Viết & ghi lại từ chuyện người thật việc thật: Ngôi nhà của chúng ta (25)

Singapore 2025

Công việc & cuộc sống đa dạng: AN TOÀN, TRUNG THỰC VÀ TỰ DO

(tiếp theo)

Chính sách nhập cư & Cộng đồng người nước ngoài

Bước vào thập kỷ thứ sáu sau thời kỳ phát triển mạnh mẽ của đất nước, Singapore phải đối diện với những thách thức lớn hơn. Vào lúc này, để tiếp tục tăng trưởng và phát triển, Singapore đang nỗ lực tìm cách đa dạng hóa thương mại, tăng cường kết nối và tận dụng khả năng về công nghệ. Các sáng kiến trong chuyển đổi lực lượng lao động, quan hệ đối tác chiến lược để nhập khẩu năng lượng tái tạo và những tiến bộ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và hàng ko là rất quan trọng trong việc khắc phục những hạn chế về nhân lực và nguồn tài nguyên, đặc biệt là đất đai.

Tính đến tháng 6 năm 2024, dân số Singapore bao gồm 544.900 người thường trú/permanent residents, 3,64 triệu công dân và 1,86 triệu người tạm trú. Độ tuổi trung bình của công dân là 43 tuổi, tăng từ 42,8 tuổi vào năm 2022. Đáng lo ngại là 19,9 phần trăm công dân của nước này ở độ tuổi 65 trở lên — một con số dự kiến sẽ tăng lên 24,1 phần trăm vào năm 2030.

Năm 2023, 23.472 người đã được cấp quyền công dân, tăng 1,7 phần trăm so với năm trước và 34.491 người được cấp tư cách thường trú. Trong khi số lượng công dân mới được cấp vẫn ổn định trong vài năm qua, các sáng kiến về hội nhập xh, hòa hợp dân tộc và liên tôn giáo đã được đưa vào vị trí trung tâm để quản lý dòng công dân mới.

Lao động và người nhập cư nước ngoài đã trở thành những vấn đề "nóng", đặc biệt là trước cuộc tổng tuyển cử. Việc chính trị hóa các vấn đề lao động và nhập cư nước ngoài làm nổi bật nhu cầu duy trì sự cân bằng dân tộc và hòa hợp chủng tộc. Chính phủ Singapore sử dụng khuôn khổ Người Hoa-Người Mã Lai-Người Ấn Độ-Người Khác để phân loại mọi người theo chủng tộc. 

Hình ảnh chọn từ net

(còn nữa)

Sự đời: Ở ngưỡng 70

 Ở ĐỜI, CÓ 2 THỨ...

1. Có 2 thứ bạn phải thay đổi, đó là bản thân và nhận thức.

2. Có 2 thứ bạn phải giữ gìn, đó là niềm tin và nhân cách.

3. Có 2 thứ bạn phải trân trọng, đó là gia đình và hiện tại.

4. Có 2 thứ bạn nên tiết kiệm, đó là sức khỏe và lời hứa.

5. Có 2 thứ bạn phải cho đi, đó là tri thức và lòng tốt.

6. Có 2 thứ bạn phải tự mình thực hiện, đó là lao động và chịu trách nhiệm với việc mình làm.

7. Có 2 thứ bạn phải lãng quên, đó là đau thương và hận thù.

8. Có 2 thứ bạn phải khắc ghi, là công ơn Mẹ Cha và sự giúp đỡ của người khác.

9. Có 2 thứ bạn buộc phải có để là người thành công, đó là đam mê và lòng kiên trì.

10. Có 2 thứ bạn không được làm, đó là hãm hại người khác và phản bội lòng tin.

11. Có 2 thứ bạn phải bảo vệ, đó là danh tín và lẽ phải.

12. Có 2 thứ bạn phải chấp nhận, là cái chết và sự khác biệt.

13. Có 2 thứ bạn phải kiểm soát, đó là bản năng và cảm xúc.

14. Có 2 thứ bạn phải tránh xa, đó là cám dỗ và sự ích kỷ.

15. Có 2 thứ bạn luôn phải sử dụng mà đừng hà tiện, là tiền bạc và kinh nghiệm.

16. Có 2 thứ bạn không được sợ sệt, là cái ác và sống thật.

17. Có 2 thứ bạn phải nuôi dưỡng, là tình yêu và sự bao dung.

18. Có 2 thứ mà bạn cần phải đạt được trong cuộc sống, đó là thành đạt và hạnh phúc.

19. Có 2 thứ bạn phải luôn sẵn sàng, đó là khó khăn và ngày mai.

20. Có 2 thứ bạn phải luôn ghi nhớ, đó là thực hiện những điều trên và làm thật tốt chúng trong cuộc sống hàng ngày.

TnBS (st)

Viết về ngày chiến thắng

Viết cho Ngày Chiến thắng Phát xít Đức:

6 TRIỆU NGƯỜI UCRAINE RA TRẬN, 3 TRIỆU NGƯỜI KHÔNG TRỞ VỀ

Người Ukraine đã cống hiến hơn sáu triệu quân nhân, hàng triệu sinh mạng và những tướng lĩnh kiệt xuất cho chiến thắng phát xít Đức, nhưng trong suốt nhiều thập niên, công lao ấy dường như 

ít được nhắc đến dưới cái bóng quá lớn của người Nga.

⸻

Khi nhắc đến chiến thắng của Liên Xô trước phát xít Đức trong Thế chiến thứ hai, không ít người mặc định đó là chiến thắng của “người Nga”. 

Hình ảnh nguyên soái Zhukov tiếp nhận lễ đầu hàng của phát xít tại Berlin hay những đoàn xe Hồng quân tiến vào châu Âu thường bị đồng nhất với nước Nga, trung tâm quyền lực của Liên bang Xô viết khi đó. 

Nhưng nếu lần lại lịch sử bằng các con số, bằng máu và nước mắt đổ trên chiến trường, một sự thật khác hiện ra: Ukraine chính là một trong những quốc gia chịu hy sinh lớn nhất, đóng góp quyết định nhất cho thắng lợi năm 1945.

Trong số hơn 34 triệu dân Ukraine trước chiến tranh, có khoảng 6 triệu người được huy động vào Hồng quân Liên Xô, tương đương gần 18% dân số toàn quốc- một tỷ lệ khổng lồ. 

Trong số đó, hơn 3 triệu người đã ngã xuống, chiếm một phần ba tổng số thương vong quân sự của Liên Xô trong toàn cuộc chiến.

Thống kê từ Bộ Quốc phòng Ukraine cho thấy: hơn 2.000 binh sĩ Ukraine được phong danh hiệu “Anh hùng Liên Xô”, trong đó 32 người được phong hai lần và ba người được phong ba lần, con số cao nhất trong số 15 nước cộng hòa Liên Xô.

Nhưng không chỉ ở chiến tuyến, người dân Ukraine còn chịu tổn thất nặng nề trong các vùng bị chiếm đóng. Các cuộc tàn sát hàng loạt của phát xít Đức ở Kyiv, Kharkiv, Donetsk và đặc biệt là hẻm núi Babyn Yar, nơi hàng chục nghìn người Do Thái, Ukraine và Roma bị giết hại, đã biến Ukraine thành một trong những mặt trận đẫm máu nhất châu Âu.

Lật lại danh sách các chỉ huy mặt trận của Hồng quân, người ta không thể bỏ qua những cái tên mang dòng máu Ukraine:

- Rodion Malinovsky, người giải phóng Budapest, Vienna và sau này là Bộ trưởng Quốc phòng Liên Xô;

- Semyon Tymoshenko, chỉ huy nhiều mặt trận lớn ở Belarus và Ukraine;

- Ivan Chernyakhovsky, chỉ huy mặt trận Belorussia, vị tướng trẻ nhất lịch sử Hồng quân được phong hàm đại tướng khi mới 37 tuổi;

- Grigory Kulik, người đứng đầu pháo binh Hồng quân thời kỳ đầu chiến tranh.

Tính ra, trong 15 mặt trận chính của Hồng quân trên chiến trường Xô- Đức, hơn một nửa từng được chỉ huy bởi các tướng lĩnh người Ukraine hoặc gốc Ukraine. 

Đó không phải là một sự tình cờ, mà phản ánh vai trò chiến lược của Ukraine trong tổng thể nỗ lực chiến tranh.

Ukraine- chiến trường sinh tử của cuộc chiến:

Về mặt địa lý, Ukraine nằm trên trục xâm lược chính của phát xít Đức trong chiến dịch Barbarossa. 

Từ năm 1941 đến 1944, gần như toàn bộ lãnh thổ Ukraine bị chiếm đóng và trở thành nơi diễn ra những trận chiến ác liệt nhất: Kyiv thất thủ, Kharkiv ba lần bị chiếm và tái chiếm, Donbas trở thành trung tâm của các cuộc tấn công mùa hè đẫm máu.

Trận chiến Kharkiv năm 1943 và trận giải phóng Kyiv vào tháng 11 cùng năm là hai trong số những chiến dịch lớn nhất và tốn kém nhất của Hồng quân. 

Nhiều nhà sử học cho rằng Ukraine chính là “nghĩa trang” của các sư đoàn Đức, nơi bước ngoặt quyết định cho cuộc phản công của Liên Xô bắt đầu.

Ngoài ra, Ukraine cũng là nơi tiếp nhận và phân phối phần lớn viện trợ vũ khí từ Mỹ trong chương trình Lend-Lease qua tuyến đường Iran- Kavkazơ

Theo tài liệu từ Viện Lịch sử Quân sự Nga, Liên Xô đã nhận được từ Mỹ hơn 14.000 máy bay, 7.000 xe tăng, 400.000 xe tải, hàng nghìn đầu máy xe lửa, tàu chiến và hàng triệu tấn lương thực, nhiên liệu, vải vóc- phần lớn tập kết và vận hành qua các kho hậu cần ở vùng Krym, Odessa và Kharkiv.

Lịch sử cần nhiều hơn một tiếng nói:

Không ai phủ nhận vai trò to lớn của nước Nga và người Nga trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại. 

Thủ đô Moscow từng đứng bên bờ vực thất thủ, thành phố Leningrad chịu vây hãm suốt gần 900 ngày, và người Nga là dân tộc có số thương vong nhiều nhất: khoảng 13 triệu người.

Nhưng chiến thắng không bao giờ là một nỗ lực đơn độc. Đó là kết quả của 15 nước cộng hòa, hàng trăm dân tộc, triệu triệu gia đình hy sinh xương máu cho một lý tưởng chung. 

Nếu chỉ gắn chiến thắng với một dân tộc, một quốc gia, thì không chỉ là bất công, mà còn là sai lệch lịch sử.

Thực tế là, sau khi Liên Xô sụp đổ, trong nhiều bài phát biểu chính thức của giới lãnh đạo Nga, vai trò của Ukraine thường bị làm mờ đi, thậm chí bị lãng quên. 

Năm 2010, khi còn là Thủ tướng, ông Vladimir Putin từng phát biểu: “Ngay cả khi không có sự giúp đỡ của Ukraine, chúng ta vẫn chiến thắng”. 

Câu nói ấy đã gây phẫn nộ trong giới cựu chiến binh Ukraine, những người từng sát cánh trong hầm hào Stalingrad, từng mất cha mẹ trong các trại tập trung Đức quốc xã.

Việc nhìn nhận lại vai trò của Ukraine trong Chiến tranh Thế giới thứ hai không mang mục tiêu chính trị, càng không phải để hạ thấp người Nga. 

Đó là một nhu cầu đạo lý và học thuật, nhằm tái lập công lý cho những ai đã ngã xuống nhưng không được gọi tên.

Lịch sử luôn có xu hướng được viết lại bởi kẻ chiến thắng – nhưng ở một thời đại mà thông tin ngày càng được mở rộng, những khúc xạ bị bóp méo cần được hiệu chỉnh.

Thế hệ sau có quyền được biết: trong chiến thắng năm 1945 ấy, có máu của người Ukraine – không kém gì người Nga.

Lê Thọ Bình

Sự đời: Ở ngưỡng 70

Không nhất thiết

chuyện gì cũng phải phân rõ trắng đen

Cái gì đã đen thì vẫn đen, trắng là trắng.

Tốt nhất hãy để thời gian chứng minh.

Cần có lòng tự trọng và tôn trọng người khác. Nên biểu lộ điều này một cách tự nhiên trong cách cư xử ko cần phải cân nhắc. Như thế ko có nghĩa là phải chấp nhận cả những gì phi lý. Mọi người cùng sống dung hòa với nhau là điều quý giá trong cuộc sống.

Với bản thân, về mặt sinh học, trước hết là phải tự biết/tôn trọng "đồng hồ sinh học" trong con người mình, không được áp đặt ý muốn của mình với nó. Đây cũng là nguyên tắc để giữ sức khỏe cho mình. Và còn những điều vô giá khác nữa. Có những giới hạn không được phá vỡ.

Hình ảnh: Chọn từ net

Viết & ghi lại từ chuyện người thật việc thật: Ngôi nhà của chúng ta (24)

Singapore 2025

Công việc & cuộc sống đa dạng: AN TOÀN, TRUNG THỰC VÀ TỰ DO

(tiếp theo)

Chính sách nhập cư & Cộng đồng người nước ngoài

Cuộc sống ở Singapore, nhìn chung, với nhiều người nước ngoài là tuyệt vời. Đây là nơi nổi tiếng an toàn, sạch sẽ, hiệu quả và nền kinh tế phát triển mạnh mẽ. Giống như bất kỳ tp lớn nào, việc sống ở Singapore cũng có nhiều ưu và nhược điểm. Mặc dù có những lý do cụ thể đằng sau quyết định/lựa chọn, chẳng hạn như theo đuổi mục tiêu nghề nghiệp hoặc gắn bó với gia đình, việc cân nhắc sau khi tổng hợp một số lợi ích và nhược điểm chính luôn là điều quan trọng hàng đầu.

Singapore là 1 trong những quốc gia nổi tiếng về cuộc sống của người nước ngoài – năm 2018, nơi đây được HSBC xếp hạng là điểm đến tốt nhất thế giới dành cho người nước ngoài. Singapore cũng nằm trong danh sách các quốc gia tốt nhất dành cho người nước ngoài là người Mỹ. Ko có gì ngạc nhiên khi có rất nhiều người nước ngoài chuyển đến Singapore: đây là nơi có một số chỉ số hạnh phúc vào hạng cao nhất thế giới, bao gồm GDP, hỗ trợ xh và sức khỏe.

Tính đến tháng 6 năm 2020, dân số người nước ngoài tại Singapore là 1,64 triệu người – một con số chiếm gần 29% trong tổng số 5,69 triệu dân của quốc gia này theo báo cáo Tóm tắt dân số năm 2020.

Với hơn một phần tư lực lượng lao động đến từ nước ngoài, Singapore thực sự là một tp của người nước ngoài, vì vậy có lẽ không có gì ngạc nhiên khi đại dịch COVID-19 trùng với thời điểm dân số Singapore giảm lần đầu tiên trong một thập kỷ.

Từng là thuộc địa của Anh, Singapore được đánh giá là một trong những nền kinh tế tốt nhất cho kinh doanh trên thế giới, đó là lý do tại sao nơi đây lại là điểm đến phổ biến cho những người lao động nước ngoài từ Mỹ và Vương quốc Anh. Những người giao thiệp rộng sẽ dễ dàng kết bạn mới ở đây. Với những người chuyển đến cùng gia đình, nền giáo dục sẽ rất tuyệt. Tuy nhiên, nhược điểm là chi phí thuê và mua bất động sản ở Singapore cao hơn. Đây cũng là một trong những quốc gia an toàn nhất thế giới đối với người nước ngoài.

Cộng đồng người nước ngoài tại Singapore có xu hướng sống ở các khu phố như Tiong Bahru – được mệnh danh là Brooklyn của Singapore vì có phong cách nghệ thuật – và Holland Village, một khu vực kết nối tốt với nhiều ngôi nhà, điều này có vẻ hiếm thấy ở một quốc gia mà 80% người dân sống trong các căn hộ cao tầng của chính phủ.

Người nước ngoài độc thân và các cặp đôi đôi khi thích Tanjong Pagar, một nơi nằm ngay bên ngoài khu thương mại trung tâm nổi tiếng với khung cảnh ẩm thực sôi động. Sentosa nổi tiếng nhất với nhà ở sang trọng dành cho người nước ngoài, trong khi Woodlands đặc biệt được người Mỹ nhập cư ưa chuộng.

Báo cáo Chi phí sinh hoạt toàn cầu năm 2021 của Economist Intelligence Unit liệt kê Singapore là tp đắt đỏ thứ hai trên thế giới. Do đó, đảm bảo chi phí sinh hoạt phù hợp với mức lương và gói hỗ trợ tái định cư cho người nước ngoài thường là một bước quan trọng. Nếu quyết định chọn sử dụng xe ô tô là tốt nhất, sẽ cần phải đổi giấy phép sau 12 tháng.

Bất động sản có giá cao ở Singapore, nơi đất đai khan hiếm – vì vậy mặc dù chi phí thuê nhà thay đổi, nhưng thường là khoản chi đáng kể đối với người nước ngoài. Nhìn chung, chi phí thuê phòng trong một căn hộ chung là ít nhất 700 đô la Singapore mỗi tháng (370 bảng Anh/515 đô la Mỹ) và một căn hộ một phòng ngủ có thể có giá từ 1.500 đến 4.000 đô la Singapore mỗi tháng ở Singapore.

Những thay đổi gần đây – chẳng hạn như dòng người nước ngoài từ Hồng Kông đổ đến – có thể đẩy những con số này lên cao hơn nữa. Diễn đàn Người nước ngoài tại Singapore là một nguồn thông tin hữu ích để tìm nhà cho thuê và kiểm tra giá mới nhất. Ngoại trừ các căn hộ dịch vụ, hầu hết chỗ ở cho thuê đều ko có đồ đạc, nhưng thường có đồ gia dụng.

Những người có tài chính và không ngại chi tiêu sẽ thấy cuộc sống ở Singapore như một khu nghỉ dưỡng (với bảo mẫu trong nhà, những căn hộ dịch vụ, bể bơi vô cực). Một nhược điểm của việc làm này là hình thành nên những cụm “bong bóng” không thể vỡ. Nếu ko thích theo cộng đồng với lối sống giàu có này, hãy chọn chỗ ở xa trung tâm một chút, nỗ lực tích cực để trò chuyện với người dân địa phương, học một số cụm từ bằng tiếng Singlish, ăn tại các trung tâm bán hàng rong (đồ ăn ngoài trời), đi phương tiện công cộng và tham gia các câu lạc bộ có sở thích đặc biệt.

(còn nữa)

Hình ảnh (Chọn từ net): Chip Bee Gardens @ Holland Village

Đây là nơi sinh sống của nhiều cư dân địa phương và người nước ngoài, và được biết đến với bầu không khí thoải mái và thư giãn. Khu phố này là điểm đến phổ biến để ăn uống và mua sắm, với nhiều nhà hàng, quán cà phê và cửa hàng đặc sản nằm trong khu vực.

Sự đời: Ở ngưỡng 70

Nếu cuộc sống thăng trầm ntn cũng phải sống cho ra sống. Dù có vỡ nát thì cũng ko tan biến như những thứ vớ vẩn, vặt vãnh.

Note: Nhiều người đã chết lúc 25 tuổi, nhưng đến 75 tuổi mới được đem chôn.

Hình ảnh: Chọn từ net

Trải nghiệm với mxh

ĐỪNG KHOE ĐỜI TƯ CỦA BẠN LÊN MẠNG 

Hôn nhân hạnh phúc? Giữ cho riêng mình.

Thành tích của con cái? Không cần cả thế giới biết.

Mua sắm xa xỉ? Chẳng ai thật lòng chúc mừng bạn.

Bởi trong thực tế:

- Không phải ai cũng vui khi bạn hạnh phúc.

- Những lời khen ngọt ngào đa phần là giả tạo.

- Bạn đang thu hút ánh mắt ghen ghét nhiều hơn bạn tưởng.

- Những kẻ đố kỵ luôn chờ thời cơ, và bạn đang cho chúng lý do.

- Bạn không biết ai đang âm thầm lưu trữ ảnh và theo dõi từng động thái của bạn.

- Mạng xã hội không phải là nơi chia sẻ hạnh phúc, nó là sân chơi của lòng đố kỵ và những toan tính thầm lặng. Im lặng là an toàn.

TnBS

Sự đời: Ở ngưỡng 70

 Một cuộc sống bình dị, ko hướng đến sự đơn điệu, nhàm chán với chủ nghĩa tối giản/Minimalism là cốt lõi của phong cách sống khi tối ưu hóa những lựa chọn phù hợp và loại bỏ những thứ không cần thiết ra khỏi cuộc sống. 

Đây là cuộc sống ko lãng phí/dư thừa, giảm thiểu tối đa những phiền toái, căng thẳng để cuộc sống trở nên nhẹ nhàng hơn. Có nhiều thời gian sống hơn để tương tác với những người thân/xung quanh và tập trung vào cuộc sống của mình.

Notes:

Tối giản trong làm việc 

Tối giản trong cảm xúc 

Tối giản trong giao tiếp & các mối quan hệ

Tối giản trong mục tiêu 

Tối giản trong năng lượng 

Hình ảnh (chọn từ net): Less is More in Fashion

Sự đời: Ở ngưỡng 70

 Cuộc sống là trường đời. Nơi con người luôn học hỏi, từ những cái đúng và cả những cái sai. Những điều ko chỉ với con trẻ mà cả với người già.

Notes:

1. CHOOSE kindness over being right

2.  MAKE mistakes & LEARN from them

3. If you're wrong, ADMIT IT.

4. Family is EVERYTHING.

5. Focus on LEARNING, not just grades.

6. Don't let anyone WRITE YOUR STORY.

7. Don't write OTHERS' stories for them.

8. Exercise your IMAGINATION.

9. Don't let anyone CHANGE you.

10. LIVE like tomorrow isn't promised.

Viết & ghi lại từ chuyện người thật việc thật: Ngôi nhà của chúng ta (23)

Singapore 2025

Công việc & cuộc sống đa dạng: AN TOÀN, TRUNG THỰC VÀ TỰ DO

(tiếp theo)

Sắc màu đa dạng và môi trường sống lý tưởng cũng có thể thấy qua trang phục truyền thống ở bất cứ đâu: trên đường phố, trong các khu dân cư hay trung tâm tp. Về điều này, như tôi thấy: đang có nhiều thay đổi theo xu hướng Kinh hóa ở nhiều sắc tộc khác nhau ở VN.

Trang phục phương Tây rất phổ biến ở Singapore. Tuy nhiên, cũng như áo dài của VN, phụ nữ người Hoa thích mặc sườn xám trong các dịp lễ hội, sự kiện quan trọng hay đơn giản là đi dạo phố. Sườn xám không chỉ là một trang phục đẹp mà còn là biểu tượng của nữ tính với nét duyên dáng và thanh lịch của người phụ nữ. 

Trong cộng đồng người Ấn, Sari là một trong những trang phục truyền thống. Trang phục này thường được mặc trong các dịp lễ hội, sự kiện quan trọng, tạo nên nét đẹp độc đáo và thu hút. Sari ko chỉ là trang phục truyền thống mà còn là biểu tượng cho vẻ đẹp bí ẩn và quyến rũ của nữ giới. Các mảnh vải mềm mại quấn quanh người tạo sự uyển chuyển, thướt tha, tôn lên đường cong cơ thể một cách tinh tế.

Baju Kebaya là một trang phục truyền thống mang đậm dấu ấn văn hóa của Singapore, đặc biệt là cộng đồng Peranakan - con cháu của người Hoa nhập cư đến đây từ thế kỷ trước. Baju Kebaya được xem như quốc phục của người Singapore, thể hiện nét đẹp thanh lịch và duyên dáng của người phụ nữ nơi đây.

Baju Kebaya bao gồm một chiếc áo dài tay ôm sát cơ thể và một chiếc váy dài. Áo Kebaya thường được trang trí cầu kỳ với các hoa văn thêu hoặc in ấn, tôn lên vẻ đẹp thanh tao và quý phái của người phụ nữ. Váy đi kèm thường có kiểu dáng tương tự xà rông, được may bằng vải batik họa tiết sặc sỡ, tạo nên sự hài hòa và nổi bật cho tổng thể trang phục.

Baju Kurung là một trang phục truyền thống được yêu thích bởi cộng đồng người Mã Lai tại Singapore. Trang phục này nổi bật với sự đơn giản, thanh lịch và mang đậm bản sắc văn hóa Hồi giáo.

Baju Kurung bao gồm hai phần chính:

- Baju: Chiếc áo dài tay ôm sát cơ thể thường được may bằng chất liệu cotton hoặc lụa mềm mại. Áo có cổ cao và được trang trí bằng các họa tiết thêu hoặc ren tinh tế.

- Kurung: Chiếc váy dài rộng rãi được may bằng vải cotton hoặc voan mỏng nhẹ. Váy có độ dài từ hông đến gót chân, tạo sự thoải mái và thanh lịch cho người mặc.

Baju Kurung thường được sử dụng với những gam màu trang nhã như trắng, kem, pastel, phù hợp với phong cách Hồi giáo. Các họa tiết thêu trên áo thường là hoa văn truyền thống hoặc các hình khối đơn giản, tạo điểm nhấn tinh tế cho trang phục.

Nyonya Kebaya là một biểu tượng độc đáo trong trang phục truyền thống Singapore, mang đậm dấu ấn giao thoa giữa văn hóa Trung Hoa và Mã Lai. Trang phục này không chỉ tôn vinh vẻ đẹp thanh lịch của người phụ nữ mà còn thể hiện bản sắc văn hóa đặc trưng của cộng đồng Peranakan tại đây.

Trang phục thường ngày được ưa chuộng vào cuối tuần, đặc biệt là trong thời tiết nóng nực của mùa hè. Việc ăn mặc khác thường có xu hướng thu hút nhiều sự chú ý thường gặp ở giới trẻ. Singapore có quy định về trang phục tương đối bảo thủ, đặc biệt là trong môi trường trang trọng và tôn giáo. Nên ăn mặc khiêm tốn và tránh ăn mặc hở hang hoặc khiêu khích ở những nơi như địa điểm tôn giáo, tòa nhà chính phủ hoặc các sự kiện trang trọng. Ở những nơi công cộng khác như trung tâm mua sắm hoặc công viên, bạn sẽ linh hoạt hơn trong việc lựa chọn quần áo.

Người ta thường mang theo cả ô và kính râm. Lý do là vì thời tiết có thể thay đổi nhanh chóng và ô có thể che nắng và mưa. 

 (còn nữa)

Hình ảnh (chọn từ net): Đồng phục tiếp viên hàng ko của Singapore Airlines/SIA (còn được gọi là sarong kebaya) là biểu tượng đặc biệt và dễ nhận biết của hãng hàng ko nổi tiếng này. Đây là trang phục truyền thống do Pierre Balmain thiết kế vào năm 1972. Kebaya có họa tiết batik truyền thống (với 4 màu khác nhau, mỗi màu tượng trưng cho cấp bậc của thành viên phi hành đoàn).

Sự đời: Ở ngưỡng 70

 Đừng buông thả bản thân, muốn sống thế nào thì cứ thế mà sống, không bị ràng buộc bởi bất cứ điều gì và bất kỳ ai. Tuy nhiên, cuộc sống đích thực/igazi élet mới là đáng sống nhất. Mang bản chất được định hình bởi Tạo Hóa, con người phải có những lúc thăng hoa và sống bằng những trải nghiệm vui buồn của cuộc đời. Tuy nhiên, không thể tùy tiện/bừa bãi (đến nghiện ngập/sa ngã) mà phải điều độ, có chừng mực rõ ràng.

Notes: Cuộc sống không phải là tự khám phá bản thân. Cuộc sống là tự tạo nên bản thân mình.*

(*): Life isn't about finding yourself. Life is about creating yourself. 

GEORGE BERNARD SHAW

Sự đời ở ngưỡng 70

 Notes/Jegyzetek:

Sự đời: Ở ngưỡng 70

 Đời người là những lựa chọn. Lựa chọn lúc còn trẻ là lúc để tự xác định cho mình sự nỗ lực vượt bậc. Mỗi ngày trôi qua, mỗi người cố gắng để trở thành một phiên bản tốt hơn, hoàn thiện hơn. Muốn làm được như vậy, cần tận dụng thời gian để đạt những mục tiêu đặt ra. 

Và bây giờ là lúc sống an vui, tận hưởng cuộc sống.

-----------

Jegyzetek: Nincs értelme a múlton rágódni, előre kell lépnünk!

Hình ảnh chọn từ net

TBT Lê Duẩn và cuộc chiến tranh VN: Giai đoạn chống Mỹ

 Ông Lê Duẩn là vị tổng chỉ huy đánh thắng Mỹ Ngụy và thống nhất đất nước. (copy từ FB-Nguyen Leanh)

NGƯỜI ĐƯỢC CHỌN

Những dòng này, tôi xin viết cho ông trong ngày kỷ niệm 50 năm này. Bởi vì ông xứng đáng được lịch sử cúi đầu. 

Tiêu đề bài viết được lấy cảm hứng từ bài trả lời phỏng vấn của tiến sĩ Lê Kiên Thành tròn 10 năm về trước: “Cha tôi không bao giờ biết vì sao mình là người được lựa chọn!” Người cha đó của tiến sĩ Lê Kiên Thành là Cố tổng bí thư Lê Duẩn. Vị tổng bí thư được đặt cho tên con đường chính của lễ đài diễu binh sáng nay: đường Lê Duẩn, con đường nối từ đường Thảo Cầm Viên đến dinh Độc Lập, con đường dài chưa tới 2km nhưng hiện thân cho 30 năm khói lửa của dân tộc để đi đến cái ngày non sông thống nhất. Và hành trình ấy được dẫn dắt bởi tài năng, sự quyết liệt, nỗi đau, nước mắt, nụ cười, thương tâm, hạnh phúc, gan dạ, lì lợm, khí phách của một con người gánh trên vai cả lịch sử nhưng đã chiến thắng ngoạn mục: Lê Duẩn.

Ông sinh ra ở Triệu Phong, Quảng Trị. Khi hiệp định Genevo 1954 chia cắt đất nước, quê hương của ông thuộc về bên kia vĩ tuyến. Cho nên câu nói “Giải phóng quê hương” với người khác có thể là lời nói mang tính biểu tượng. Nhưng còn với tổng bí thư Lê Duẩn, đó chính là trách nhiệm của người con Quảng Trị không thể để quê hương nằm trong tay giặc. Và ông là người con nói được làm được, dù việc ấy trong mắt thế giới chẳng khác gì “đội đá vá trời”, khi đó là 30 năm một dân tộc bé nhỏ đấu với Hoa Kỳ, bên cạnh sự kèm cặp của Liên Xô và Trung Quốc (tôi sẽ nói ở đoạn sau bài viết).

Từ năm 1930 đến 1946, ông hai lần bị thực dân Pháp bắt, hai lần bị đày ra Côn Đảo. Từ năm 1946 đến năm 1957, Lê Duẩn là Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ, Bí thư Trung ương Cục miền Nam, là người tổ chức cuộc kháng chiến ở Nam Bộ. Đến năm 1957, ông tập kết ra Bắc theo lệnh của chủ tịch Hồ Chí Minh để điều hành cuộc cách mạng Giải phóng dân tộc từ bộ máy trung ương. Cho nên hai chữ “Đồng đội” với một vị lãnh đạo khác có thể vừa xa, vừa gần, nhưng còn với tổng bí thư Lê Duẩn, đó chính là trách nhiệm của người đồng đội: “Tôi không thể bỏ rơi đồng đội ở trong Nam”.

Khát vọng thống nhất non sông của ông đến từ vũ lực, bằng khẩu súng, bằng nắm đấm không chỉ đi từ nước mắt quê hương, mà còn đi từ nước mắt đồng đội. Đó là sự khác biệt rất lớn của tổng bí thư Lê Duẩn. Cho nên nếu ta không đặt mình vào trong con người của ông, xuất thân của ông, nước mắt của ông, nỗi đau đớn khôn nguôi của ông, ta sẽ dễ dàng phán xét lố bịch về ông. Văn hào Nga Ylia Erenbua đã từng viết: “Lòng yêu nước ban đầu là yêu những vật tầm thường nhất: yêu cái cây trồng ở trước nhà, yêu con phố nhỏ đổ ra bờ sông, yêu vị thơm chua mát của trái lê mùa thu hay mùi cỏ thảo nguyên có hơi rượu mạnh... Lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu miền quê đã trở nên lòng yêu Tổ quốc”.

Yêu quê hương đồng đội đi đến nắm đấm sắt đánh địch để giải phóng quê hương, cứu lấy đồng đội, đó là Lê Duẩn. 

Và để làm được điều đó, Lê Duẩn xác định, muốn đánh Mỹ thì trước tiên phải có ba cái không sợ: không sợ Mỹ, không sợ Liên Xô, và không sợ Trung Quốc. 

Không sợ Mỹ là tất nhiên, tại sao phải không sợ Liên Xô và Trung Quốc, hai đồng minh của ông khi ấy? Ngay từ năm 1954, khi hiệp định Geneva được ký kết, Lê Duẩn đã đánh giá: “Nam Bộ không tán thành, đây là do Trung Quốc và Liên Xô ép”. Năm 1955, khi bộ đội và cán bộ cách mạng tập kết ra Bắc, ông xin ở lại miền Nam. Ngày chia tay theo lời kể lại, Lê Duẩn đã nói với Lê Đức Thọ: “Anh ra báo cáo với Bác, không phải hai năm, mà có thể phải hai mươi năm nữa, tôi mới được ra gặp Bác”. Ngay thời điểm mà nhiều người ở cả miền Nam và miền Bắc vui mừng về Hiệp định Geneve. Nhưng Lê Duẩn đã khóc rất nhiều khi nhìn những gia đình miền Nam trước khi ra Bắc tập kết hẹn 2 năm sau gặp lại. Khi được Hồ Chủ Tịch giao cho nhiệm vụ lãnh đạo cách mạng miền Nam. Những người thân cận của tổng bí thư Lê Duẩn đã kể lại rằng: “Anh Ba mất ba đêm không ngủ để suy nghĩ về thái độ của Liên Xô, Trung Quốc, rằng họ giúp mình nhưng có chi phối đường lối chiến tranh của mình không? Đó là cái gay gắt nhất”. 

Và đó là lý do TBT Lê Duẩn hành động.

Sau sự kiện Vịnh Bắc Bộ, chiến tranh bắt đầu leo thang, quân đội chính quy của miền Bắc cũng bắt đầu vượt vĩ tuyến 17, đi qua đường Hồ Chí Minh để vào nam bắt đầu trận chiến giải phóng dân tộc. Người dẫn đầu cuộc chiến này chính là vị tướng đứng đầu trong phái chủ chiến tại Quân Đội miền Bắc: tướng Nguyễn Chí Thanh. Đi sau lưng tướng Thanh là vị tướng đánh trận giỏi nhất lịch sử Việt Nam thời hiện đại: Lê Trọng Tấn. Chưa kể còn có Hoàng Cầm và Trần Độ. Bản thân TBT Lê Duẩn cũng vạch ra kế hoạch táo bạo của mình được gọi là “Tổng tiến công và nổi dậy”, sau này là “Chiến dịch Quang Trung” năm 1968. Về đối nội trong Đảng, ở cương vị nắm quyền lực cao nhất Đảng, và được Bác Hồ chọn làm người kế nhiệm, TBT Lê Duẩn gần như cũng thay thế hoàn toàn nhóm “quá thân với Trung Quốc”, hoặc nhóm “quá thân với Liên Xô”. Đương nhiên cũng giống cuộc cách mạng ở ngoài chiến trường, thì cuộc cách mạng nhung này cũng có thương đau, vụ án “Xét chống lại Đảng” năm 1964 ấy về sau có lẽ cũng là một trong những lý do đẩy ông đi vào trong sự phán xét của hậu thế. Nhưng tôi nghĩ, ông chấp nhận tất cả. Chỉ có như thế, ông mới chấm dứt được những khác biệt trong quan điểm về đường lối cách mạng sau này về chủ trương thống nhất đất nước bằng con đường đấu tranh vũ trang, chỉ có như thế chiếc tăng 390 mới có thể húc được cổng Dinh Độc Lập mà không bị ngăn lại bởi một cuộc điện thoại nào khi đoàn quân đang thần tốc về Sài Gòn. Nhắc lại, chủ tịch Hồ Chí Minh đã chọn Lê Duẩn, chứ không phải chọn Phạm Văn Đồng, Trường Chinh hay Võ Nguyên Giáp kế vị mình. Tướng Võ Nguyên Giáp khi lịch sử cần, cũng đã gác hết tất cả để nắm lấy binh phù, vạch binh chiến lược cho Đại thắng mùa xuân 1975. 

Quay lại câu chuyện, tất cả đều đúng với những gì TBT Lê Duẩn nhận định. Đến năm 1972, dưới bàn tay đạo diễn của Henry Kissingger, tổng thống Mỹ Nixon sang thăm Trung Quốc. Chuyến thăm không chỉ gây phẫn nộ từ Sài Gòn, mà từ Hà Nội, TBT Lê Duẩn cũng xác định được sự sáng suốt trong những hy sinh của ông từ năm 1964 (và kéo dài cho đến cả hôm nay), ông đã nhìn được lá bài của các nước lớn dành cho các nước nhỏ: họ chỉ cần lợi ích, sẵn sàng bỏ rơi đồng minh, và một Việt Nam bị chia cắt sẽ vĩnh viễn ở mãi thế chư hầu mới là điều họ cần.

Nhưng cái hay của Lê Duẩn là không vì sự nóng giận đó mà đánh mất đại cục. Suốt 30 năm chinh chiến ấy, ông không để mất lòng cả Trung Quốc lẫn Liên Xô. Vẫn tận dụng được viện trợ của cả hai cường quốc này, vẫn giữ được tính chất độc lập, tự chủ của dân tộc Việt Nam. Mà nên nhớ đây là điều cực kỳ khó, tất cả các cuộc hội đàm của VN với các nước xã hội chủ nghĩa khi ấy đều chỉ nhận về những ánh mắt nghi ngờ: họ không tin VN thắng Mỹ, họ sợ chiến tranh thế giới thứ III sẽ xuất phát ở đây. Nhưng họ không đặt mình vào trong cảm giác của người Việt Nam, của Lê Duẩn, của Nguyễn Thị Bình…. Và đó là cái sai của họ. 50 năm sau, họ vẫn sai, họ vẫn phán xét TBT Lê Duẩn trong sự dũng cảm can trường mà ông và những người đồng chí của ông đi trong hành trình đầy xương máu đó, trong những mất mát của 30 năm và cả Mậu Thân 1968 để rồi lấy những Hàn Quốc, hay CHLB Đức để lên mặt dạy dỗ. Nhưng nếu nhìn cảnh cả hàng nghìn con người xếp hàng qua đêm để xem diễu binh hôm nay, để ôm lấy lá cờ tổ quốc, để khóc và được cười thì họ sẽ hiểu hơn về những con người nhỏ bé, yêu đất nước nhỏ bé này tha thiết đến dường nào. TBT Lê Duẩn âm thầm đi một con đường giữa, gai góc, nguy hiểm, đầy máu và nước mắt, đầy súng đạn gươm đao, và cả bia miệng cuộc đời, nhưng ông đã đi được. Ngoài ông, không có ai đi nổi con đường khó khăn ấy.

50 năm đủ dài để thấy TBT Lê Duẩn đã không sai, non sông đã lựa chọn ông để lèo lái dân tộc qua khúc ngoặt lịch sử ấy. Còn ông thì công lao khủng khiếp mà nhường cho người khác, chấp nhận mọi đánh giá, vẫn ngẩng cao đầu kiêu hãnh. Và những bi thương lịch sử cứ để ông gánh, im lặng, không giải thích. 

Con gái ông Lê Duẩn, bà Lê Thị Muội, viết trong hồi ký: “Gần trưa 30/4/1975, tôi hay tin là ta đã chiếm Dinh Độc Lập. Tôi hấp tấp ra khỏi Viện Di truyền, phóng xe máy về nhà và lao thẳng vào phòng ba tôi. Ở đấy, một mình ba tôi đang ngồi lặng lẽ. Người ngước mắt cười với tôi, rồi nước mắt bỗng trào ra. Đột nhiên, tôi thấy thời gian như ngưng lại và ánh sáng trong căn phòng cũng không còn là thứ ánh sáng thông thường của trời đất nữa…”

Người đã mang những gánh nặng khủng khiếp đè trĩu lên vai ông, vẫn dám cõng lấy nó, để dìu dắt non sông đi đến ngày khải hoàn.

Xin kết bài bằng 2 câu thơ này, lịch sử dân tộc ta, anh hùng thì nhiều nhưng người xứng đáng với 2 câu thơ này chắc chỉ lơ thơ vài người, trong đó có TBT Lê Duẩn:

“Trả món nợ non sông trước mắt

Mặc đời sau thiên hạ luận bàn”.

(Dũng Phan, 30/4/2025)

Viết từ chuyện người thật việc thật: Ngôi nhà của chúng ta (22)

Singapore 2025

Công việc & cuộc sống đa dạng: AN TOÀN, TRUNG THỰC VÀ TỰ DO

(tiếp theo)

Trong những tiêu chí đánh giá các quốc gia đáng sống nhất thế giới, môi trường sống lý tưởng là điểm kết hợp từ nhiều khảo sát thực tế tại các quốc gia này.

Tuy được xếp vào nhóm Vùng Xanh/‘’Blue Zone’’, nhưng ko như các quốc gia trong nhóm hình thành tự nhiên với truyền thống vh lâu đời, Singapore là khu vực mới đầu tiên được thêm vào (Buettner gọi là "Vùng Xanh 2.0") và khác biệt so với các Vùng Xanh khác một phần vì tuổi thọ của người dân chủ yếu có được/đến từ các chính sách hướng tới tương lai theo định hướng phát triển bền vững của chính phủ.

Hiện nay, người Singapore kết hôn ở độ tuổi 20 để có thể đăng ký nhà ở do chính phủ trợ cấp (HDB)*, sau đó cố gắng sinh đủ số con theo khuyến nghị, mua một chiếc ô tô với số tiền nhỏ và gặt hái những phần thưởng của một cuộc sống thành công. Ngày càng ít người lựa chọn sinh con vì chi phí sinh con quá đắt đỏ và khiến cuộc sống vợ chồng quá căng thẳng. Đến tuổi trung niên, họ bắt đầu tự hỏi điều đó để làm gì. Điều này thường xảy ra khi cuộc khủng hoảng tuổi trung niên đáng sợ xảy ra, cộng thêm với cảm giác không có mục đích và bị mắc kẹt trong cuộc sống: Chăm sóc con nhỏ và cha mẹ già trong khi cố gắng cân bằng giữa công việc, gia đình và bản thân.

Cuộc sống hiện đại đặt ra những vấn đề phải đối mặt cần được giải quyết. Nhiều người cũng lên tiếng về vấn đề sức khỏe tinh thần của mình. Sự giúp đỡ được coi là một điểm yếu trong nhiều nền vh châu Á, và Singapore cũng không ngoại lệ tuy chính phủ đã đạt được những kết quả nhất định trong việc giải quyết các vấn đề này, và rất may điều này đang thay đổi trong thế hệ trẻ.

Ngôn ngữ, phong tục tập quán, ẩm thực, trong đó tôn giáo ở Singapore cũng mang những giá trị cốt lõi (như bất kỳ quốc gia nào) đều giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành nên vh của mình. Singapore được coi là một quốc gia tâm linh với sự hòa hợp và chung sống về mặt tôn giáo. Hồi giáo, Phật giáo, Thiên chúa giáo, Ấn Độ giáo, Sikh giáo đều có mặt tại quốc gia này. Chính phủ và các tổ chức tôn giáo khác nhau tích cực thúc đẩy đối thoại, sự hiểu biết và tôn trọng giữa các cộng đồng tôn giáo khác nhau. Sự hòa hợp tôn giáo được coi là yếu tố quan trọng cho sự gắn kết xh và ổn định quốc gia

Rất dễ va vấp ở xứ sở này, nếu ko hiểu biết đúng về những quy tắc ở ngoài xh theo phong tục vh và thực hành tôn giáo.

Ví dụ: phụ nữ Hồi giáo Mã Lai có thể không muốn bắt tay ai đó khi chào họ. Cách tốt nhất để tôn trọng tín ngưỡng tôn giáo và vh của người khác là để họ tự giới thiệu trước và tuân theo sự dẫn dắt của họ về ko gian cá nhân.

Tương tự như vậy, đặt tên là một phong tục quan trọng cần được tôn trọng. Vì mọi người đến từ các nền tảng tôn giáo và dân tộc khác nhau, nên không có cách tiếp cận "một kích thước phù hợp với tất cả". Hãy gọi ai đó bằng tên họ sử dụng để giới thiệu bản thân và không cố gắng rút ngắn tên trừ khi được chỉ dẫn.

Bất kỳ trải nghiệm ăn uống nào cũng có thể được xác định bởi nền tảng vh của chủ nhà. Thường thì lịch sự khi để chủ nhà chọn món ăn. Chúng có thể được phục vụ cùng nhau và mọi người cùng chia sẻ.

Ví dụ: người Mã Lai chủ yếu theo đạo Hồi. Điều này có nghĩa là họ sẽ phục vụ đồ ăn halal trong bữa ăn và không được uống rượu. Bạn không nên mang rượu làm quà tặng cho một gia đình Hồi giáo Mã Lai. Ngược lại, một gia đình người Hoa có thể sẽ sử dụng đũa và sẽ uống rượu.

Hãy nhớ rằng không bao giờ tặng quà cho một viên chức Singapore, ngay cả khi bạn đang ăn tối cùng nhau. Điều này có thể bị coi là hối lộ, một hành vi phạm tội rất nghiêm trọng.

(còn nữa)

(*): Housing and Development Board (HDB) là cơ quan chuyên trách của chính phủ Singapore chịu trách nhiệm về phát triển và quản lý các Khu nhà ở XH.

HDB được thành lập với mục tiêu cung cấp nhà ở cho người dân Singapore. Trước đó, Singapore đối mặt với vấn đề nghiêm trọng về nhà ở do tình trạng nhà ở kém và tăng dân số đông đúc. HDB đã đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và quản lý các khu nhà ở công cộng để đáp ứng nhu cầu nhà ở của người dân.

HDB đã triển khai các dự án xây dựng căn hộ chung cư, nhà ở song lập/liền kề và nhà phố trên khắp Singapore. Qua các chính sách và chương trình nhà ở, HDB đã giúp tạo ra một môi trường sống an ninh, tiện nghi và xanh cho cư dân. Điều này đã có tác động tích cực đáng kể đến chất lượng cuộc sống và phát triển đô thị của Singapore.

Hình ảnh (tự chụp): Khu nhà HDB @ Ang Mo Kio Town

Viết từ chuyện người thật việc thật: Ngôi nhà của chúng ta (21)

Singapore 2025

Công việc & cuộc sống đa dạng: AN TOÀN, TRUNG THỰC VÀ TỰ DO

(tiếp theo)

Là 'Vùng xanh' thứ sáu* trên thế giới/The world's sixth 'Blue Zone': Thành công của Singapore trong việc xây dựng một xh nơi mọi người sống lâu hơn và khỏe mạnh hơn là nhờ sự kết hợp giữa chính sách, cơ sở hạ tầng và lối sống. Trong đó, vh sống ngày càng được nâng cao là việc có thể thấy từ người dân Singapore đang có những chuyển biến trong cuộc sống hiện nay.

'Vùng xanh' thứ sáu

Những quy tắc ứng xử trong xh được giáo dục và đề cao mà trong đó lịch sự được đánh giá cao trong vh Singapore, mọi người phải lịch sự và ân cần trong khi tương tác. Điều này mở rộng đến những cuộc gặp gỡ hàng ngày, chẳng hạn như chào hỏi, sử dụng ngôn ngữ phù hợp và thể hiện sự tôn trọng không gian cá nhân. Kiên nhẫn xếp hàng, nhường đường cho người khác và giúp đỡ người gặp khó khăn được coi là hành vi lịch sự. Việc sử dụng kính ngữ (từ ngữ tôn trọng) và chức danh khi xưng hô với người khác, đặc biệt là trong các tình huống trang trọng, cũng là thông lệ.

Tôn trọng là một giá trị cơ bản trong xh Singapore, bao gồm sự tôn trọng đối với người lớn tuổi, giáo viên và các nhân vật có thẩm quyền. Thế hệ trẻ được dạy phải thể hiện sự tôn trọng và biết ơn người lớn tuổi, đánh giá cao sự khôn ngoan và kinh nghiệm của họ. Sự tôn trọng quyền lực được nhấn mạnh, bao gồm việc tuân theo các quy tắc, quy định và pháp luật. Hơn nữa, bản chất đa vh của Singapore thúc đẩy tôn trọng sự đa dạng, khuyến khích sự hiểu biết và đánh giá cao các chủng tộc, tôn giáo và vh khác nhau.

Sự hòa hợp là trụ cột trung tâm/chính của xh Singapore. Bản chất đa vh và đa tôn giáo của quốc gia được tôn vinh và các nỗ lực được thực hiện nhằm thúc đẩy sự hiểu biết, lòng khoan dung và sự đoàn kết giữa các cộng đồng trong xh. Các chính sách và sáng kiến được đưa ra nhằm thúc đẩy đối thoại liên vh, hòa hợp tôn giáo và gắn kết các tầng lớp xh. Mục đích là tạo ra một môi trường hòa nhập, nơi các cá nhân từ nhiều nguồn gốc khác nhau có thể cùng tồn tại hài hòa, tôn trọng niềm tin và thực hành của nhau.

Những giá trị này được củng cố thông qua nhiều kênh khác nhau, bao gồm giáo dục, gia đình và cộng đồng. Nhà trường chú trọng giáo dục nhân cách, thấm nhuần các giá trị lịch sự, tôn trọng và hòa hợp ngay từ khi còn nhỏ. Gia đình đóng một vai trò quan trọng trong việc làm gương và củng cố những giá trị này trong gia đình. Các tổ chức cộng đồng và sáng kiến của chính phủ cũng thúc đẩy những giá trị này thông qua các chiến dịch, sự kiện và chính sách khuyến khích trách nhiệm công dân, gắn kết xh và tôn trọng lẫn nhau.

Các giá trị lịch sự, tôn trọng và hòa hợp góp phần vào sự thịnh vượng chung và ổn định xh của Singapore. Họ tạo ra một môi trường nơi các cá nhân cảm thấy an toàn, được tôn trọng và có giá trị, nuôi dưỡng cảm giác thân thuộc và cộng đồng. Lịch sự, tôn trọng và hòa hợp là những giá trị đã ăn sâu vào xh ở đây. Những quy tắc này đóng một vai trò quan trọng trong việc hình thành các tương tác, mối quan hệ và cơ cấu xh về tổng thể của Singapore.

Trong khuôn viên xanh @ Ang Mo Kio Town

(còn nữa)

Hình ảnh: Tự chụp và chọn từ net

(*): Thuật ngữ Blue Zones xuất hiện khi các nhà nghiên cứu Michel Poulin và Gianni Pes xác định Sardinia, Ý là nơi có số lượng người sống thọ cao khác thường. Buettner đã xây dựng dựa trên công trình của họ, đề xuất bốn Blue Zones khác: Okinawa, Nhật Bản; Ikaria, Hy Lạp; Nicoya, Costa Rica; và Loma Linda, California. Người dân của những khu vực này sống lâu hơn mức trung bình, thường là đến 100 tuổi, điều mà Buettner cho là do các yếu tố lối sống như cộng đồng, chế độ ăn uống và vận động.

Buettner đã thêm Singapore vào danh sách Vùng Xanh. Singapore là quốc gia có ​​tuổi thọ tăng đáng kể. Tuổi thọ trung bình ở Singapore là 80,7 tuổi đối với nam giới và 85,2 tuổi đối với nữ giới. Thông tin này được lấy từ dữ liệu mới nhất của chính phủ năm 2022 (so với tuổi thọ trung bình ở quốc gia này chỉ là 65 tuổi vào năm 1960, theo dữ liệu từ Ngân hàng Thế giới).

Suy tư tháng 4

 Lại đến tháng Tư

Cứ đến dịp này hàng năm là tôi lại chia sẻ những suy tư về ngày 30.4.1975, ngày đánh dấu một bước ngoặt lớn trong lịch sử dân tộc. 

Gần đây tôi không hay viết lên mạng về nhiều đề tài mà người ta quan tâm, từ kẻ mà tôi biết là bất lương đang phá hoại nước Mỹ và thế giới, từ nhà tu hành chân đất đang làm cho nhiều người nghĩ lại về đức tin của họ gửi vào Phật giáo, rồi việc kỷ niệm ngày 30.4 thế nào cho hợp đạo lý... 

Đầu tiên vì tôi còn nhiều việc khác phải làm trong phần còn lại của cuộc đời đang chuyển sang đoạn kết. 

Thứ đến là tôi không muốn sa vào các cuộc cãi vã vô bổ với những người luôn nghĩ là họ đang nắm chân lý. 

Lý do nữa là: Mạng xã hội đem lại „tự do thông tin“ cho con người, nhưng cũng là nơi nuôi trồng  và truyền bá những virus độc hại. Đám virus này đã đem lại những đại dịch đầu tiên. Đó là lối sống  tiêu xài vô bờ bến của con người đang phá hoại tài nguyên trái đất (ngay cả trên mạng). Đó là chủ nghĩa dân tộc cực đoan đã đưa những kẻ như Trump, như Milei (Argentina) lên cầm quyền, đã giúp cho AfD, đảng tôn sùng Hitler trở thành chính đảng lớn thứ hai ở Đức v.v và v.v. 

Tôi đã bớt sử dụng Facebook vì nó đã bị các thế lực đen tối thao túng.

Tôi đã tập trung để phát hành một cuốn sách nhằm góp phần hàn gắn những vết thương chiến tranh. Tôi đã dành rất nhiều thời gian trong 3 năm qua để tìm hiểu các nhân chứng sống, truy tìm các nguồn tư liệu, đã chuẩn bị tài chính cho việc xuất bản sách vào dịp 30.4 năm nay.

Khi viết cuốn sách này tôi đã trên 70 tuổi, trong đó, nửa cuộc đời sống ở nước ngoài. Tôi đã trải qua cuộc chiến tranh Việt Nam trong những năm 1960-1970 ở miền Bắc, đã sống giữa cuộc chiến tranh lạnh ở CHDC Đức bên cạnh bức tường Berlin, đã chứng kiến cuộc sống của người miền Nam những ngày đầutiên sau 30 tháng Tư năm 1975, cũng như cuộc sống ở Đức ngay sau ngày thống nhất đất nước. Tất cả các trải nghiệm đó đã giúp tôi hiểu được sự vật vã của cả hai dân tộc sau mỗi bước ngoặt đầy đau khổ, tuy khác nhau về cách giải quyết và kết cục.

Tôi sinh ra ở miền Nam, trong khi gia đình vợ là người Bắc. Hai cuộc chiến tranh vừa qua đã để lại những vết xé trong hàng triệu gia đình, bất kể vùng miền, thành phần giai cấp. Sự chia rẽ đến từ hận thù do đạn xả sang nhau, do tuyên truyền và bóp méo lịch sử, do vắng bóng lòng vị tha…

Vì vậy tôi đã tập hợp những nhân vật và sự kiện lịch sử liên quan đến người thân bạn bè. Những con người này,  với lòng nhân ái, sự bao dung và hy sinh vô tận đã góp phần hàn gắn những vết thương do hận thù gây ra, đã làm cho gia đình hạnh phúc, cho xã hội không bị tan rã. Tất cả mọi câu chuyện đều được thẩm định và chứng giám bởi chính nhân vật hoặc thân nhân, có nguồn gốc từ các tư liệu quốc tế và nước nhà.

Bài viết của ông Tô Lâm cách đây vài hôm đang được dư luận chú ý. Đúng, lịch sử không thể viết lại, nhưng phải viết cho đúng. 

Quá khứ là để ghi nhớ, để tri ân và để rút ra bài học. Chính xác! Bài học đúng chỉ rút ra được từ sự thật.

Đáng tiếc, nền kiểm duyệt ở Việt Nam đã khiến cho cuốn sách không ra kịp trước ngày 30 tháng Tư như dự định. Lý do chỉ là vì nó muốn đi đến tận cùng của sự thật. Một số bạn đang đọc bài này đã chứng kiến số phận long đong của quyển sách từ nhiều tháng qua.

Hôm nay một nhà xuất bản ở Hà Nội đã thống nhất với tôi về nội dung  và đang xin phép xuất bản cuốn ký sự tư liệu „Xuyên Qua Mọi Chiến Tuyến“ trong thời gian tới.

Hiện tại tôi chưa thể nói bao giờ sách được cấp phép in. Nhưng với những gì mà người lãnh đạo cao nhất Việt Nam tuyên bố hôm rồi, tôi hy vọng:  Một công dân như tôi cũng phải được đóng góp vào quá trình xây dựng kỷ nguyên mới của dân tộc.

Nguyễn Xuân Thọ

Chúng ta đang ở đâu sau những cuộc chiến tranh?

 Bên Thắng Cuộc - Họ Là Ai? 

Tôi viết về điều này để tôi và các bạn hiểu chúng ta đang ở đâu trong mặt bằng nhân loại và cũng biết đâu một vài người với khả năng nhận thức hơn ở bên thắng cuộc nhìn được bản thân mình và từ đó có được sự thay đổi cần thiết.  

Họ là ai? Họ là những người cộng sản? Sau 50 năm từ năm 1975, với tôi, họ không phải là người cộng sản, họ là hậu duệ của những người cộng sản, những người được thừa hưởng thành quả của những người cộng sản, hưởng cái bóng mà thế hệ cộng sản đích thực thuộc thế hệ đầu đã tạo ra.  

Với tôi, chế độ cộng sản không còn, mà chỉ là một sự biến tướng, một sự thích nghi cho sự tồn tại của một chế độ. Và với con mắt nhìn nhận của tôi, những người trong hệ thống không có một tình yêu nước như những người cộng sản đích thực, họ cũng hô khẩu hiệu “do dân vì dân” nhưng trong tâm họ chỉ nghĩ tới lợi ích cá nhân nhỏ bé của mình. Lý tưởng cộng sản, nếu được phát ngôn nơi công cộng, thì chỉ như một câu sáo rỗng, một sự bắt buộc để tồn tại và đi lên trong một hệ thống.  

Họ là một tập thể đồng nhất với tư tưởng, kiến thức, quan niệm, trải nghiệm… được mặc một bộ “đồng phục” đơn điệu, dễ đoán và cũ rích.  

Rất cũ. Chính vì vậy mà trong suốt bao năm qua, không hề có một lãnh đạo nào ở Việt Nam có được một phát ngôn hay một bài diễn ngôn nào có thể gây cảm hứng, có giá trị khai sáng dân trí cho dân chúng. Một sản phẩm của một hệ thống rập khuôn, theo lối mòn, học hỏi chỉ từ chính trải nghiệm trong một vòng tròn “hậu cộng sản” thì làm sao có được một sự đột phá, một sự đổi mới sáng suốt và tích cực.  

Tôi chưa viết gì về ông Tô Lâm bởi tôi chưa biết gì về ông ta, nhưng tôi có chút hy vọng ông ta sẽ tạo được sự thay đổi tích cực với những cải cách hiện nay. Điều này chúng ta phải chờ đợi và quan sát thêm.  

Vậy Bên Thắng Cuộc, họ là ai?  

Trước hết, họ có quyền tự hào về chiến thắng của mình. Điều ấy không ai có thể phủ nhận, nhưng để một chính thể có thể đưa dân tộc của mình đi lên, họ cần phải trí tuệ hơn hiện nay rất nhiều. Họ cần phải thoát ra thói quen tư duy mòn cũ, thoát ra cái ngã hậu cộng sản để nhìn hiện thực được minh triết và chỉ khi làm được vậy, họ mới có thể tiến bộ và làm tốt vai trò lãnh đạo của một dân tộc quật cường như Việt Nam.  

Tôi luôn tự hào với dòng máu Việt Nam, nhưng tôi không tự hào khi là công dân dưới thể chế hiện tại. Dòng máu lạc hồng này đã có thể, hoàn toàn có thể đang ở một vị thế cao hơn nhiều trên mặt bằng nhân loại.  

Hãy nhắc về mấy cái sai để những người hậu cộng sản bớt kiêu ngạo mà nhìn lại mình.  

Những người cộng sản đời đầu đã có nhiều thành công và thất bại. Thành công thì rõ quá rồi, họ đã thống nhất được đất nước. Thất bại, và cũng là một vết nhơ lịch sử, là cải cách ruộng đất khi họ phải theo sự chỉ đạo của Trung Cộng mà tiến hành một phong trào kinh hãi của đấu tố, chụp mũ, giết chóc theo quota định sẵn, lộn ngược luân lý đạo đức, lật nhào trật tự xã hội, con cái đấu tố bố mẹ, vợ chồng tố nhau, trò tố thầy… cái mà người Việt hay gọi là “cứt lộn lên đầu.” Thế rồi ngay sau đấy họ nhìn thấy sai lầm và sửa sai, nhưng người cộng sản thời ấy không có chiếc đũa thần của Harry Potter để hô A-Ri-Ô-Sa để người chết có thể sống lại được.  

Ông Hồ có rút khăn tay ra quệt nước mắt khi nói tới sai lầm này. Tôi không biết có nên thông cảm với mấy giọt nước mắt ấy hay không, nhưng một chi tiết trong lịch sử tôi không thích nhất về ông Hồ là khi ông cho phép nổ phát súng đầu tiên vào bà Nguyễn Thị Năm, một người phụ nữ buôn thứ nhẹ nhất là lụa, thứ nặng nhất là thép, một chủ đất đã từng cưu mang Việt Minh, một người thực sự vui mừng với chiến thắng của Việt Minh, đã hết lòng cống hiến của cải, thể hiện sự ủng hộ xuyên suốt trong một thời gian dài. Khi cố vấn Trung Quốc nêu ra ý này, ông Hồ phản đối “Người Pháp có câu không đánh phụ nữ bằng một nhành hồng,” nhưng rồi ông vẫn để phát súng ô nhục ấy xảy ra, phát súng đã giết đi ân nhân của cách mạng, đã kết thúc một con tim của người phụ nữ yêu quý Việt Minh, và rồi con cái của bà Năm, các cán bộ cũng phải chịu đoạ đầy.  

Cái thất bại, cái sai tiếp theo là đày đọa bên thua cuộc. Nhờ một nghệ sỹ như Trịnh Công Sơn lên đài kêu gọi ở lại nước, rồi kêu gọi họ đi học tập một tháng rồi cho họ đi “cải tạo,” có người mấy chục năm.  

Vợ con của họ phải tìm đường ra đi. Sự đàn áp gây ra một làn sóng đau khổ của thuyền nhân, bao trăm ngàn người bị cướp bóc, hãm hiếp, bị giết. Biển Đông đã đỏ hơn, đã mặn hơn bởi máu và nước mắt của thuyền nhân Việt.  

Một cậu bạn bảo tôi rằng không làm thế thì “chúng nó” gây phản loạn thì sao? Một hành động thì bao giờ cũng có vô số cách biện minh. Vậy khi nước Mỹ kết thúc nội chiến, người ta không phân biệt lính bên nào, cho về nhà làm ruộng một cách yên bình? Mà cách ứng xử ấy từ mấy trăm năm trước.  

Khi hòa bình, kiến thức kinh tế yếu kém khiến các nhà lãnh đạo, lúc ấy vẫn có thể gọi là cộng sản được, bèn có một quyết định là đưa ra chỉ thị Z30, cứ nhà hai tầng là tịch thu tài sản ở một số tỉnh. Thời kỳ mà một cán bộ cấp cao nói rau muống bổ ngang thịt bò. Kkk!

Và chính ông này ngây thơ cho rằng các đồng chí Trung Quốc giữ hộ Hoàng Sa, bao giờ thích hợp thì trả lại chúng ta thôi. Tôi đồ rằng các đồng chí ấy sẽ giữ hộ mấy ngàn năm tới. Kkk! Đến nỗi một cán bộ ngã ngựa mấy năm trước lại cao hứng mơ màng “con cháu của chúng ta” sẽ lấy lại. Với tư duy và tốc độ tiến bộ ngày càng chênh lệch giữa ta và các đồng chí cùng lý tưởng, thì điều ấy sẽ mãi là mộng ước viển vông.  

Vậy sau 50 năm, những người “cộng sản” đã tiến bộ đến đâu?  

Qua sự việc của tôi, tôi khẳng định, họ vẫn vậy. Tham nhũng tràn lan, kinh hoàng, bộ máy yếu kém, kiếm người trong sạch trong hệ thống khó như tìm kim đáy bể. Cũng tự khoác cho mình mấy chữ mỹ miều như “dân chủ,” nhưng dân mở miệng là đàn áp, bắt bớ.  

Trước kia, mỗi lần tôi viết bài bênh vực một người mới bị bắt như Lê Dũng Vova, Nguyễn Lân Thắng, Phạm Đoan Trang, Nguyễn Vũ Bình, Nguyễn Chí Tuyến, Huy Đức thì tôi bao giờ cũng thêm câu, đấy là con người tôi biết từ góc độ của tôi chứ tôi không giao tiếp thường xuyên, không quan tâm và có thể không biết hết các công việc họ làm, có thể họ phạm tội gì đấy mà tôi không biết, nhưng qua việc của tôi thì tôi khẳng định rõ ràng là họ vô tội.  

Tôi đã nêu không thiếu chi tiết nào về vụ việc của tôi, 6 clip mà công an Việt Nam dùng làm kiến nghị khởi tố, cấm xuất cảnh và thời gian qua vẫn không ngừng quấy rầy người nhà, bạn bè và học trò của tôi.  

Tôi đã nói rõ tôi là một nhà văn miệt mài viết văn, một võ sư luôn đề cao sự rèn luyện và là một người luôn muốn nâng cao dân trí về nhiều mặt, tôi không tham gia đảng phái nào. Ấy vậy mà vu oan cho tôi là trưởng đảng của Nhà Nước Vĩnh Long, một cái tên mà tôi mất công hỏi khắp nơi, không ai biết nó là cái gì.  

Một mặt nhiều lần kêu gọi tôi về nhưng lại theo dõi người nhà, học sinh của tôi để săn đuổi tôi, đến cả cơ quan Liên Hiệp Quốc để bảo họ không được thuê tôi đi dịch nữa, nhiều lần dọa dẫm cho tôi “cơ hội cuối cùng” trước khi ra đòn quyết định.  

Hãy dùng lương tâm của các vị mà nhìn vào việc tôi đã làm? Tôi là một người chính trực và làm việc của một người chính trực. Các vị đối xử với tù nhân không tốt, tôi phỏng vấn cựu tù nhân để họ nói lên trải nghiệm thực tế của họ, tôi phỏng vấn các luật sư về cách nhìn của họ về vụ việc Đồng Tâm, tôi phỏng vấn một người phụ nữ đấu tranh chống BOT bẩn bị đàn áp đánh sẩy thai, mấy clip tôi phỏng vấn cô giáo của Phạm Đoan Trang về bão lũ miền Trung với BBC là bằng chứng cho thấy các vị thiếu bằng chứng trầm trọng để buộc tôi, các vị cố nặn ra tội để hòng bỏ tù một người chính trực.  

Về việc này, các vị thật đáng xấu hổ và điều quan trọng là tôi thấy rõ hơn chân dung của các vị. Sau mấy chục năm, các vị không tiến bộ gì mấy về cách nhìn, trình độ, quan niệm.  

Nếu các vị bảo tội của tôi chưa đến mức độ bị bắt, vậy các vị phải ráo riết truy đuổi tôi làm gì? Chẳng lẽ khuôn mặt của tôi khả ái đến mức các vị cứ nhất định phải gặp trực tiếp để chiêm ngưỡng? Ngắm online cũng được rồi mà, thời đại công nghệ sao cứ phải trực tiếp? Viết đến đây, tôi không khỏi chạy ra trước gương để xem, biết đâu khuôn mặt mình hấp dẫn đến vậy. Kkk! 

Hay các vị muốn khai thác thông tin bí mật gì? Tôi đã nói rồi, mọi thứ đã được phơi bày, tuyệt đối không có gì giấu diếm, hay căn bệnh đa nghi cộng sản khiến các vị không thể tin lời tôi?  

Các vị cho một cậu giả vờ là trò cũ của tôi, cũng thầy thầy trò trò ra vẻ tử tế, vào lớp online quậy phá, xúi giục trò khác bỏ học. Mấy trò thật trẻ con, rẻ tiền đến mạt hạng. Tôi thậm chí chán ngán không muốn tố cáo nhưng đã nói trước công luận thì phải “nói có sách mách có chứng”.  

Rồi mai đây, nếu các vị có bắt được tôi thì các vị muốn kết tội gì chẳng được. Các vị là độc quyền trong một trò chơi gọi là “luật pháp” ở Việt Nam. Các vị thoải mái tự tung tự tác, tự vi phạm pháp luật trong sân chơi của mình, nhưng nếu vậy thì đừng bao giờ mang mấy câu “dân chủ” với “nhân quyền” ra để làm màu, rằng mình cũng văn minh như ai.  

Một chính thể văn minh nào mà bỏ tù thậm chí cả những người quan sát, giám sát, bảo vệ môi trường? Một chính thể hô hào dân chủ mà người dân nói vài câu chính trực, đơn giản chỉ phản đối cái sai thì săn đuổi, bỏ tù?  

Tạm thời tôi không thể tin được một lời hứa miệng nào của các vị. Những gì tôi quan sát được càng làm lòng tin của tôi với các vị cạn kiệt.  

Hãy thoát ra bản thân nhỏ bé để nhìn mọi việc được minh triết. Để mỗi cá nhân các vị có thể tự hào kể với con cháu một cách tự hào về việc làm của mình. Vị nào là tác giả của cái kiến nghị khởi tố với tôi có dám mang cái hồ sơ ấy về cho con cháu xem, nói rõ tôi là ai và tự hào vỗ ngực rằng việc mình làm là chân chính, là đáng tự hào không?  

Còn không tự hào, mà cố tình đẩy người chính trực vô tội vào tù, quả báo sẽ xảy ra không bằng cách này thì cách khác, không với các vị thì với con cháu các vị.  

Còn tôi, tôi mãi là một con người ngẩng cao đầu kiêu hãnh với những gì tôi đã nói, đã viết, đã làm.  

Đoàn Bảo Châu 

The Victors - Who Are They? 

I write about this so that both you and I can understand where we stand in the context of humanity, and perhaps some people with a greater capacity for awareness among the victors will see themselves and thereby bring about the necessary changes.  

Who are they? Are they communists? After 50 years since 1975, to me, they are no longer communists. They are the descendants of communists, the ones who inherited the fruits of the communists, living in the shadow cast by the true communist generation—the first generation.  

To me, the communist regime no longer exists, it has only transformed, adapted to survive. And in my view, the people within the system no longer have the patriotism that true communists had. They still shout slogans like “by the people, for the people,” but in their hearts, they only think about their personal gains. The communist ideals, when spoken in public, are just empty phrases, a necessity to survive and climb in a system.  

They are a homogeneous group in terms of thoughts, knowledge, beliefs, and experiences… wearing a monotonous, predictable, and outdated “uniform.”  

Very outdated. That’s why, over the years, no leader in Vietnam has made a statement or delivered a speech that could inspire, enlighten the masses, or help raise public awareness. A product of a rigid system, following the same worn-out paths, learning only from their own experiences in a “post-communist” cycle, how could they bring any breakthrough, any meaningful and positive change?  

I haven’t written anything about Mr. Tô Lâm because I don’t know anything about him, but I have a bit of hope that he might create some positive change with the current reforms. We must wait and observe further.  

So, who are the victors?  

First of all, they have the right to be proud of their victory. This cannot be denied, but in order for a government to lead its nation forward, they need to be far more intelligent than they are now. They must break free from their old thinking habits, escape the “post-communist” mindset to see reality more clearly and, only by doing so, can they make progress and fulfill their leadership role for a resilient nation like Vietnam.  

I am always proud of my Vietnamese bloodline, but I am not proud to be a citizen under the current regime. This bloodline of Lạc Hồng could have been, and still could be, in a much better position on the scale of humanity.  

Let’s mention some mistakes so that those “post-communists” can be less arrogant and reflect on themselves.  

The first-generation communists had many successes and failures. Their successes are clear: they unified the country. But their failure, and a stain on history, was the land reform, which was conducted under the direction of the Chinese, leading to a horrific movement of denunciation, labeling, and killings according to predetermined quotas. It reversed ethics and moral order, turned society upside down, with children denouncing their parents, wives accusing their husbands, students denouncing their teachers... what the Vietnamese call “shit thrown on the head.” And then, shortly after, they realized their mistakes and corrected them, but the communists at the time didn’t have Harry Potter’s magic wand to say "Ariosa" and bring the dead back to life.  

Hồ Chí Minh wiped his tears when he spoke of this mistake. I’m not sure if I should sympathize with those tears, but one detail in history that I dislike most about Hồ Chí Minh is when he allowed the first shot to be fired at Nguyễn Thị Năm, a woman who sold the lightest thing, silk, and the heaviest thing, steel, a landowner who had supported the Viet Minh, a person who truly celebrated their victory, contributed wealth, and demonstrated consistent support for a long period. When the Chinese advisor suggested this, Hồ Chí Minh opposed it, saying “The French have a saying, ‘Do not strike a woman with a rose,’” yet he still allowed that shameful shot to be fired, a shot that killed the benefactor of the revolution, and ended the heart of a woman who loved the Viet Minh. Then, her children and cadres had to suffer as well.  

The next mistake, the next wrong, was the oppression of the losers. Thanks to an artist like Trịnh Công Sơn who went on the radio to call people to stay in the country, then called them to go “re-educate” for a month, and some had to stay there for decades.  

Their wives and children had to find a way to escape. The repression led to a wave of suffering among boat people, hundreds of thousands were robbed, raped, and killed. The East Sea became redder, saltier with the blood and tears of Vietnamese refugees.  

A friend of mine told me that if they hadn’t done it, “they” would have caused a rebellion. Every action can always be justified in countless ways. But when the United States ended its civil war, they didn’t distinguish between soldiers from either side, they sent them back home to farm peacefully. That’s how it was centuries ago.  

When peace came, economic knowledge was so poor that the leaders, who could still be called communists at the time, made a decision to issue Directive Z30, seizing the property of anyone with a two-story house in certain provinces. At a time when a senior official said water spinach is as nutritious as beef. Kkk!  

And this naive leader believed that the Chinese comrades would keep the Paracel Islands for us, and would return them when the time was right. I suspect those comrades will keep them for thousands of years. Kkk! Even a few years ago, a fallen official dreamily said “our descendants” will recover them. With the disparity in progress between us and our comrades, that will forever remain a fanciful dream.  

So after 50 years, how far have the “communists” progressed?  

Through my own experience, I can confirm that they are still the same. Corruption is rampant, terrifying, the system is weak, finding a clean person within it is like finding a needle in a haystack. They still cloak themselves in grand words like “democracy,” but when the people speak, they are oppressed, arrested.  

In the past, whenever I wrote an article defending someone recently arrested like Lê Dũng Vova, Nguyễn Lân Thắng, Phạm Đoan Trang, Nguyễn Vũ Bình, Nguyễn Chí Tuyến, Huy Đức, I always added a sentence, “This is the person I know from my perspective, but I do not communicate with them frequently, I do not care, and I may not know all of their actions. They may have committed a crime that I am unaware of, but from my experience, I clearly assert they are innocent.”  

I have provided all the details about my case, the 6 clips that the Vietnamese police used as evidence to propose prosecution, the travel ban, and their continued harassment of my family, friends, and students.  

I have clearly stated that I am a writer who tirelessly writes, a martial arts master who always emphasizes training, and someone who wants to raise the public’s awareness in many areas. I am not affiliated with any political group. Yet, they falsely accuse me of being the leader of “Nhà Nước Vĩnh Long,” a name that I have asked everywhere, and no one knows what it means.  

On one hand, they repeatedly call for me to return, but on the other, they follow my family, my students to track me down, even approaching the UN to ensure they don’t hire me as an interpreter anymore, many times threatening me with “one last chance” before the final strike.  

Use your conscience and look at what I have done. I am a person of integrity who does what an honest person should do. You treat prisoners poorly, I interview former prisoners to share their real experiences, I interview lawyers about their perspectives on the Đồng Tâm case, I interview a woman who fought against corrupt BOT stations and was oppressed and beaten to miscarriage. My clips of interviewing Phạm Đoan Trang's teacher about the Central region’s flooding with the BBC are proof that you lack substantial evidence to accuse me. You are fabricating a crime to imprison an honest person.  

In this regard, you are truly shameful, and the important thing is that I now see your true faces more clearly. After decades, you have not progressed much in your perspective, knowledge, and beliefs.  

If you say my crime is not serious enough to warrant arrest, why are you chasing me so relentlessly? Could it be that my face is so charming that you must meet me in person to admire it? You could admire me online, it's the age of technology; why must it be in person?  

Or do you want to extract some secret information? I have already said, everything has been exposed, there is absolutely nothing to hide, or is it the communist paranoia that prevents you from trusting my words?  

You send a fake student of mine, pretending to be polite, into the online class to stir up trouble, encouraging other students to drop out. Such childish, cheap tricks. I’m tired and don't want to report this, but since I've already spoken publicly, I must "speak with evidence."  

Then, if you do catch me, you’ll be able to accuse me of anything. You hold a monopoly on a game called "law" in Vietnam. You do as you please, violating the law in your playground, but if that's the case, don't ever bring up words like "democracy" and "human rights" to make yourselves look civilized, like you’re the same as anyone else.  

What kind of civilized regime imprisons even those who observe, monitor, and protect the environment? What kind of regime advocates democracy but arrests citizens who speak truthfully, simply oppose what’s wrong?  

For now, I cannot trust any promises you make. Everything I observe makes my trust in you fade even more.  

Please free yourselves from your narrow selves to see things more clearly. So that each of you can proudly tell your descendants about your actions. Would the author of the proposal to prosecute me dare bring that file home to show their children, tell them who I am, and proudly claim that their actions are just and worthy of pride?  

If you can’t be proud of it, and you intentionally push an innocent, honest person into prison, then retribution will come, one way or another, not with you, then with your children.  

As for me, I will always walk with my head held high and pride in what I have said, written, and done.  

Đoàn Bảo Châu

Tại Sao Người Giác Ngộ Thường Chọn Một Mình?

 Tổng hợp từ sách của Alan Watts

Những người bước trên con đường giác ngộ mang theo một sự cô đơn tĩnh lặng, không phải nỗi cô đơn áp đặt từ bên ngoài, mà là sự thấu hiểu sâu sắc khiến việc kết nối thông thường trở nên khó khăn. 

Đa số mọi người gắn kết bởi những ảo tưởng chung, những giấc mơ về cuộc sống lý tưởng. Nhưng khi một người nhìn thấu giấc mơ ấy, các mối quan hệ dần lỏng lẻo. Người nhận ra bản chất thực tại không chạy theo sự công nhận hay tìm kiếm sự thuộc về chỉ để an ủi. 

Họ không bị mê hoặc bởi danh vọng, lời đàm tiếu, hay cuộc đua theo những thứ rồi sẽ tan biến. Điều này khiến họ trở nên xa lạ với thế giới. Người khác có thể mỉm cười, trò chuyện xã giao, thậm chí ngưỡng mộ từ xa, nhưng không thực sự kết nối. Kết nối, như đa số hiểu, dựa trên ảo tưởng chung, và khi vượt qua điều đó, không thể quay lại cách sống cũ.

Nhận ra rằng hầu hết tình bạn được xây trên nhu cầu – nhu cầu giải trí, an ủi, hay che giấu sự trống rỗng – là một sự thật gây bất an. Người giác ngộ không cần những điều đó; họ không bám víu hay tham gia vào các mối quan hệ chỉ để lấp đầy thời gian. Họ thấy vẻ đẹp trong cô đơn, trong sự rộng lớn của bản thể và không gian tĩnh lặng nơi sự thật hiển lộ.

Với những người còn bị ràng buộc bởi tâm trí, người giác ngộ dường như xa cách, thậm chí kiêu ngạo. Nhưng đó không phải kiêu ngạo, mà là sự không cần phải thể hiện hay trở thành bất kỳ ai khác ngoài chính mình. Điều này khiến họ khó hòa hợp.

Thế giới ngưỡng mộ người trí tuệ từ xa nhưng không muốn thực sự hiểu họ, vì điều đó có thể phá vỡ những ảo tưởng dễ chịu. Người giác ngộ không than vãn về sự cô đơn, bởi họ biết đó không phải là nỗi cô độc mà là tự do – tự do để sống không thỏa hiệp, để thấy thế giới như nó vốn là. Dù bị coi là không có bạn, họ đã tìm thấy hòa bình với mọi thứ.

Nhìn thế giới đúng như nó là khiến mọi thứ quen thuộc tan biến. Các quy tắc về đúng sai, cách sống không còn trọng lượng. Sự thức tỉnh khiến người ta tách khỏi thế giới, không phải vì cay đắng, mà là hệ quả tự nhiên của việc nhìn thấu những điều kiện xã hội. 

Càng giác ngộ, họ càng khó tham gia vào những trò chơi từng quan trọng: chuyện phiếm trở thành vô nghĩa, tranh giành công nhận trở nên vô ích. Đa số tìm kiếm sự thoải mái, sự quen thuộc, xác nhận rằng họ sống đúng. Nhưng người giác ngộ không còn tham gia giấc mơ tập thể, trở thành kẻ ngoài cuộc, không phải vì từ chối thế giới, mà vì thế giới không còn nhận ra họ.

Người giác ngộ không phán xét những kẻ còn ngủ say. Họ hiểu tại sao người ta bám vào niềm tin, thói quen, hay tìm cách phân tâm – đó là nỗi sợ cái chưa biết, sợ buông bỏ, sợ đặt câu hỏi sâu sắc. Họ không ép buộc người khác, vì sự thật phải tự tìm ra. Bạn bè dần xa cách, các cuộc trò chuyện trở nên gượng ép, nhưng họ không cố quay lại cách sống cũ, vì sự thật đã thấy không thể bị lãng quên. 

Họ yêu thương sâu sắc hơn, nhưng tình yêu ấy không dựa trên nhu cầu hay kỳ vọng, nên thường bị hiểu lầm. Người đời mong tình bạn mang lại sự an ủi, công nhận, nhưng người giác ngộ không đáp ứng điều đó. 

Họ không từ chối con người, chỉ không giả vờ, không tham gia vào những mối quan hệ không thật.

Cô đơn của họ không phải nỗi sợ, mà là hòa bình. Họ đối diện với sự trống rỗng bên trong và thấy đó là không gian nhận thức vô hạn. Họ không chạy trốn bản thân, không cần sự công nhận, và điều này khiến họ xa lạ. Người khác dần rời xa, không phải vì ghét bỏ, mà vì không hiểu cách kết nối với người không cần xác nhận hay tham gia vào sự giả tạo.

Sự cô đơn ấy không phải cô lập, mà là trở về với cái thực. Đó là cuộc sống không giả tạo, không áp lực phải trở thành ai đó. Dù có lúc khao khát kết nối cũ, họ biết những mối quan hệ ấy rỗng tuếch, dựa trên ảo tưởng. Họ bước đi một mình, không vì bị ruồng bỏ, mà vì đã vượt qua nhu cầu thuộc về một thế giới chưa hiểu chính nó.

Tình bạn thường được cho là dựa trên sự kết nối sâu sắc, nhưng thực tế, chúng dựa trên ảo tưởng chung. Con người tìm bạn để tránh cô đơn, để cảm thấy thuộc về. Khi ai đó thức tỉnh, họ không còn phù hợp với khuôn mẫu cũ. Các cuộc trò chuyện trở nên lặp lại, drama trở nên tầm thường, và tranh giành công nhận mất ý nghĩa. Để thuộc về, bạn phải tuân thủ, nhưng người giác ngộ không còn tham gia vào thực tại chung, trở thành kẻ ngoài cuộc. 

Họ thấy nhiều cuộc trò chuyện chỉ để lấp đầy sự im lặng, tránh né sự thật. Khi không tham gia, họ trở nên đơn độc, nhưng đó không phải nỗi đau, mà là tự do.

Không phải mọi mối quan hệ đều vô nghĩa. Có những tình bạn hiếm hoi, dựa trên sự thấu hiểu sâu sắc, không cần kỳ vọng. 

Nhưng chúng hiếm và không thể ép buộc. Với đa số, tình bạn là cách duy trì hiện trạng, dựa trên sự tiện lợi và ảo tưởng. Khi một người nhìn thấu, mối quan hệ tan rã, không vì xung đột, mà vì không còn gì giữ họ lại. Người giác ngộ chấp nhận cô đơn như trạng thái tự nhiên, không đuổi theo sự đồng hành, vì họ biết cái gì thật sẽ tự đến. Họ tìm thấy tự do mà đa số không bao giờ trải nghiệm.

Copy từ FB-Chau Doan

Viết từ chuyện người thật việc thật: Ngôi nhà của chúng ta (20)

Singapore 2025

Công việc & cuộc sống đa dạng: AN TOÀN, TRUNG THỰC VÀ TỰ DO

(tiếp theo)

Theo Bloomberg, Singapore được xem là một trong những nơi cạnh tranh và làm việc quá sức nhất trên thế giới. Làm thêm giờ là điều bình thường tại quốc gia này.

Ngày nay, người Singapore được hưởng một số mức sống cao nhất ở châu Á. Nhưng đổi lại họ đều phải đánh đổi. Đây cũng là một trong những xh căng thẳng nhất. Có một "đại dịch thầm lặng" về trầm cảm và sức khỏe tâm thần đuổi theo những người dân đấu tranh để cân bằng giữa công việc, cuộc sống, gia đình cũng như những khát vọng và ước mơ riêng tư của họ. Và để cân bằng thành công thì cần rất nhiều đánh đổi.

Ko phải ai cũng phải sống với 1 cuộc sống như vậy. Cũng có những người thành công rất sớm và quyết định nghỉ hưu khi còn trẻ. Tuy nhiên, cuộc sống như thế ko phù hợp với một số đông người khác. Các nghiên cứu gần đây cho thấy văn hóa kiệt sức ở Singapore đang ở mức cao nhất mọi thời đại và phần lớn nguyên nhân là do môi trường làm việc cạnh tranh. Ngoài ra còn có sự kỳ thị khi công dân tìm kiếm trợ giúp về các vấn đề tinh thần, điều này làm tăng thêm gánh nặng trầm cảm và lo âu. Phần lớn điều này bắt đầu từ khi còn nhỏ, với kỳ vọng phải đạt thành tích tốt hơn ở trường. Cha mẹ thường tạo thêm áp lực giáo dục bằng cách cho con đi học thêm để tăng cơ hội vào được trường trung học và đại học tốt. Đó là một gánh nặng tiếp tục kéo dài suốt cuộc đời của người dân.

Hàn Quốc và Nhật Bản có tỉ lệ căng thẳng tương đương nhau. Tuy nhiên, Giấc mơ Singapore mang nặng tính quy tắc, bất kỳ ai chọn một con đường khác đều bị coi là hơi bất thường.

(còn nữa)

Hình ảnh: Huy hiệu của trường ACS (Independent)*

(*): Về kết quả kỳ thi IB/IB exam results: Singapore là quốc gia có chuỗi thành tích vượt trội so với mức trung bình toàn cầu (continuous streak of surpassing global average). Và ACS (I) là 1 trong các trường có thành tích cao nhất. Đây cũng là trường đầu tiên của Singapore cung cấp chương trình tú tài IB sau khi được công nhận vào năm 2005.

Chương trình Tú tài quốc tế® (IB) (DP) hướng đến mục tiêu ko chỉ nâng cao sức hiểu biết cho học sinh với kiến ​​thức sâu rộng mà còn là chương trình giúp học sinh phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ, cảm xúc và đạo đức.

Năm 2024, tất cả 452 học sinh của ACS(I) đã vượt qua kỳ thi. Điểm trung bình của các em là 41,2 điểm trên 45, trong đó có 356 em đạt 40 điểm trở lên.

Có 22 trường tại Singapore giảng dạy chương trình IB. Bao gồm St Joseph’s Institution (SJI), ACS(I), Singapore Sports School, School of the Arts, Singapore (Sota) và Madrasah Aljunied Al-Islamiah.

Tổng cộng có 2.442 học sinh tại Singapore đã tham gia kỳ thi tú tài IB vào tháng 11 năm 2024 với điểm trung bình là 38,4 trên 45 (cao hơn điểm trung bình toàn cầu là 29,2).

Năm 2023, điểm trung bình của học sinh Singapore là 37,8 trên 45 (cao hơn điểm trung bình toàn cầu là 29,1).

Học sinh ACS (I) thường ko hài lòng với việc chỉ học qua loa như một học sinh bình thường mà luôn cố gắng để xứng đáng với công sức của những người lớn tuổi trong việc mang đến cho gia đình của mình những cơ hội giáo dục. Gia đình cũng là môi trường hỗ trợ về mọi mặt cho con em mình đạt được kết quả cao nhất trong học tập và rèn luyện nhân cách để trưởng thành.