális utkozés: túl lenni a korlátozások határán
(100% igaz vicces torténet)
Egy VIDI fiu hazajott Magyarországról és egy éves kinlódás után sikerult neki egy vietnami lányt meggyoznie egy estei randevúra menni. A sotétben megcsókolódtak. A fiu keze kezdett mukodni becsuletesen. Így tartott egy darabig probléma mentesen. Amikor végul felálltak, a lány igazítva a haját, bluzát és szoknyáját, elégedettlenul kibogte "Figyelmeztetlek hogy a korlátozások határán már túl vagy". A szegény fiu megijedten fogadta a figyelmeztetést. Tudja hogy ez az elso kultúrális utkozés. Ezután, még sok randevura mentek, de a fiu nem merte tobbé a kezét mozgatni. Egyszer, a becsuletes csókolozás kozben, a fiu úgy érezte hogy ki van gombolva cucca. Magában mormolta " BM, ez a kultura nem egyen jógos, most ennek a csajnak miért van jóga túl lenni a korlátozások határán.
Va chạm văn hóa: vượt quá giới hạn.
Một gã trai VIDI về quê từ nước Hung, sau một năm vất vả gã đã thành công trong việc thuyết phục một cô gái Việt Nam đi chơi tối. Trong bóng tối, họ hôn nhau. Tay của gã trai bắt đầu hoạt động hết lòng. Mọi việc cứ thế trôi đi một lúc lâu không có vấn đề gì. Khi họ đứng dậy, cô gái vừa sửa lại tóc, quần áo và không hài lòng buột ra "Em cảnh cáo anh đã đi quá giới hạn rồi đấy". Gã trai tội nghiệp chấp nhận cảnh cáo. Gã biết rằng đây là cú va chạm văn hóa đầu tiên. Sau đó, họ còn đi chơi tối với nhau nhiều lần, nhưng gã trai không còn dám động thủ. Một lần, khi đang hết lòng hôn hít, gã trai thấy đồ của mình bị bật khuy. Gã lẩm bẩm một mình " ĐM, văn hóa này không bình đẳng, bây giờ tại sao con này lại có quyền đi quá giới hạn".
Egy VIDI fiu hazajott Magyarországról és egy éves kinlódás után sikerult neki egy vietnami lányt meggyoznie egy estei randevúra menni. A sotétben megcsókolódtak. A fiu keze kezdett mukodni becsuletesen. Így tartott egy darabig probléma mentesen. Amikor végul felálltak, a lány igazítva a haját, bluzát és szoknyáját, elégedettlenul kibogte "Figyelmeztetlek hogy a korlátozások határán már túl vagy". A szegény fiu megijedten fogadta a figyelmeztetést. Tudja hogy ez az elso kultúrális utkozés. Ezután, még sok randevura mentek, de a fiu nem merte tobbé a kezét mozgatni. Egyszer, a becsuletes csókolozás kozben, a fiu úgy érezte hogy ki van gombolva cucca. Magában mormolta " BM, ez a kultura nem egyen jógos, most ennek a csajnak miért van jóga túl lenni a korlátozások határán.
Va chạm văn hóa: vượt quá giới hạn.
Một gã trai VIDI về quê từ nước Hung, sau một năm vất vả gã đã thành công trong việc thuyết phục một cô gái Việt Nam đi chơi tối. Trong bóng tối, họ hôn nhau. Tay của gã trai bắt đầu hoạt động hết lòng. Mọi việc cứ thế trôi đi một lúc lâu không có vấn đề gì. Khi họ đứng dậy, cô gái vừa sửa lại tóc, quần áo và không hài lòng buột ra "Em cảnh cáo anh đã đi quá giới hạn rồi đấy". Gã trai tội nghiệp chấp nhận cảnh cáo. Gã biết rằng đây là cú va chạm văn hóa đầu tiên. Sau đó, họ còn đi chơi tối với nhau nhiều lần, nhưng gã trai không còn dám động thủ. Một lần, khi đang hết lòng hôn hít, gã trai thấy đồ của mình bị bật khuy. Gã lẩm bẩm một mình " ĐM, văn hóa này không bình đẳng, bây giờ tại sao con này lại có quyền đi quá giới hạn".
Monday, May 12, 2014
Két száz gólyocskát kérek
Mình có nhiều chuyện buồn cười, tương tự như vụ cảm ơn sau khi đạp vào lưng em Julia, nghe cứ tưởng như chuyện bịa để đùa láo mà là chuyện thật 100%. Nhân có Ngô Việt mới tham gia blog, có thể làm chứng một chuyện này, chứ không có Việt nói ra mọi người lại nói là mình bịa. Chuyện này xin thề là thật một 100%:
Số là hồi đó chuẩn bị về nước, mình xuống Balaton phiên dịch hơn 1 tháng cũng kiếm được ít tiền. Về Debrecen, thấy Ngô Việt nói vừa gặp một số bác ở trong nước sang, biết cách mua một số thứ về bán được tiền có thể quân sư cho mình. Thế là hai thằng ôm tiền tót ra phố.
Mặt hàng thứ nhất là cái gì đó, mình không nhớ lắm, có một cái nối dây, một đầu nhọn nối vào một cái lỗ. Sau khi mình mô tả một hồi, "izé" loạn xạ, thì cô bé bán hàng, rất trẻ và cũng khá xinh xắn, rất điềm đạm nói là: ở đây chúng tôi gọi cái konnektor có đầu nhọn là "em trai" (fiu), có lỗ là "em gái" (lány). Túm lại, anh cần "em trai" hay "em gái". Nếu lần sau anh mua ở bất cứ đâu chỉ cần nói thế thì người bán hiểu, vì đây là thuật ngữ kỹ thuật. Xong, cảm ơn em nhiều.
Tiện thể, mình hỏi em luôn mặt hàng chiến lược là món bi sắt - "gólyó". Nhưng không hiểu ma xui quỷ khiến thế nào, mình lại muốn nhấn mạnh là bi này bé nhỏ xinh xinh, không kịp cân nhắc, có động chạm gì không, dõng dạc hỏi "Nálad van ... gólyócska?". (Chỗ em có ..."bi" không). Thực ra, mình cũng biết loại "bi bảo bối"cũng thường gọi là gólyócska. Nhưng thề là lúc đó mình không có ý định đùa nhả với em bán hàng này. Chỉ thấy em cười tủm tỉm, gật đầu. Mình lại dõng dạc tiếp "Két száz gólyocskát kérek, ha van" (Anh muốn mua hai trăm "bi", nếu có). Nói xong mình mới giật mình biết là hố, nhưng đâm lao phải theo lao, trong khi Ngô Việt đứng bên cạnh mắt tròn mắt dẹt, chết đứng như Từ Hải vì cười phải nuốt vào.
Tất nhiên, tình ngay lý gian, vụ này diễn ngay sau vụ Fiu-Lány nên chắc em bán hàng nghĩ có xấu về tư cách của mình. Nhưng mình thề là có thể lếu láo ở những vụ khác, vụ này hoàn toàn trong sạch đứng đắn.
Số là hồi đó chuẩn bị về nước, mình xuống Balaton phiên dịch hơn 1 tháng cũng kiếm được ít tiền. Về Debrecen, thấy Ngô Việt nói vừa gặp một số bác ở trong nước sang, biết cách mua một số thứ về bán được tiền có thể quân sư cho mình. Thế là hai thằng ôm tiền tót ra phố.
Mặt hàng thứ nhất là cái gì đó, mình không nhớ lắm, có một cái nối dây, một đầu nhọn nối vào một cái lỗ. Sau khi mình mô tả một hồi, "izé" loạn xạ, thì cô bé bán hàng, rất trẻ và cũng khá xinh xắn, rất điềm đạm nói là: ở đây chúng tôi gọi cái konnektor có đầu nhọn là "em trai" (fiu), có lỗ là "em gái" (lány). Túm lại, anh cần "em trai" hay "em gái". Nếu lần sau anh mua ở bất cứ đâu chỉ cần nói thế thì người bán hiểu, vì đây là thuật ngữ kỹ thuật. Xong, cảm ơn em nhiều.
Tiện thể, mình hỏi em luôn mặt hàng chiến lược là món bi sắt - "gólyó". Nhưng không hiểu ma xui quỷ khiến thế nào, mình lại muốn nhấn mạnh là bi này bé nhỏ xinh xinh, không kịp cân nhắc, có động chạm gì không, dõng dạc hỏi "Nálad van ... gólyócska?". (Chỗ em có ..."bi" không). Thực ra, mình cũng biết loại "bi bảo bối"cũng thường gọi là gólyócska. Nhưng thề là lúc đó mình không có ý định đùa nhả với em bán hàng này. Chỉ thấy em cười tủm tỉm, gật đầu. Mình lại dõng dạc tiếp "Két száz gólyocskát kérek, ha van" (Anh muốn mua hai trăm "bi", nếu có). Nói xong mình mới giật mình biết là hố, nhưng đâm lao phải theo lao, trong khi Ngô Việt đứng bên cạnh mắt tròn mắt dẹt, chết đứng như Từ Hải vì cười phải nuốt vào.
Tất nhiên, tình ngay lý gian, vụ này diễn ngay sau vụ Fiu-Lány nên chắc em bán hàng nghĩ có xấu về tư cách của mình. Nhưng mình thề là có thể lếu láo ở những vụ khác, vụ này hoàn toàn trong sạch đứng đắn.
Saturday, May 10, 2014
Romeo Julia và Daddy's love story
Phim này cũng xem hồi năm ngoại ngữ. Mình nhớ mình, Khánh, Bình và Trung trốn đi xem. Sắp sửa tắt điện thì thấy Hòa "chích chòe", Hải "bóng nhựa" và Hoàng Quy Nhơn mò vào. Lờ tịt coi như không nhìn thấy nhau. Thông đồng ngầm sẽ không tố giác lẫn nhau.
Phim này hồi đó, xem đã thấy cực kỳ ấn tượng. Cặp đào kép phim này rất tuyệt. Sau này có nhiều phiên bản khác, nhưng vẫn không đọ được với phiên bản 1968. Kép rất đẹp, nhưng đào lại có bộ mặt và cặp mắt vô cùng hợp vai Juliette. Mình gần như phải lòng bộ mặt này. Năm thứ nhất có một em có bộ mặt và cặp mắt hao hao như vậy. Hai đứa rình nhìn nhau trên giảng đường suốt 2 năm đầu, giống hệt cảnh dưới. Em ấy có kiểu nhìn rồi cụp mắt xuống y như cô đào này. Ấn tượng nhất là sáng kiến Palm Kiss (Hôn nhau bằng lòng bàn tay) của Julia. Mình cũng đã từng được bắt tay cô Julia của mình, khi mình là người duy nhất được 5 điểm môn Giải tích từ thầy "máy chém" Daróczy Zoltán. Cũng liên tưởng đến Palm Kiss :-)
Xem trích đoạn phim ở đây
Cảnh trên balcony cũng là một trong những kiệt tác. Xem vẫn thấy cực kỳ xúc động. Thật là ngưỡng mộ cặp trẻ này.
Xem trích đoạn phim ở đây
Rất tiếc không tìm được full movie. Mà chỉ tìm được bản tóm lược. Nhạc nền tuyệt vời
Xem trích đoạn phim ở đây
Cũng may, chuyện của mình và em Julia của mình kết thúc sau hơn 2 năm nhìn nhau trong giảng đường một cách không thể hài hước hơn: Số là cuối năm thứ 2, mình có dịp được ngồi sát phía sau em. Lần này quyết tâm phải kết bạn (không thể nói làm quen vì biết nhau đã mấy năm, thỉnh thoảng cũng có nói mấy câu sơ sơ). Giảng đường dốc nên hàng ghế sau cao hơn, lưng học sinh ở hàng trước vừa tầm chân của học sinh ngồi hàng sau. Đến giờ nghỉ, không biết hứng chí tử hay quỷ xui ma khiến thế nào, mình duỗi chân đạp đánh hự một cái vào lưng em. Em quay lại nhìn mình. Trời đất ơi, mình choáng váng cả người, xây xẩm mặt mày. Không hiểu mình nói hay ma nói mà lại buột ra một câu chấn động trái đất "Koszonom szépen" (Cảm ơn nhiều). (Thề có trời đất, là ý mình định nói "Bocsánatot kérek" (Xin lỗi)).. Cố nhiên, sau đó mình không còn đủ dũng cảm để nói chuyện với cô này, mặc dù em nó tạo cho vài cơ hội.
Sau này, khi con trai và con gái mình đã lớn, mình kể cho bọn nó nghe chuyện này. Tụi nó cười một trận vỡ nhà và gọi là Daddy's Love Story (Chuyện tình của ba).
Kể ra đã được từng có một cô nàng nhìn mình với cặp mắt mở to như thế này (mình cảm thấy còn hay hơn thế này) cũng đã là kỷ niệm đẹp rồi. Con người không có quá khứ, không có kỷ niệm cảm xúc thì buồn biết mấy.
Cảnh hay nhất là đoạn cô Juliette len lỏi giữa những vai người và những cột nhà để nhìn Romeo. Nhưng đúng là, dân tình có trải nghiệm nên không biết đánh giá những đoạn đó nên mình không tìm ra được ảnh trích về trường đoạn phim này.
Có mấy đoạn thú vị sau:
1. Nụ hôn bằng lòng bàn tay (The Palm Kiss)
2. Cảnh trên Balcony. (Mình cũng có vài vụ leo Balcony khó quên, chắc cũng vì ảnh hưởng đoạn này)
3. Cảnh kết thúc "Sao chàng tham vậy, không để lại cho ta một giọt nào. Nhưng Romeo hãy đợi em đi theo chàng"
Phim này hồi đó, xem đã thấy cực kỳ ấn tượng. Cặp đào kép phim này rất tuyệt. Sau này có nhiều phiên bản khác, nhưng vẫn không đọ được với phiên bản 1968. Kép rất đẹp, nhưng đào lại có bộ mặt và cặp mắt vô cùng hợp vai Juliette. Mình gần như phải lòng bộ mặt này. Năm thứ nhất có một em có bộ mặt và cặp mắt hao hao như vậy. Hai đứa rình nhìn nhau trên giảng đường suốt 2 năm đầu, giống hệt cảnh dưới. Em ấy có kiểu nhìn rồi cụp mắt xuống y như cô đào này. Ấn tượng nhất là sáng kiến Palm Kiss (Hôn nhau bằng lòng bàn tay) của Julia. Mình cũng đã từng được bắt tay cô Julia của mình, khi mình là người duy nhất được 5 điểm môn Giải tích từ thầy "máy chém" Daróczy Zoltán. Cũng liên tưởng đến Palm Kiss :-)
Xem trích đoạn phim ở đây
Cảnh trên balcony cũng là một trong những kiệt tác. Xem vẫn thấy cực kỳ xúc động. Thật là ngưỡng mộ cặp trẻ này.
Xem trích đoạn phim ở đây
Rất tiếc không tìm được full movie. Mà chỉ tìm được bản tóm lược. Nhạc nền tuyệt vời
Xem trích đoạn phim ở đây
Cũng may, chuyện của mình và em Julia của mình kết thúc sau hơn 2 năm nhìn nhau trong giảng đường một cách không thể hài hước hơn: Số là cuối năm thứ 2, mình có dịp được ngồi sát phía sau em. Lần này quyết tâm phải kết bạn (không thể nói làm quen vì biết nhau đã mấy năm, thỉnh thoảng cũng có nói mấy câu sơ sơ). Giảng đường dốc nên hàng ghế sau cao hơn, lưng học sinh ở hàng trước vừa tầm chân của học sinh ngồi hàng sau. Đến giờ nghỉ, không biết hứng chí tử hay quỷ xui ma khiến thế nào, mình duỗi chân đạp đánh hự một cái vào lưng em. Em quay lại nhìn mình. Trời đất ơi, mình choáng váng cả người, xây xẩm mặt mày. Không hiểu mình nói hay ma nói mà lại buột ra một câu chấn động trái đất "Koszonom szépen" (Cảm ơn nhiều). (Thề có trời đất, là ý mình định nói "Bocsánatot kérek" (Xin lỗi)).. Cố nhiên, sau đó mình không còn đủ dũng cảm để nói chuyện với cô này, mặc dù em nó tạo cho vài cơ hội.
Sau này, khi con trai và con gái mình đã lớn, mình kể cho bọn nó nghe chuyện này. Tụi nó cười một trận vỡ nhà và gọi là Daddy's Love Story (Chuyện tình của ba).
Kể ra đã được từng có một cô nàng nhìn mình với cặp mắt mở to như thế này (mình cảm thấy còn hay hơn thế này) cũng đã là kỷ niệm đẹp rồi. Con người không có quá khứ, không có kỷ niệm cảm xúc thì buồn biết mấy.
Cảnh hay nhất là đoạn cô Juliette len lỏi giữa những vai người và những cột nhà để nhìn Romeo. Nhưng đúng là, dân tình có trải nghiệm nên không biết đánh giá những đoạn đó nên mình không tìm ra được ảnh trích về trường đoạn phim này.
Có mấy đoạn thú vị sau:
1. Nụ hôn bằng lòng bàn tay (The Palm Kiss)
2. Cảnh trên Balcony. (Mình cũng có vài vụ leo Balcony khó quên, chắc cũng vì ảnh hưởng đoạn này)
3. Cảnh kết thúc "Sao chàng tham vậy, không để lại cho ta một giọt nào. Nhưng Romeo hãy đợi em đi theo chàng"
Wednesday, May 7, 2014
Chuyện tình không tên - Névtelen szerelmeskedés (3)
(các bạn trở lại Phần 2 ở đây)
Phần 3: End
(tiếp theo và hết)
Với trí nhớ đã lu mờ và đóng đầy bụi thời gian, tôi cố gắng nhớ lại và suy nghĩ về những gì mình đã làm, đã có và đã mất... Tình Yêu với em trong tôi là ngọn lửa không bao giờ tắt, tôi biết là tôi yêu em như thế nào. Khi viết những dòng này và nhớ đến em, tôi chỉ muốn mình sống lương thiện, suy nghĩ thực tế hơn, luôn cảm nhận được những gì đẹp đẽ và mang lại cho nhau những điều tốt lành cùng sự bình an.
Cho đến bây giờ, dù đã lấy nhau, tôi cũng chưa lần nào nói với vợ tôi câu: “Anh yêu em” cho dù vợ tôi là Người Yêu thứ 2 của tôi.
Và cái hôn đầu tiên, cái hôn thiêng liêng và lãng mạn lẽ ra tôi đã có được với em - Người Yêu Đầu Tiên của tôi - thì lại không phải với vợ tôi mà với một cô gái tôi không yêu, chỉ hoàn toàn vì ham sex dù cô gái này đã có lần thổ lộ là “Em yêu anh nhiều lắm” theo đúng cái chất chân thật của người Nam Bộ.
Và những mảnh tình khác cũng chỉ như gió thoảng mà không để lại những vết hằn sâu trong ký ức, nếu có cũng chỉ là những vần thơ hoa bướm hoặc những nét vẽ của một kẻ szerelmes mà thôi...
Tôi vẫn là một đứa trẻ và cả sau này cũng vậy vì tôi là một Song Tử, một Hoàng Tử Bé - Kis Herceg, mãi vô tư cho tới già.
Với em, tôi đã không đốt được ngọn lửa và thổi bùng nó lên, cuối cùng, ngọn lửa của chúng tôi chỉ còn lại hơi ấm của nó trong lòng tôi, không biết với em thì như thế nào? Đó là câu hỏi mà tôi cũng rất muốn biết câu trả lời.
Và tôi cũng sẽ vẫn mãi tự xỉ vả mình là một thằng “thộn” bên một nữ sinh đã phát triển đầy đủ chỉ chờ được khởi động để bùng nổ…Thà rằng đêm ấy tôi và em bị bắt quả tang trai trên gái dưới, bị quở trách thậm chí bị đuổi về nước thì tôi cũng cam lòng, vì như vậy mới đúng với quy luật của đất trời.
“Xin Chúa tha tội cho những điều ngu xuẩn, vụng về và non nớt mà con đã làm!”
Phần 3: End
(tiếp theo và hết)
Với trí nhớ đã lu mờ và đóng đầy bụi thời gian, tôi cố gắng nhớ lại và suy nghĩ về những gì mình đã làm, đã có và đã mất... Tình Yêu với em trong tôi là ngọn lửa không bao giờ tắt, tôi biết là tôi yêu em như thế nào. Khi viết những dòng này và nhớ đến em, tôi chỉ muốn mình sống lương thiện, suy nghĩ thực tế hơn, luôn cảm nhận được những gì đẹp đẽ và mang lại cho nhau những điều tốt lành cùng sự bình an.
Cho đến bây giờ, dù đã lấy nhau, tôi cũng chưa lần nào nói với vợ tôi câu: “Anh yêu em” cho dù vợ tôi là Người Yêu thứ 2 của tôi.
Và cái hôn đầu tiên, cái hôn thiêng liêng và lãng mạn lẽ ra tôi đã có được với em - Người Yêu Đầu Tiên của tôi - thì lại không phải với vợ tôi mà với một cô gái tôi không yêu, chỉ hoàn toàn vì ham sex dù cô gái này đã có lần thổ lộ là “Em yêu anh nhiều lắm” theo đúng cái chất chân thật của người Nam Bộ.
Và những mảnh tình khác cũng chỉ như gió thoảng mà không để lại những vết hằn sâu trong ký ức, nếu có cũng chỉ là những vần thơ hoa bướm hoặc những nét vẽ của một kẻ szerelmes mà thôi...
Tôi vẫn là một đứa trẻ và cả sau này cũng vậy vì tôi là một Song Tử, một Hoàng Tử Bé - Kis Herceg, mãi vô tư cho tới già.
Với em, tôi đã không đốt được ngọn lửa và thổi bùng nó lên, cuối cùng, ngọn lửa của chúng tôi chỉ còn lại hơi ấm của nó trong lòng tôi, không biết với em thì như thế nào? Đó là câu hỏi mà tôi cũng rất muốn biết câu trả lời.
Và tôi cũng sẽ vẫn mãi tự xỉ vả mình là một thằng “thộn” bên một nữ sinh đã phát triển đầy đủ chỉ chờ được khởi động để bùng nổ…Thà rằng đêm ấy tôi và em bị bắt quả tang trai trên gái dưới, bị quở trách thậm chí bị đuổi về nước thì tôi cũng cam lòng, vì như vậy mới đúng với quy luật của đất trời.
“Xin Chúa tha tội cho những điều ngu xuẩn, vụng về và non nớt mà con đã làm!”
Subscribe to:
Posts (Atom)