Doanh nghiệp gia đình – mô hình kinh tế bền vững mà Việt Nam đang thiếu
Sống ở Ý gần ba năm, mình dần hiểu rằng nước Ý không được xây dựng bởi những tập đoàn khổng lồ hay những trung tâm thương mại sáng choang. Nó được giữ gìn bởi những cửa tiệm nhỏ nằm rải rác trong từng ngôi làng, từng con phố, nơi người đứng sau quầy không chỉ bán hàng mà còn giữ gìn danh dự gia đình.
Hôm nay mình ghé một tiệm thịt gia đình hơn 60 năm tuổi ở một làng nhỏ vùng Piemonte. Không phải thành phố du lịch, không phải nơi đông đúc, chỉ là một ngôi làng yên bình giữa núi đồi. Nhưng bước vào bên trong, mình thực sự bất ngờ. Không gian được chăm chút kỹ lưỡng, gỗ ốp tường ấm áp, kệ gia vị xếp ngay ngắn trong những hũ thủy tinh, thịt được cắt gọn gàng và trưng bày sạch sẽ. Không hề phô trương, nhưng mọi thứ đều cho thấy một sự tôn trọng sâu sắc dành cho nghề.
Chỉ đọc câu chuyện thương hiệu của họ thôi cũng đủ cảm nhận tinh thần ấy. Họ tự nhận mình là những người thợ thủ công của Piemonte, sống theo nhịp tự nhiên và giữ một sự “cứng đầu” rất riêng – sự cứng đầu thể hiện trong những hành động hằng ngày, cụ thể và chân thật. Mình thích cách họ dùng chữ đó. Cứng đầu để không chạy theo lợi nhuận nhanh. Cứng đầu để không công nghiệp hóa mọi thứ. Cứng đầu để giữ đúng cách làm mà ông nội họ đã gây dựng từ năm 1962.
Họ xem những con vật mình nuôi như một phần của gia đình. Họ tự chuẩn bị đất, tự sản xuất thức ăn, chăm sóc từ khi sinh ra và đặt sự khỏe mạnh của chúng lên hàng đầu. Ở đây, chăn nuôi không phải là một dây chuyền sản xuất. Đó là một mối quan hệ. Và thịt họ bán mang hương vị của cả một vùng đất, không cần những hệ thống truy xuất phức tạp, vì chính họ có thể kể lại toàn bộ hành trình ấy bằng niềm tự hào.
Giá ở đây chắc chắn cao hơn siêu thị. Nhưng người Ý vẫn chọn mua. Vì họ không chỉ mua thực phẩm, họ mua sự tin tưởng. Ở siêu thị, bạn cần mã QR để biết nguồn gốc. Ở đây, người chủ chính là sự bảo chứng. Khi tính tiền, họ còn tặng thêm cho mình một bịch xương để nấu nước dùng cho con trai. Không phải khuyến mãi, không phải chiến lược marketing, chỉ đơn giản là một cử chỉ tự nhiên khi họ thấy một đứa trẻ đứng chờ bên quầy.
Mình nhận ra rằng ở Ý, kinh doanh không tách rời khỏi mối quan hệ. Nghề không chỉ là công việc kiếm sống, mà là danh dự của cả gia đình. Chất lượng sản phẩm chính là bộ mặt của dòng họ. Họ không mở rộng ồ ạt, không hạ tiêu chuẩn để cạnh tranh giá. Họ chấp nhận bán ít hơn, nhưng giữ chuẩn. Họ chọn nhịp sống theo tự nhiên thay vì theo áp lực thị trường.
Có lẽ chính sự “cứng đầu” ấy đã giúp nước Ý giữ được bản sắc của mình giữa một thế giới toàn cầu hóa. Từ thời trang, rượu vang, ẩm thực cho đến những tiệm thịt nhỏ trong làng, triết lý chung vẫn giống nhau: chất lượng quan trọng hơn số lượng, danh dự quan trọng hơn lợi nhuận ngắn hạn, và gia đình quan trọng hơn thương hiệu.
Rời khỏi tiệm, nhìn con trai mình cắn miếng thịt nguội họ tặng thêm, mình chợt hiểu rằng sức mạnh thật sự của một quốc gia không nằm ở những con số tăng trưởng hay những tập đoàn đa quốc gia. Nó nằm trong những cửa tiệm nhỏ, nơi người ta làm nghề bằng lòng tự trọng và niềm tự hào.
Và có lẽ, chính những doanh nghiệp gia đình ấy mới là nền kinh tế bền vững nhất của nước Ý.
Copy từ FB-Sao Hôm Ngọc Huỳnh
