Thursday, July 28, 2022

Cá tính Sài Gòn với thời gian

 “Năm 1954, cả trăm ngàn dân Bắc di cư vào Sài Gòn, mang theo đủ loại kiểu sống bó trong luỹ tre làng đem nhét hết vô mảnh đất nhỏ xíu này, cũng gây xáo trộn cho người ta chứ. Phong tục, tập quán, ở đất người ta mà cứ như là ở đất mình. Nhưng người Sài Gòn chỉ hiếu kỳ một chút, khó chịu một chút, rồi cũng xuề xoà đón nhận.

Lúc đầu tụi bạn ghẹo tôi là “thằng Bắc kỳ rau muống”. Con nít đổi giọng nhanh mà, trong nhà giọng Bắc, ra ngoài giọng Nam. Thế là huề hết. Rủ nhau đi oánh lộn phe nhóm là chuyện thường. Khỏi cần biết đúng sai, mày đánh bạn tao, thì tao đánh lại, oánh lộn tưng bừng. Vài ngày sau lại rủ nhau đi xem xinê cọp. Dễ giận dễ quên.

Hè, tụi bạn về quê, Bến Lức, Vĩnh Long, Kiến Hoà … Cũng chia tay hứa hẹn, tình cảm ra rít: “Tao về quê sẽ mang lên cho mày ổi xá lỵ, xoài tượng…” Tôi ngóng cổ chờ bạn, chờ quà. Thực ra, tôi thèm có quê để về.

Tết đến, thầy cô, bạn bè về quê, nhiều người Sài Gòn xôn xao về quê. Tôi ở lại Sài Gòn mà thấy mình vẫn không phải dân Sài Gòn. Vậy ai là dân Sài Gòn chính hiệu đây? Chẳng lẽ phải tính từ thời mấy ông Pétrus Ký hay Paulus Của?

Sài Gòn trẻ măng, mới chừng hơn 300 tuổi tính từ thời Chúa Nguyễn xác lập chủ quyền ở đây. Sài Gòn khi cắt ra khi nhập vào, to nhỏ tuỳ lúc. To nhất khi nó là huyện Tân Bình, kéo dài đến tận Biên Hoà. Nhỏ nhất là vào thời Pháp mang tên Sài Gòn. Ngay trước 1975, Sài Gòn rộng chừng 70km2, có 11 quận, từ số 1–11. Hồi đó Phú Nhuận, Tân Bình, Thủ Đức… còn được xem là nhà quê (tỉnh Gia Định). Bây giờ Sài Gòn rộng tới 2.000km2.

Sài Gòn đắc địa, có cảng nối biển, là đầu mối giao thương quốc tế, tiếp cận văn minh Tây phương sớm. Dân Sài Gòn không có địa giới rõ rệt. Nói tới họ có vẻ như là nói tới phong cách của dân miền Nam. Họ là những lưu dân khai phá, hành trang không có bờ rào luỹ tre nên tính tình phóng khoáng, trọng nghĩa khinh tài, nói năng bộc trực… Ai thành đại gia thì cứ là đại gia, ai bán hàng rong thì cứ bán.

Sài Gòn không tự hào mình là người thanh lịch, không khách sáo, không mời lơi. Họ lấy bụng đãi nhau. Sài Gòn có mua bán chém chặt? Có, đúng hơn là nói thách. Cứ vô chợ Bến Thành xem mấy bà bán mỹ phẩm, hột xoàn hét giá mát trời ông Địa. Không cứ khách tỉnh, dân Sài Gòn lơ mơ cũng mua hớ như thường.

Ít nơi nào nhiều hội ái hữu, hội tương tế, hội đồng hương như Sài Gòn. Có máu lưu dân trong người, dân Sài Gòn thông cảm đón nhận hết, không ganh tị, không thắc mắc, không kỳ thị. Người ta kỳ thị Sài Gòn, chứ Sài Gòn chẳng kỳ thị ai.

Nhiều gia đình người Bắc người Trung ngại dâu ngại rể Sài Gòn, chứ dân Sài Gòn chấp hết, miễn sao ăn ở biết phải quấy là được.

Dân Sài Gòn làm giàu bằng năng lực hơn là quyền lực. Người ta nói “dân chơi Sài Gòn”. Trời đất! Sài Gòn mà “tay chơi” cái nỗi gì. Tay chơi dành cho những đại gia giàu lên đột xuất từ đâu đó đến. Sài Gòn a dua thì có, nhưng a dua biết chọn lọc. Coi vậy chứ dân Sài Gòn đâu đó còn chút máu “kiến nghĩa bất vi vô dõng giả”. Cứ xem dân Sài Gòn làm công tác xã hội thì biết, cứu trợ lũ lụt thấy người ta lạnh quá, cởi áo len đang mặc tặng luôn. Họ làm vì cái bụng nó thế, chứ không phải vì PR, đánh bóng bộ mặt.

Biết bao văn nghệ sĩ miền Bắc, miền Trung vào đất này “quậy” tưng, tạo ra cái gọi là văn học miền Nam hậu 54 coi cũng được quá chứ ? Nhạc sĩ Lam Phương, quê Rạch Giá, mười tuổi đã lưu lạc lên Sài Gòn kiếm sống. Năm 17 tuổi nổi danh với bản Kiếp nghèo và khá giả từ đó.

Tiếp cận văn minh phương Tây sớm, nên dân Sài Gòn có thói quen ngả mũ chào khi gặp đám ma, xe hơi không ép xe máy, xe máy không ép người đi bộ, chạy xe lỡ va quẹt nhau, giơ tay chào ngỏ ý xin lỗi là huề. Những thói quen này giờ đây đang mất dần, nhưng dân Sài Gòn không đổ thừa cho dân nhập cư. Họ cố gắng duy trì (dù hơi tuyệt vọng) để người mới đến bắt chước. Chợ hoa là một chút văn hoá của Sài Gòn, có cả nửa thế kỷ nay rồi, có dân nhập cư nào “yêu” hoa mà ra đó cướp giựt hoa đâu.

Sài Gòn nhỏ tuổi nhiều tên, nhưng dù thế nào Sài Gòn vẫn là Sài Gòn. Nhiều người thành danh từ mảnh đất này. Sài Gòn nhớ không hết, nhưng mấy ai nhớ đến chút tình của Sài Gòn? May ra những người xa Sài Gòn còn chút gì nhức nhối. Tôi có thằng bạn Bắc Kỳ chín nút, xa Việt Nam cũng gần 40 năm. Tên này một đi không trở lại, vừa rồi phone về nói chuyện lăn tăn, rồi chợt hỏi: “Sài Gòn còn mưa không?” – “Đang mưa”. Đầu phone bên kia thở dài: “Tao nhớ Sài Gòn chết… mẹ!” Sài Gòn nay buồn mai quên, nhưng cũng có nỗi buồn chẳng dễ gì quên.

Mới đây đi trong con hẻm lầy lội ở Khánh Hội, chợt nghe bài Kiếp nghèo vọng ra từ quán cóc ven đường. Tôi ghé vào gọi ly cà phê. Giọng Thanh Thuý sao da diết quá: “Thương cho kiếp sống tha hương, thân gầy gò gởi theo gió sương…” Chủ quán, ngoài 60 cầm chồng báo cũ thẩy nhẹ lên bàn “Thầy Hai đọc báo …” Hai tiếng “thầy Hai” nghe quen quen… Tự nhiên tôi thấy Sài Gòn như máu chảy từ tâm, Sài Gòn bao dung. Tôi chợt hiểu ra, mình đã là người Sài Gòn từ thuở bào thai rồi, cần gì phải xin nhập tịch?”

(Khuyết Danh)

Thằng Bờm st (FB-Sài Gòn xưa)

Quyền lực XHCN

 Điểm phim "Honecker và ông mục sư" (1) – Số phận

Erich Honecker là người có uy quyền nhất ở trong lịch sử 40 năm của nước CHDC Đức. Quyền lực của ông còn kinh hơn của hai người tiền nhiệm, của hai bậc thầy là Wilhelm Pieck và Walter Ulbricht. 

Ông Wilhelm Pieck làm chủ tịch CHDC Đức từ 1949-1960, vào lúc mà các tàn dư của nền dân chủ đa nguyên vẫn còn tác dụng. Đảng Xã hội Chủ nghĩa thống nhất Đức (SED) là hợp nhất giữa đảng cộng sản KPD và đảng dân chủ xã hội SPD. KPD chủ trương chuyên chính cứng rắn, trong khi SPD chủ trương một nhà nước mềm dẻo. Ông Pieck phải chia quyền với ông Otto Grotewohl, thủ lĩnh SPD ở miền đông. Ngoài ra, Đông Đức vốn có mật độ trí thức dày đặc từ xưa nên dân trí rất cao, không phải chính quyền muốn nói gì thì nói. Cuộc nổi dậy  ngày 17.06.1953 của công nhân Đông Đức chống lại việc tăng giờ làm trong phong trào thi đua XHCN là một ví dụ.

Sau khi ông Wilhem Pieck qua đời tháng 9.1960, Walter Ulbricht lên thay. Ông lập tức mở rộng bộ máy đàn áp STASI, đánh phá giới trí thức phản kháng. Đặc biệt là ông ta cho xây bức tường Berlin vào ngày 13.08.1961, đưa cuộc chiến tranh lạnh lên đỉnh cao. Nhưng Ulbricht không được Liên Xô của Krutschev ủng hộ. Nikita Kruschev là một lãnh đạo cộng sản kiểu mới. Ông coi việc Walter Ulbricht phải xây bức tường Berlin để chặn dòng người tỵ nạn sang miền Tây chứng tỏ sự yếu kém của CNXH ở Đức. Ông muốn CNXH phải ưu việt hơn CNTB, phải như Liên Xô đang thắng Mỹ trong cuộc chạy đua vũ trụ và sản xuất bông, đang có các tác phẩm văn học nghệ thuật lừng danh thế giới. "Sông Đông Êm Đềm"; "Khi Đàn Sếu Bay Qua", "Người Thứ 41" là những điểm sáng mà người Việt thời tôi còn nhớ. Kruschev không tồn tại lâu với các ý tưởng đó.

Ông Bresnew cứng rắn, không thích văn hoa, lên thay Kruschev cuối năm 1964. Ông rất ủng hộ nhà nước STASI của Ulbricht. Nhưng không lâu sau đó Ulbricht muốn đưa mô hình XHCN của CHDC Đức lên thành mẫu hình cho Đông Âu nên bị Bresnew thổi còi, vì cho là vượt mặt Liên Xô. Thế nên vị trí của Ulbricht bị ngay các thành phần trong bộ chính trị SED dòm ngó. Trong đó, Honecker, người kế cận của ông là kẻ thèm thuồng nhất.

Ông Honecker đón tiếp tổng bí thư đảng cộng sản Liên Xô Leonid Bresnew tháng 10.1979 nhân kỷ niệm 30 năm thành lập nước CHDC Đức

Ngày 26.4.1971 Honecker dẫn theo một toán lính cảnh vệ mang súng tiểu liên đến nhà nghỉ của Ulbricht ở Groß Dölln. Binh sỹ chiếm giữ các vị trí trọng yếu, cắt đứt mọi liên lạc với bên ngoài. Honecker vào nhà buộc Ulbricht phải ký vào một lá thư xin từ chức gửi ban chấp hành trung ương đảng SED [1]

Sau cuộc đảo chính này, ông Honecker nắm quyền lực tuyệt đối ở Đông Đức, được người anh lớn ở Moskva ủng hộ. Uy tín của nước CHDC Đức lên đến đỉnh cao, khi Honecker lần lượt gặp gỡ các nguyên thủ châu Âu: Helmut Schmidt, Helmut Kohl, Francois Mitterand, để bàn về an ninh châu Âu, ngồi ký kết hiệp ước Helsinky 1975 cùng tổng thống Mỹ Gerald Ford…

Lúc này phần đông trí thức không ưa chế độ XHCN đã bỏ đi phương tây, trong khi bộ máy đàn áp STASI đã đạt đỉnh cao. Không ai ở Đông Đức dám thách thức Honecker. 

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình công nhân, được giáo dục bằng các tư tưởng của chủ nghĩa Stalin từ bé, lúc trưởng thành được đào tạo lý luận ở Liên Xô, Honecker chịu ảnh hưởng nặng của các tư tưởng Xô Viết. Thêm vào đó là tính bảo thủ của người Đức nên Honecker có những quan niệm dị thường về đạo đức. Ví dụ:  ông ta coi tội ấu dâm là một sản phẩm của lối sống tư bản,  không bao giờ chấp nhận là ở CHDC Đức có loại tội phạm này.

CHDC Đức có hai bộ máy công an: Cảnh sát nhân dân (Volkspolizei hay gọi tắt là VOPO) và An ninh quốc gia (Staatssicherheit, gọi tắt là STASI). Lực lượng VOPO trực thuộc bộ nội vụ, hoạt động trong bộ máy dân sự, làm việc khá chuyên nghiệp và mẫn cán. Tôi đến Đông Đức năm 1967, vào tuổi 16, đến nay vẫn còn những kỷ niệm tốt về nhân viên VOPO. Dân Việt Nam sau này có tiền, mua xe máy Mokik, ô-tô Trabi chạy ở Đông Đức thường chứng kiến các cử chỉ thân thiện của VOPO. 

Trong khi đó STASI là một cỗ máy công an đáng sợ, nhưng vô hình. Trong suốt 4 năm tôi học nghề ở đó, không hề biết ai là STASI. Sau thống nhất nước Đức mới té ra rằng, vài người trong số các thầy cô mà tôi yêu mến từng là nhân viên chìm STASI. 

Khi các vụ án ấu dâm xảy ra, trẻ em mất tích, cảnh sát VOPO lập tức ra tay. Họ lập ra ban chuyên án và làm việc rất căng. Có một điều mà họ không giải thích được là không bao giờ họ chộp  được thủ phạm. Hầu như có một bàn tay vô hình nào đó luôn đi trước họ. Đó chính là STASI tìm cách xóa dấu vết các tội phạm này để không làm hổ danh nhà nước XHCN.

Cô Sonja, con gái Honecker, cưới người cộng sản Chile tên là  Betancourt, khi anh sang Đông Đức trốn sự đàn áp của chế độ độc tài Pinochet. Cặp vợ chồng trẻ Betancourt sinh được 3 người con: Roberto, Vivian và Mariana. Roberto kể lại là ông bà ngoại hết lòng yêu thương các cháu. Ông thường xuyên dành thời gian để chơi với chúng. Năm 1988 bé Mariana qua đời vì bệnh nặng. Việc này khiến hai vợ chồng Honecker vô cùng đau khổ. Ông Honecker thường xuyên đến thăm mộ cháu và lần nào cũng mang hoa cắm vào một cái bình đẹp bằng sứ để bên mộ.

Rồi cái bình hoa đẹp biến mất. Các nhân viên STASI hết hồn khi phát hiện điều đó. Giỏi như STASI mà cũng đành bó tay với kẻ trộm vặt. Thế là họ phải truy tìm nguồn gốc cái bình hoa để đặt làm gấp một chiếc bình y như vậy. Họ kịp để cái bình mới vào chố cũ trước khi ông ngoại quay lại thăm mộ cháu. Họ biết rằng ông chủ tịch sẽ nổi khùng khi ai đó báo cáo là có ăn cắp vặt trong thiên đường XHCN tươi đẹp của ông. Từ đó ban quản lý nghĩa trang phải lo cất cái bình hoa và mang ra trước khi Honecker đến thăm mộ cháu[2]

Quyền lực của Honecker còn được củng cố bằng vai trò của vợ, bà Margot Honecker, bộ trưởng bộ giáo dục CHDC Đức từ năm 1963. Bà có công lao biến ngành giáo dục CHDC Đức thành một cái lò đào luyện con người XHCN hiệu quả nhất. Rất nhiều con em những người bất đồng chính kiến, những người không yêu thích chế độ XHCN đã bị cưỡng bức tách khỏi cha mẹ, giao cho người khác giáo dục. Những em nào không tách được khỏi bố mẹ khác tư tưởng thì hoàn toàn không có cơ hội được vào đại học. 

Hệ thống trại “cải tạo thanh thiếu niên” của bà từng là cơn ác mộng của hàng trăm ngàn người Đông Đức. Họ bị giam cầm trong đó chỉ vì các lỗi lầm của tuổi thơ.

Ông bà tưởng như đã biến Đông Đức thành một xử sở không còn ai biết phản đối, một xứ sở của những người chỉ biết gật đầu.

Quyền lực vô biên dẫn đến tha hóa. Tha hóa ắt bị đào thải. Đó không phải là số phận mà là quy luật. Tháng 11.1989, bức tường Berlin bị nhân dân phá sập. Đầu năm 1990, ông bà Honecker bị các đồng chí của họ bỏ rơi, trở thành người vô gia cư ngay tại quê hương mình. 

Người đã góp phần tạo ra làn sóng tỵ nạn khiến 3,5 triệu người Đông Đức phải bỏ quê hương ra đi, nay trở thành người tỵ nạn.

Người giang tay cưu mang hai vợ chồng ông lại chính là một trong những nạn nhân của họ, mục sư tin lành Holmer ở Lobethal, gần Berlin.

Gần đến ngày 13.8, ngày bức tường Berlin được Ulbricht và Honecker dựng lên, tôi ngồi xem lại cuốn phim truyện “Honecker và ông mục sư” trên kênh truyền hình Đức ZDF [3]. Giữa những rừng tin xấu về sự độc ác của con người, ở Nga, ở Ukraine, ở Mỹ, ở Palestine, rồi ở Việt Nam… cuốn phim đã làm tôi ấm lòng.

Tôi rất thích phim truyện dựng theo các sự kiện có thật, kể về số phận những con người thật. “Honecker và ông mục sư” chính là một tác phẩm kiểu này, nhưng vào hàng xuất sắc.

Những người làm phim đã công phu tìm lại các nhân chứng để dựng lại thật trung thực câu chuyện hiếm có này. Kíp làm phim đã tái hiện lại các nhân vật một cách rất con người. Một ông Honecker thất thế, mất hết uy lực, sức khỏe suy tàn, tuy vẫn mù quáng nhưng đang đau xót, vật vã trở lại cuộc đời thường dân. Một bà Honecker chỉ biết nghĩ đến lỗi lầm của người khác, không hề day dứt về những tội lỗi của mình gây ra, nhưng vẫn chấp nhận quay trở lại vai trò bà nội trợ từ thuở hàn vi, cặm cụi ngồi lau cầu thang trong nhà ông mục sư. Một ông mục sư luôn tìm cách lấy kinh thánh để biện minh cho hành động của mình trước sự phản đối của bà con, của giáo hội. Một anh cảnh sát nhân dân VOPO trong những ngày tàn của chế độ nhưng thà chết không rời bỏ trách nhiệm…

Mười tuần lễ chung sống giữa những nạn nhân của chế độ STASI với người đã tạo ra thể chế đó không chỉ lột tả những góc khuất của lịch sử Đức, mà còn nói lên sức mạnh của lòng nhân đạo, của lòng tin vào những điều thánh thiện.

Tôi phải mất vài ngày nữa mới mong kể hết câu chuyện này. Ai biết tiếng Đức có thể vào xem phim theo link.

(còn tiếp)

Nguyễn Xuân Thọ

----

[1] Ed Stuhler: Margot Honecker. Eine Biografie. Wien 2003, ( sách "Tiểu sử Margot Honecke", trang 49)

Hà Nội và vẻ đẹp văn hoá

SỰ THẤT BẠI CỦA NGƯỜI HÀ NỘI

(chép lại từ FB nhà văn Nguyễn Quang Thiều) 

Đến chơi nhà một người bạn thấy trên bàn có một giỏ đài sen và một đĩa hoa ngọc lan. Một cảm giác tinh khiết, thơm thảo và xa xôi khe khẽ lùa vào căn nhà. Sự tinh khiết và thơm thảo của loài hoa và của phong cách của những người đã làm nên kinh thành này. Nhìn ra phố thấy nắng đã khác cho dù trời vẫn nóng và người đã khác cho dù người vẫn là người hôm nay. 

Bạn nói: nhìn những đài sen thấy mùa hạ đang tàn. Câu nói vẻ vu vơ nhưng làm hiện lên những đầm sen đang chuyển dần sang thu với vẻ đẹp lạ lùng của nó.

Sen là một loài để lại cái đẹp trong bất cứ hình thức nào, bất cứ ở đâu và bất cứ lúc nào. Đó là khi những mầm sen đầu tiên vươn lên khỏi mặt nước, khi những lá sen mở rộng như những vết loang của diệp lục, khi hoa sen bắt đầu nở, khi lá sen thưa dần và hiện lên những đài sen và khi mặt nước thẫm màu và tĩnh lại với những cuống sen tối màu....và cả khi không còn dấu vết gì nhưng vẫn để lại hương thơm đâu đấy trên mặt nước mơ hồ sương khói. Và những bông ngọc lan kia có lẽ là những bông hoa cuối cùng trong năm. Rồi chỉ còn một lối phố nào đó hương thơm của ngọc lan trong tâm tưởng từ những vòm lá xào xạc tiếng thu và sang tận bên kia những ngày đông

Hà Nội đã đánh mất đi quá nhiều vẻ đẹp thanh tao và tĩnh lặng. Vẻ đẹp ấy chi còn đâu đấy trong một vài ngôi nhà. Vừa qua, người dân bàn nhiều đến tiêu chuẩn của một thị trưởng cho Hà Nội. Nhưng tôi nghĩ người đó trước hết phải thấu hiểu và rung cảm được những vẻ đẹp của "kinh thành " ngàn năm văn hiến. Bất cứ thủ đô nào trên thế giới trước hết phải là vương quốc của những vẻ đẹp văn hoá thẳm sâu nhất. Thủ đô không phải là một sàn chứng khoán hay một cái chợ tổng hợp và càng không phải những thứ khác. Hà Nội là văn hiến và chỉ như thế mới còn Hà Nội.

Bởi thế mà giỏ đài sen và đĩa ngọc lan kia dù chỉ là một chút mong manh và mơ hồ của Hà Nội nhưng lại vọng lên một tiếng kêu khe khẽ và buồn bã về những vẻ đẹp thanh tao và sâu thẳm đang bỏ nơi chốn này ra đi mà không biết bao giờ trở lại. Đấy mới thực sự là thất bại của người Hà Nội.

copy từ FB-PAS

Wednesday, July 27, 2022

Người Do Thái "ngồi chơi cũng giàu có"

Người Do Thái "ngồi chơi cũng giàu có" bằng quy tắc ngược đời: Đừng vội kiếm tiền khi tay trắng, hãy đầu tư 5 điểm này

Cho đến nay, người Do Thái được mệnh danh là dân tộc thông minh nhất thế giới. Theo thống kê, người Do Thái chỉ chiếm khoảng 0.2% dân số thế giới nhưng lại nắm trong tay hơn 30% lượng tài sản trên toàn thế giới.

Không chỉ trong giới kinh doanh, người Do Thái đều có những thành tựu nổi bật trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Có thể kể đến những cái tên như: Vua hài kịch Charlie Chaplin, nhà vật lý học Albert Einstein, hoạ sĩ Pablo Ruiz Picasso, nhà tư tưởng học Karl Heinrich Marx,...

Trong số 680 người đoạt giải Nobel giai đoạn từ năm 1901 đến năm 2001 có đến 128 người là người Do Thái, chiếm tỷ lệ 20%. Tỷ lệ đạt giải thưởng của người Do Thái được ước tính cao gấp hơn 100 lần so với các dân tộc khác.

Châm ngôn của người Do Thái khi giáo dục con cái là khi gặp tai hoạ thì có thể vứt bỏ mọi thứ nhưng trí tuệ thì không. Điều đó có thể cho thấy rằng người Do Thái ý thức rất rõ về tầm quan trọng của trí tuệ.

Một trong những điều đáng ngưỡng mộ nhất ở người Do Thái là tư duy làm giàu độc đáo. Họ tin rằng chỉ có sử dụng trí tuệ để kiếm tiền mới thực sự là cách làm giàu nhanh nhất. Đối với dân tộc này, khi tay trắng, trước hết hãy làm những điều này để ''tiền đẻ ra tiền''.

1. Tránh xa những người tiêu cực

Đối với những người muốn trở nên giàu có thì vốn quý nhất chính là thời gian. Càng muốn làm giàu, bạn càng phải biết tận dụng thời gian. Đó là lí do vì sao bạn nên tránh xa những người lôi kéo, cản trở và làm bạn kiệt quệ trong cuộc sống.

Cụ thể, có 6 kiểu người bạn nên tránh xa: Những người hay phàn nàn; những người không giữ lời hứa; những người không có ý thức về thời gian; những người quan tâm đến mọi thứ; những người ích kỷ; những người không biết ơn.

2. Phá vỡ những quy tắc xưa cũ

Người Do Thái được mệnh danh là "những người kiếm được nhiều tiền nhất". Dù họ bán ớt, bán đậu, hay thậm chí là bán ngỗng thì đều có điểm chung đó là lối tư duy phá cách.

Ngày nay mọi người thường bị ràng buộc bởi những suy nghĩ đã được học từ trước. Nếu phải thay đổi cách làm, họ không biết phải làm thế nào để đạt được thành tựu nghề nghiệp, hoặc thậm chí là trì trệ.

Có câu nói, người có tiềm năng sẽ biết thay đổi. Những người biết ứng biến linh hoạt có thể đạt được những kết quả khác nhau cho dù họ làm trong ngành gì, bởi vì họ sẽ không bị ràng buộc bởi những quan niệm truyền thống. 

Từ đó, họ sẽ thử các phương pháp mới và tạo ra những bước đột phá. Vì vậy, nếu bạn không muốn bị trì trệ, thì bạn phải thoát ra khỏi lối tư duy cũ và làm cho ý tưởng của bạn mới mẻ hơn.

Chính vì điều này mà người Do Thái đã có thể tồn tại qua hàng nghìn năm mà không ngừng phát triển.

3. Đừng tiết kiệm tiền ăn mặc

Chi phí cho thực phẩm và quần áo là nền tảng hạnh phúc của một người. Nó quyết định nhận thức cơ bản nhất của một người về tiền bạc. Cuộc sống từ nhỏ sẽ ảnh hưởng không ít đến tương lai của một người. Nếu đứa trẻ lớn lên trong cảnh khó khăn, mọi thứ họ làm đều theo định hướng tiết kiệm. 

Do đó, để có tương lai rộng mở hơn, bạn cần rèn luyện thói quen cho bản thân cũng như thế hệ mai sau từ sớm. Chi tiền cho những nhu cầu hàng ngày có chừng mực chính là yếu tố cốt lõi.

4. Biết cách tiêu tiền để xây dựng mối quan hệ

Nhiều người nghĩ rằng tiền phải được tiêu ở nơi có thể nhìn thấy được, nếu không sẽ rất lãng phí. Nhưng đó không phải là sự thật.

Trong cuộc sống thực, có những thứ không thể nhìn thấy hay chạm vào được, nhưng có thể là bước đệm trên con đường thành công hay giàu có của bạn. Đó là tài sản vô hình tiềm tàng, nếu không có, dù bạn có quyền lực đến đâu vẫn rất khó để có được của cải. Những tài sản này gói gọn trong hai từ "mạng lưới".

Nhìn vào những người thành công, hầu hết họ không được "ngậm thìa vàng" từ khi sinh ra. Thành công của họ gắn bó chặt chẽ với sự tích lũy các mối quan hệ. Sức mạnh của một người luôn có giới hạn và chúng ta không tồn tại biệt lập, chúng ta thường cần sức mạnh của người khác để hoàn thành nhiều việc.

Mạng lưới các kết nối là tài sản vô hình quý giá nhất. Muốn giàu có và thành công thì phải học cách suy nghĩ như người giàu.

5. Đừng để khó khăn hạn chế tư duy

Rõ ràng tâm trí của chúng ta là có hạn. Một khi bạn có ý tưởng tiết kiệm tiền, trong tư duy của bạn tràn ngập việc tiết kiệm tiền.

Khó khăn là cái bẫy hạn chế trí tưởng tượng của một người. Bởi vì ưu tiên của bạn trong mọi trường hợp đó là làm thế nào để tôi có thể tiết kiệm tiền. Do đó bạn không có không gian để nghĩ về việc kiếm tiền.  

Thực tế khó khăn thực sự chỉ là một tấm gương, ánh xạ tất cả những suy nghĩ của bạn ra ngoài.

Theo Sohu

Tuesday, July 26, 2022

Trung học thay đổi thế giới,

1. Cuối thể kỷ 19, nước Hungary rút khỏi đế chế Áo Hung, giành quyền độc lập. Ngài bá tước Eotvos, thân sinh của nhà vật lý nổi tiếng Eotvos Lorant với thí nghiệm làm tiền đề cho thuyết tương đối của Einstein, nhận chức Bộ trưởng giáo dục. Trong một thời gian ngắn, ông tiến hành một loạt cải cách mở đường cho nền giáo dục Hungary đầu thế kỷ 20.

2. Có lẽ không đâu trên thế giới có nhiều trường trung học tốt như ở Budapest vào những năm 1920-1930. Đó là kết quả của Bộ trưởng Eotvos. Bản thân ông khi bất đồng với chính phủ, cũng từ chức mở trường trung học. Người ta hay nói đến trường đại học kỹ thuật Budapest đã sản sinh ra nhiều nhân tài lừng danh thế giới. Nhưng thực ra nó chỉ hưởng lợi từ hơn một chục trường trung học xuất sắc.

3. Tất nhiên người hưởng lợi là dân tộc Hungary. Nếu không mắc phải kiếp nạn với 2 thế chiến, nước Hung có thể đã trở thành một quốc gia hùng mạnh. Dù vậy đến bây giờ người Hung vẫn còn được thừa kế các giá trị một thế hệ tài năng và đông đảo trưởng thành từ các trường trung học Budapest.

4. Hưởng lợi trực tiếp nhất là nước Mỹ và nền khoa học công nghệ thế giới, khi thế hệ ”nguời sao Hoả” đổ bộ vào nước Mỹ trong Thế chiến 2, thực hiện dự án Manhattan, chế tạo bom nguyên tử, đưa nước Mỹ thành cường quốc số 1 thế giới về KHCN, và tạo ra rất nhiều kỳ tích KHCN cho thế giới.

5. Có lẽ chúng ta nên tập trung vào trung học hơn là đại học  và tiểu học.

Nguyễn Ái Việt (DEBRECEN.vidi72)

Monday, July 25, 2022

TẠI SAO GẦN ĐÂY BÙNG NỔ CỤM TỪ “CHUYỂN ĐỔI SỐ”?

 Một vài năm gần đây trên khắp các diễn đàn, trên khắp các phương tiện truyền thông cả tây lẫn ta đều bùng nổ cụm từ “CHUYỂN ĐỔI SỐ”, những người làm CNTT nói đã đành, các doanh nhân, các chuyên gia kinh tế, các chính trị gia cũng đều nói cả.

Tại sao lại bùng nổ “chuyển đổi số” như vậy? Do sính chữ, do muốn sang mồm, do các ông làm công nghệ bịa ra để nâng cao giá trị của công nghệ hay do nhu cầu, do sự cấp thiết, do lợi ích to lớn của chuyển đổi số mang lại?. Rất nhiều người đặt câu hỏi “vậy chuyển đổi số khác gì tin học hoá”? Trong số những người đặt câu hỏi ấy có khá nhiều tiến sĩ về công nghệ thông tin (CNTT), những cây đa cây đề trong giới CNTT. Họ đặt câu hỏi cũng đúng thôi bởi vẫn là mấy ông làm công nghệ thông tin ấy thôi, giờ các ông đều đồng thanh nói “chúng tôi không chỉ tin học hoá mà chúng tôi chuyển đổi số”.

Trong số các định nghĩa về chuyển đổi số tôi thích nhất định nghĩa này: “Chuyển đổi số là sự tích hợp dữ liệu và công nghệ số vào tất cả các lĩnh vực hoạt động của một tổ chức, làm thay đổi cơ bản cách mà tổ chức ấy vận hành (hay hoạt động) nhằm cung cấp giá trị và lợi ích lớn hơn cho các đối tượng mà tổ chức ấy phục vụ”.

Theo định nghĩa ấy thì khác biệt cơ bản của Chuyển đổi số (hiện nay) so với Tin học hoá (trước đây) là:

1) Tích hợp dữ liệu và các công nghệ số vào tất cả các hoạt động của tổ chức, trước đây công nghệ số chỉ có máy tính, thiết bị mạng và phần mềm, ngày nay bùng nổ các thiết bị số, bao gồm camera, robot, cảm biến, thiết bị đo, điện thoại di động, khoá cửa thông minh, công tơ (điện, nước, gas) thông minh, thiết bị điện thông minh…

2) Làm thay đổi cơ bản cách vận hành của tổ chức nhằm cung cấp giá trị và lợi ích lớn hơn cho đối tượng mà tổ chức ấy phục vụ (khách hàng, tổ chức, người dân và doanh nghiệp).

Như vậy chính các thành tựu của công nghệ với sự bùng nổ dữ liệu (dữ liệu lớn), bùng nổ mạng xã hội và thương mại điện tử, bùng nổ các thiết bị và công nghệ số, bao gồm trí tuệ nhân tạo AI, robot, chatbot, camera, thiết bị đo, cảm biến, điện thoại thông minh, công tơ thông minh (điện, nước, gas), thiết bị điện thông minh… là cơ sở để người ta đưa ra khái niệm chuyển đổi số.

Một số chuyên gia CNTT gạo cội cho rằng nếu không có khái niệm và định nghĩa chuyển đổi số thì theo lẽ tự nhiên, do nhu cầu của thực tiễn, do những tiến bộ về trí tuệ nhân tạo AI, về big data và các thiết bị công nghệ số thông minh, những người làm công nghệ thông tin, làm tự động hoá, làm công nghệ sẽ vẫn làm những công việc mà CĐS đang làm hiện nay mà thôi; xe ô tô tự lái, robot thông minh (trong sản xuất, khám chữa bệnh, chăm sóc sức khoẻ, làm dịch vụ) sẽ vẫn phát triển và vẫn đi vào thực tế cuộc sống; công tơ điện, nước, ga thông minh (tự đọc chỉ số tiêu thụ, tự ngắt, tự đóng công tơ), thu phí giao thông không dừng, ngân hàng số (tất cả các giao dịch giữa khách hàng với nhà bank hoàn toàn online), mạng xã hội, thương mại điện tử… sẽ vẫn phát triển và đi vào thực tế cuộc sống.

Tất nhiên không thể phủ nhận rằng chính cơn sốt CHUYỂN ĐỔI SỐ đã giúp cho các lãnh đạo quốc gia, lãnh đạo bộ ngành, lãnh đạo doanh nghiệp trên toàn cầu quan tâm nhiều hơn, vào cuộc nhiều hơn, ra nhiều chính sách hơn và đầu tư nhiều hơn cho chuyển đổi số và nhờ đó mà xã hội phát triển nhanh hơn, văn minh hơn và người dân nhận được nhiều tiện ích hơn.

Cao Bao Do

Sunday, July 24, 2022

Câu chuyện SN của Stalin và Mao

 CHUYỆN LỊCH SỬ 

Nhân sinh nhật lần thứ 70 của Stalin,  người Nga nhất quyết yêu cầu Mao Trạch Đông tới dự. Mao không muốn. Ông ta ghét bay và không thích người Nga. Nhưng áp lực rất lớn: 'Chúng ta là anh em, chúng ta là những người Cộng sản', thế này và thế kia. Và, cuối cùng, Bộ Chính trị Trung Quốc đã quyết định rằng họ sẽ đi.

 Mao không thích đi máy bay, vì vậy họ đã đi tàu hỏa. Đang là mùa đông nên ông ấy phải mất 16 ngày để đi từ Bắc Kinh đến Matxcova. Trước khi họ đi, Bộ Chính trị đã họp để quyết định, Chúng ta sẽ mang món quà gì cho Stalin?. Chà, Trung Quốc có vàng, hay cho ông ta một bộ sưu tập vàng? Ta có bạch ngọc, thậm chí còn đắt hơn vàng. Vì vậy, có thể là tặng một bộ sưu tập của bạch ngọc? 

Sau đó Mao nói: “Xin lỗi, chúng ta là thuộc địa à? Chúng ta đang tri ân họ à? ' Và một trong những thành viên của Bộ Chính trị đã đề nghị tặng một bộ sưu tập các loại rau của Trung Quốc. 

Mao đến Matxcova, bị ốm vì chuyến tàu mùa đông này. Người Nga cho ông ta ở một căn nhà nhỏ, và họ không chú ý đến ông ta. Và họ nói với Stalin về món quà, ông ấy nói, “Ồ, ông ta muốn đầu độc tôi à. Trả nó lại đi. ” 

 Mao đã bị xúc phạm ghê gớm. Vì vậy, ông ta nói, 'Tôi đoạn tuyệt với người Nga rồi.'  Sau đó người Nga đột nhiên nhận ra những gì họ đã làm là sai. Vì vậy, họ đã cử một anh chàng tốt bụng, Kosygin, sang Trung quốc xin lỗi Mao. Người Trung Quốc bố trí anh ta ở trong một cái lều, có nhiều muỗi.

(P/S: Chuyện do Mao kể lại cho Kissinger, có thể không hoàn toàn chính xác, nhưng nó phản ánh được suy nghĩ của người Trung quốc về nước Nga cũng như quan hệ giữa Liên xô và Trung quốc)

Ngô Mạnh Hùng

Saturday, July 23, 2022

25 THÓI QUEN

 1. Dậy sớm

Sáng sớm là thời gian mà cả thế giới còn đang ngủ, nó mang lại sự yên tĩnh và nguồn năng lượng dồi dào giúp bạn có thể toàn tâm toàn ý với những mục tiêu dài hạn của mình. Bất cứ ai có thái độ nghiêm túc để đạt được thành công đều hiểu tầm quan trọng của việc dậy sớm. 

Nếu chưa thể dậy sớm ngay được thì bạn có thể sử dụng cách thay đổi gia tăng. Bắt đầu với việc đặt báo thức sớm hơn 15 phút trong tuần đầu tiên, sớm hơn 15 phút nữa cho tuần tiếp theo và cứ như vậy. Giữ thói quen ấy cho tới khi bạn dậy sớm hơn 2 tiếng so với thời gian bạn thức dậy trong hiện tại.

2. Thái độ biết ơn.

Chúng ta thường dành phần lớn thời gian để dằn vặt bản thân trong những rắc rối ta gặp phải. Tuy vậy, những rắc rối chính là tất yếu của cuộc sống. Chỉ khi đã nằm dưới 6 tấc đất rồi thì chúng ta mới không phải đối mặt với khó khăn nữa. Và nếu muốn tránh việc bị ngập chìm trong những rắc rối thì bạn cần biết ơn những gì mình đang có.

Thái độ biết ơn là con đường chắc chắn nhất để có được sức khỏe, hạnh phúc và thành công. Nó chuyển sự tập trung vào những gì chúng ta có chứ không phải những gì chúng ta không có. Đó là nguồn động lực dồi dào mang lại niềm vui giản đơn và những cơ hội.

3. Mỉm cười

Các nghiên cứu cho biết những người có nụ cười chân thành (thường được xem như nụ cười của Duchenne) là những người hạnh phúc hơn cả. Đây là một trong những thói quen tốt giúp bạn tìm sự bình yên nội tại. Đơn giản là hãy giữ nụ cười trên môi.

Các biểu hiện về thể chất có ảnh hưởng tới tâm lý của chúng ta. Khi chúng ta cau mày, uể oải hay làm bất cứ điều gì tỏ vẻ thất vọng, không vui thì tâm lý của chúng ta sẽ bị tác động. Tuy nhiên, khi chúng ta tự thay đổi vẻ ngoài của mình bằng cách tự điều chỉnh bản thân thì những cảm giác tâm lý cũng sẽ tích cực lên.

4. Ăn bữa sáng lành mạnh.

Bữa sáng là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày. Nếu bạn thật sự muốn thành công thì hãy ăn sáng theo chế độ ăn tốt cho sức khỏe. Thói quen này không cần bạn phải nỗ lực nhiều. Chỉ cần có một kế hoạch và nếu bạn không có thời gian rảnh vào buổi sáng thì hãy cân nhắc tới việc thức dậy sớm hơn để thực hiện điều này.

5. Uống nước chanh

Một thói quen mang lại lợi ích rất lớn cho sức khỏe đó là uống nước chanh mỗi ngày. Chanh không những chứa nhiều vitamin C mà còn chứa nhiều vi chất tốt cho hệ tiêu hóa, tăng cường hệ thống miễn dịch cũng như làm sạch và tái tạo cơ thể. Nước cũng có lợi ích giúp giải đ.ộ.c vào mỗi sáng khi Cơ thể vừa thức dậy sau 1 đêm dài. Duy trì thói quen này còn giúp bạn giảm cân, giảm viêm để có một hình thể lý tưởng.

6. Tập thể dục.

Một trong những thói quen cần phải có đó là tập thể dục mỗi ngày vì nó không những giúp bạn thấy khỏe mạnh hơn về thể chất mà còn giúp chúng ta có thêm động lực cũng như sức mạnh tinh thần. Khi tập thể dục, cơ thể bạn sẽ giải phóng dopaminine, oxytocin và serotonin giúp bạn cảm thấy tràn đầy năng lượng suốt cả ngày.

7. Đi bộ 10.000 bước.

Hầu hết mọi người đều đã nghe nói về lợi ích của việc đi bộ ít nhất 10.000 bước mỗi ngày. Tuy nhiên, chúng ta thường không làm được điều đó. Tại Hoa Kỳ, trung bình mỗi người đi 5.117 bước chân. Kết quả thống kế được từ ba nước còn lại lần lượt là: người Úc đi trung bình 9.695 bước mỗi ngày, người Thụy Sĩ trung bình đi 9.650 bước và người Nhật Bản đi 7.168 bước mỗi ngày. Việc đi từ công viên tới chỗ làm hoặc đi cầu thang bộ có thể giúp cải thiện thói quen lười vận động của chúng ta. Bs thì vẫn thường leo 6 tầng thanh bộ mỗi khi lên xuống tại Cơ quan 😊

8. Bổ sung Vitamin và khoáng chất

Thường thì chúng ta bị thiếu các vitamin và khoáng chất cần thiết trong thực phẩm tiêu thụ mỗi ngày.

Thực phẩm thô đã được tinh chế, chế biến công nghiệp… là nguyên nhân khiến việc thiết hụt vitamin và chất khoáng ngày càng nghiêm trọng. Hãy lựa chọn thực phẩm thô, nguyên củ quả hạt & chế biến đơn giản như salad, hấp, luộc, khó nhạt….để giữ lại tối đa vitamin và các khoáng chất. 

9. Quản lý thời gian hiệu quả.

Một thói quen cần thiết khác để thành công là quản lý thời gian hiệu quả. Cách quản lý thời gian của mình sẽ nói lên rất nhiều về thành tựu bạn có thể gặt hái được. Chúng ta đều có một lượng thời gian như nhau, vậy nên nếu biết tận dụng chúng thì bạn sẽ quyết định khả năng thành công của chính đời mình => Hãy học cách quản lý thời gian hiệu quả hơn thông qua việc sắp xếp các kế hoạch chi tiết ngắn-dài hạn cũng như gạt bỏ những cuộc gặp, việc làm ko cần thiết.

10. Đặt ra mục tiêu hàng ngày

Hầu hết mọi người đều có mục tiêu. Dù đó là mục tiêu kinh doanh hay mục tiêu trong cuộc sống thì chúng ta đang theo đuổi những mục tiêu ấy, không theo cách này thì theo cách khác. Trong khi mục tiêu dài hạn mang lại cho ta định hướng thì mục tiêu hàng ngày sẽ giúp chúng ta tạo ra các cột mốc quan trọng không thể thiếu để đi tới thành công. Mục tiêu dài hạn có vẻ là quan trọng nhất. Nhưng với việc thiết lập mục tiêu mỗi ngày, bạn có thể xử lý được với những vấn đề xảy ra trong kế hoạch dài hạn.

11. Tạo động lực cho bản thân.

Thường thì chúng ta sẽ gặp phải khó khăn trong việc tự tạo động lực cho bản thân trong cả một khoảng thời gian dài. Chúng ta dễ thấy chán nản và thất vọng khi có những trắc trở xuất hiện và chắn đường ta đi đến thành công. Một trong những cách tốt nhất để bạn luôn có cảm hứng hành động đó là tự truyền cảm hứng cho chính bản thân mình mỗi ngày. Bạn hãy đọc sách, xem video truyền cảm hứng và lấy cảm hứng từ câu chuyện thành công của người khác. Anthony Robbins gọi đây là ‘Giờ quyền lực’, nhưng bạn có thể dành nhiều thời gian hơn hoặc ít thời gian hơn nếu bạn muốn. Truyền cảm hứng là con đường dẫn đến thành công vì khi đó tâm trí bạn tràn ngập hình ảnh và niềm tin rằng bạn có thể thành công.

12. Tiết kiệm và đầu tư

Không có danh sách các thói quen tốt nào lại thiếu đề mục tiết kiệm và đầu tư. Chúng ta thường không để ý tới sự cần thiết của việc tiết kiệm cho tương lai vì chúng ta đang quá bận với cuộc sống hiện tại. 

Nhưng không chỉ về vấn đề tiết kiệm mà bạn còn phải đầu tư tiền bạn tiết kiệm được để sinh sôi thêm các giá trị. Bạn càng tập trung vào đầu tư ngay từ bây giờ, cuộc đời bạn càng có khả năng đạt được thành công về tài chính về sau.

13. Theo dõi ngân sách và chi tiêu

Benjamin Franklin từng nói: “Hãy cẩn trọng với những khoản chi tiêu dù là nhỏ nhất vì một l.ỗ thủng nhỏ có thể nhấn chìm cả một con tàu lớn.” Thật dễ dàng để chi trả cho các khoản chi phí nhỏ, nhưng chúng sẽ tăng dần lên, đặc biệt là khi chúng ta không có ngân sách. Hãy chắc chắn là bạn đang quản lý tất cả các khoản chi tiêu của mình. Khi nói đến những thói quen tài chính tốt, thói quen này rất quan trọng. Và nó sẽ dẫn bạn tới thành công về tài chính.

14. Học điều mới

Giáo dục bản thân, học điều mới mỗi ngày. Hãy cam kết học tập và trau dồi bản thân, dù là học thêm kỹ năng mới hay cải thiện kỹ năng hiện có. Chúng ta có thể học qua các kênh trực tuyến, qua sách nói, qua blog, video trên Y.o.uT.u.b.e hay thông qua TED Talks hoặc các phương tiện khác. Hãy tìm kiếm những điều đáng để học hỏi và trau dồi chúng mỗi ngày.

15. Ngăn nắp.

Thói quen lộn xộn có thể dẫn tới m.ất tập trung. Khi chúng ta sống vô tổ chức và mọi thứ hỗn loạn thì rất khó để có thể tập trung vào mục tiêu. Hãy dành thời gian để sắp xếp lại nhà cửa, văn phòng, ngăn kéo, góc nhà hoặc là dọn tủ trong văn phòng của bạn. Và bạn chỉ cần làm một chút mỗi ngày để biến nó thành thói quen

Tầm quan trọng của thói quen này được nhấn mạnh trong tạp chí Khoa học th.ần ki.nh có tiêu đề “Sự tương tác trong thị giác từ trên xuống dưới.” (Interactions of top-down and bottom-up mechanisms in human visual cortex) trong đó có đề cập đến thói quen lộn xộn và bừa bãi có thể khiến bạn m.ất tập trung.

16. Mang lại giá trị cho người khác

Trên con đường đi tới thành công, chúng ta thường quên đi người khác và quên mất rằng để có được ngày hôm nay, chúng ta luôn cần có sự giúp đỡ, quan tâm, động viên từ những người thân yêu, bạn bè & cộng đồng. Vậy nên trên mỗi bước đường chúng ta đi, hãy luôn hào phóng cho Đi & quan tâm, giúp đỡ, san sẽ để Nhân lên những giá trị nhân văn tốt đẹp.

17. Kết nối.

Để thành công, chúng ta cần kết nối với người khác để tăng thêm sức mạnh tập thể, bổ khuyết những điều mình còn yếu, phát huy thế mạnh của đối tác, đồng nghiệp. Những người kết nối giỏi nhất cũng là những người thành công nhất. 

18. Phá tan nỗi sợ hãi

Nỗi sợ ám ảnh chiếm đi của chúng ta rất nhiều thời gian. Hình ảnh ngày tận thế cứ tràn ngập trong đ.ầu ó.c chúng ta. Chúng ta quá lo lắng và hồi hộp về tương lai mà quên đi việc hưởng thụ thời gian hiện tại. Nỗi lo sợ về tương lai lớn tới mức trở thành vật cản đường chúng ta tới thành công.

Phá tan nỗi sợ hãi của bạn là một trong những thói quen quan trọng. Hãy quen với việc có những thứ xảy ra khiến bạn khó chịu mỗi ngày. Hãy nói chuyện với những người bạn tin tưởng về những điều khiến bạn không thoải mái hay lo sợ để thấy mình được bình an, che chở.

19. Hành động.

Hành động! Đó là điều chúng ta vẫn được nghe đi nghe lại nhưng chúng ta vẫn không hành động. Trong thực tế, chúng ta chỉ làm điều ngược lại – trì hoãn. Chúng ta thất bại trong việc đưa ra quyết định và có hàng ngàn lý do có thể cản trở chúng ta trên con đường thành công.

Cách tốt nhất để chiến thắng thói trì hoãn là sử dụng quy tắc 15 phút. Quyết định làm gì đó, đặt báo thức trong 15 phút và chỉ làm trong 15 phút thôi. Tại sao chỉ có 15 phút? Đầu tiên là vì nó sẽ giúp phá vỡ chu kỳ trì hoãn. Thứ hai là vì sau 15 phút, bạn có thể đã có thêm động lực vì vậy bạn có thể tiếp tục mà không trì hoãn nữa.

20. Theo kế hoạch

Lên kế hoạch là bắt buộc đối với mọi doanh nhân thành công. Bất cứ thứ gì bạn muốn trong đời, không chỉ là dài hạn mà cả mục tiêu trong ngày thì bạn cũng cần phải tuân theo kế hoạch chi tiết mà bạn đã lập ra & không bao giờ bỏ cuộc.

21. Suy nghĩ tích cực

Cũng giống như luật hấp dẫn, khi chúng ta suy nghĩ tiêu cực, chúng ta sẽ thu hút những thứ tiêu cực về phía chúng ta. Khi chúng ta suy nghĩ tích cực, chúng ta thu hút những điều tích cực. Để giữ được thái độ luôn tích cực thì không hề dễ và chúng ta thường bị những suy nghĩ tiêu cực bản năng điều khiển. Tuy nhiên, suy nghĩ tích cực là một trong những cách chắc chắn nhất đưa tới thành tựu cho bạn. Hãy gạt bỏ những người tiêu cực và những người nghi ngờ vào khả năng của bạn, hãy giữ thái độ tích cực mọi lúc mọi nơi. Hãy luôn suy nghĩ tích cực và chắc chắn điều tốt đẹp sẽ đến với bạn.

22. Tận hưởng thời gian riêng tư

Một trong những thói quen hầu hết chúng ta không làm đó là tận hưởng thời gian riêng của bản thân mình. Bạn hãy làm những thứ nhỏ bé nào đó mà bạn yêu thích mỗi ngày. Không cần phải làm để thành công hay vì thành tựu mà hãy tận hưởng nó. Với việc nhỏ bé bạn yêu thích, bạn sẽ thật sự có được sự tập trung và bình yên nội tâm. Dù nghe những bài hát yêu thích, đi dạo quanh công viên hay lái xe trên quãng đường quen thuộc, xem phim hay làm bất cứ điều gì bạn thấy thích thì hãy luôn chắc chắn rằng bạn đang toàn tâm dành thời gian cho bản thân.

23. Đọc.

Hãy dành thời gian để đọc gì đó, có thể bạn đọc báo, bản tin tài chính, một quyển tiểu thuyết, sách hư cấu hoặc thể loại nào khác cũng được. Đọc là một thói quen quan trọng để phát triển bản thân. Đọc có thể giúp bạn khám phá thế giới, những ý tưởng hoặc những điều bạn chưa hề biết tới. Đây là cũng cách tuyệt vời để giáo dục bản thân và giải trí.

24. Nghỉ ngơi

Mặc dù dậy sớm rất quan trọng nhưng hãy nhớ nghỉ ngơi đầy đủ. Việc cân bằng cuộc sống có thể khó khăn đặc biệt khi bạn có con, có gia đình hay đảm nhận nhiều công việc, nghĩa vụ khác nữa. Tuy nhiên, nếu bạn quan tâm tới sức khỏe của bản thân cũng như thành công trong tương lai, bạn cần nghỉ ngơi đủ từ 6 đến 8 tiếng mỗi đêm.

Nếu bạn gặp vấn đề về giấc ngủ, đừng uống cà phê hay r.ư.ợ.u gần thời gian đi ngủ. Cũng đừng h.ú.t t.h.u.ố.c, ăn quá nhiều đường hay ăn bất cứ đồ có hại sức khỏe trong ngày, bởi vì bạn sẽ nhận ra là chúng sẽ khiến bạn bị khó ngủ. Cần loại bỏ những thứ đó ra khỏi thói quen hằng ngày để có thể ngủ ngon hơn vào buổi tối.

25. Ghi nhật ký.

Ghi nhật ký là các tuyệt vời để nói lên con người của bạn và nó phản ánh những gì bạn đã làm. Thời gian có thể trôi qua rất nhanh khiến ta quên đi những chi tiết về những điều ta đã trải qua trong cuộc sống. Nhật ký như quyển tiểu thuyết giúp gợi nhớ về mục tiêu cuộc sống của ta, nhắc nhở ta về những bài học và những niềm vui theo năm tháng.

Hãy hình thành thói quen viết ra suy nghĩ, trải nghiệm của bản thân mỗi ngày thông qua việc này, bạn nhé!

Lời kết: Anh Chị đã có bao nhiêu thói quen trong 25 nội dung ở trên rồi? Đây là những thói quen tốt nhất mà chúng ta nên có trong cuộc sống này để sống thực sự ý nghĩa, hạnh phúc & thành công, Anh Chị ạ.  Anh Chị đồng ý và cam kết thực hiện cùng Bs nhé 😊

Theo Entrepreneur .com (Bs. Trần Quốc Khánh)

Friday, July 22, 2022

Đàn ông & Đàn bà: GIỜ MỚI ĐỌC ĐƯỢC, CÓ VẺ MUỘN BÉNG RỒI

Khi người đàn ông và đàn bà lần đầu tiên kết hợp với nhau, họ đã gặp phải rất nhiều vấn đề trong các mối quan hệ. Bởi vì họ nhận ra rằng họ khác nhau, nhưng họ có thể giải quyết được những vấn đề này. Một trong những bí quyết thành công của họ là giao tiếp tốt. 

Trớ trêu thay, họ giao tiếp tốt nhưng họ nói các ngôn ngữ khác nhau. Ngôn ngữ đàn ông và đàn bà có những từ giống nhau, nhưng cách chúng được sử dụng mang lại những ý nghĩa khác nhau. Biểu hiện của chúng tương tự nhau, nhưng chúng có ý nghĩa khác nhau hoặc nhấn mạnh cảm xúc. Rất dễ hiểu nhầm lẫn nhau. 

 Đàn ông và đàn bà hiếm khi có nghĩa giống nhau ngay cả khi họ sử dụng cùng một từ. Ví dụ, khi  người đàn bà nói 'Em cảm thấy như anh không bao giờ lắng nghe em', cô ấy không mong đợi từ này được hiểu theo nghĩa đen. Sử dụng từ "không bao giờ" chỉ là một cách thể hiện sự thất vọng mà cô ấy đang cảm thấy vào lúc này. Nó không được coi như thể đó là thông tin thực tế. Để thể hiện đầy đủ cảm xúc của mình, phụ nữ cho phép mình sử dụng nhiều phép so sánh nhất, ẩn dụ và khái quát hóa khác nhau. 

Đàn ông hiểu nhầm những biểu hiện này theo nghĩa đen. Bản dịch theo nghĩa đen của một người đàn ông về 'Em cảm thấy như anh không bao giờ lắng nghe em' khiến anh ta tranh cãi với cảm xúc của cô ấy. Anh ta nghĩ rằng anh ta đã nghe cô ấy nếu anh ta có thể lặp lại những gì cô ấy đã nói. 

Bản dịch của người đàn bà nói “Em cảm thấy như anh không bao giờ lắng nghe em”  có thể diễn giải chính xác là: “Em cảm thấy như thể anh không hiểu hết những gì em thực sự muốn nói hoặc không quan tâm đến cảm giác của em. Anh có thể cho em thấy rằng anh quan tâm đến những gì em nói không? ” 

Bởi vì họ hiểu sai ý nghĩa đã định, họ thường phản ứng theo cách là cãi nhau. Và cãi nhau thường xuyên. Các cặp ít cãi nhau là do chịu đựng tốt, chứ không phải do hiểu nhau.

Ngô Mạnh Hùng

Wednesday, July 20, 2022

Con người và thời cuộc: Hãy là chính mình và vấn đề chính kiến

 Suy ngẫm(1) - Sao lại phải giống nhau?

Tôi có thói xấu là hay chửi chính phủ. Bà Merkel luôn bị tôi phê phán là „thân tàu“, là „ngậm miệng ăn tiền“. Ông Schröder, thủ tướng của đảng SPD thuộc cánh tả, thì bị tôi phê là „đồng chí của bọn chủ“. Chính phủ mới toanh của ông Scholz thì tôi coi là bọn „vừa éo vừa run“. Nói ủng hộ Ukraine nhưng lại sợ Nga nó coi mình là bên tham chiến. Thế là có mấy cái xe tăng mà cứ thậm thà thậm thụt.

Nhưng ở Đức không ai coi những kẻ như tôi là „bất đồng chính kiến“ (Dissident), là „phản động“ (Reaktionär).

Khái niệm „bất đồng chính kiến“ (Dissident theo tiếng Latin „dissidēre" là „bất đồng, mâu thuẫn") dùng để chỉ một người công khai chống lại quan điểm chung hoặc đường lối chính trị, tôn giáo. Thời trung cổ và cận đại, thuật ngữ này chủ yếu được gắn cho những ai chống lại giáo hội thiên chúa. 

Ngày nay trong các nền dân chủ tự do bày tỏ ý kiến của riêng mình là một quyền cơ bản và được coi là đương nhiên nên ở đó không có ai là người „bất đồng chính kiến“. Từ thời chiến tranh lạnh đến nay, khái niệm „bất đồng chính kiến“ chỉ còn được gắn cho các nhân vật đối lập trong chế độ độc tài và toàn trị. 

Gọi là „đối lập“ chứ họ lấy gì mà đối với chả lập với cái hệ thống khổng lồ đó. Những vị được coi là vĩ nhân, được cả thế giới biết đến, được giải thưởng Nobel, có tác phẩm lưu truyền toàn cầu như Boris Pasternak,  Alexandre Solzhenitsyn hay Andrey Schakharov còn chả có lấy một văn phòng kèm thư ký thì lực với lượng gì. Tên tuổi và uy tín của các ông chỉ giúp cho các ông không bị ăn đòn kiểu GULAG vào cuối đời. 

Còn ở các nước thế giới thứ ba lạc hậu, ít được để ý đến thì cuộc đời „bất đồng chính kiến“ thật là thảm hại. Những người này khổ lắm. Nặng thì bị tù đày, hành hạ đến chết, nhẹ thì bị người ta ném cứt đái vào nhà. Vì đã chống lại đường lối của giới cầm quyền nên họ thường chấp nhận sự trừng phạt đối với bản thân. Nhưng họ đau nhất là: con cái đi học luôn gặp khó khăn, người thân thì bị đóng dấu vào lý lịch, bạn bè họ hàng thì xa lánh, hàng xóm thì ghẻ lạnh. 

Khổ thế mà họ không chịu bỏ cuộc hoặc chặc lưỡi „Thôi thì uốn mình, hòa mẹ nó vào dòng chảy chung, cam chịu sống như mọi người cho xong“. 

Đó là cái đáng nói nhất ở họ.

Dissident nếu viết lái thành Diss-Ident cũng còn có nghĩa là không chịu giống ai. Thế giới chúng ta phát triển được như ngày nay chính là nhờ tính khác biệt (diversity) của muôn loài. Sự khác biệt càng lớn, quá trình phát triển càng mạnh.

Bọn „Môi trường“ đang sống chết đấu tranh để giữ cho thiên nhiên được đa dạng sinh học như trước đây. Công nghiệp hóa và nông lâm nghiệp đơn canh đang đe dọa đa dạng sinh học. Rừng cà phê, cao su, rùng keo lai đang thay thế rừng nguyên sinh. Đồn điền chuối đang hủy hoại rừng già Amazon... Tất cả cây cối giống nhau cũng là một kiểu chết của hệ sinh thái. 

Động vật cũng vậy: một quần thể càng nhiều khác biệt sẽ phát triển mạnh cả chất và lượng. Một quần thể khép kín, tự đồng hóa nhau, không chịu mở rộng ra ngoài sẽ suy kiệt giống nòi và ắt sẽ dẫn đến diệt vong (nạn Incest hay là sinh nở cận huyết).

Xã hội dân chủ, cởi mở, cho phép tự do tư tưởng, luôn giao lưu du nhập cái mới thì luôn tạo ra nhân tài trong mọi lĩnh vực. Ngược lại sẽ làm thui chột hết. Tôi đã viết về đề tài này trong bài „Tự do và con người sáng tạo“.

https://www.facebook.com/tho.nguyen.9231/posts/pfbid0PuCLwqNmNqLPmVqSnhrWM51vSeLbWtxQFmSFxvuTZ1UYaBdv6aBUH5Z6DgCrfd7rl

Vì vậy các nước có tự do không chỉ sản sinh ra nhân tài mà còn là nơi thu hút nhân tài. Người tài từ các xứ thiếu tự do cũng tìm cách bỏ mảnh đất chôn nhau của họ để đến đây. Họ đến đây để được phép „không phải nghĩ giống người khác“. 

Nói vòng vo loằng ngoằng như vậy chỉ để khẳng định rằng: Bất đồng chính kiến không hề có hại cho bất cứ xã hội nào, mà thật ra là rất cần thiết. Kể cả khi trong các tư tưởng mà họ đưa ra không phải cái gì cũng tốt. Đại văn hào Solzhenitsyn lừng lững như vậy vẫn là một kẻ mang nặng tư tưởng đại Nga bệnh hoạn mà Putin bám vào đó để phát động chiến tranh. 

Boris Pasternak (29.01.1890 – 30.05.1960) Nhà văn Liên Xô, tác giả cuốn "Doctor Zhivago", Giải thưởng Nobel văn học 1958

Andrej Schakarov (21.5.1921 – 14.12.1989) Tiến sỹ vật lý hat nhân, viện sỹ viện hàn lâm khoa học Liên Xô. Giải thưởng Nobel về Hòa bình 1973

Alexandre Solzhenitsyn, (11.12.1918 – 3.8.2008) nhà văn, nhà tư tưởng Nga, giải thường Nobel văn học 1970, tác giả cuốn "Quần đảo GULAG"

Do đó nếu như ở Việt Nam có những người được gán cho cái mác "bất đồng chính kiến" một mặt ca ngợi dân chủ nhưng vẫn ủng hộ ông Trump tham quyền và thích độc đoán thì đâu có gì lạ. 

Thiên nhiên đa dạng cần cả cây ăn quả, hoa thơm lẫn cỏ dại, cần có thú ăn cỏ, thú ăn thịt và cả côn trùng độc. Chúng bù trừ và và tạo lý do tồn tại cho nhau. Quan trọng là sự đa dạng.

Vì vậy cũng chớ có ảo tưởng nhiều ở những người „bất đồng chính kiến“. Họ cũng là người bằng xương bằng thịt như bạn và tôi. Họ cũng có những lo toan về cuộc đời, cũng cần tiền để sống. Họ cũng mang mọi đức tính tốt và xấu như người đời, cũng biết ghen tỵ, biết cãi nhau, gây xích mích. Điều nổi bật duy nhất là họ không chịu khép mình, chịu nấp sau đám đông để ù xọe sống. Họ dám nói ra điều họ nghĩ, dám hành động theo lương tâm của họ. 

Tôi phục họ ở điều đó, nhất là ở Việt Nam, nơi mà sư sãi cũng cam kết đi theo kinh tế thị trường định hướng XHCN, nơi mà đảng viên thi nhau vào chùa cúng như tế sao, nơi mà trẻ em thèm „phiếu bé ngoan“ hơn cả bánh trái...

Tôi có nhiều bạn bè đã và đang nắm các chức vụ „tốt“ trong chính quyền. Tốt vì nó đủ cho họ một cuộc sống sung túc (hơn xa tôi), đủ địa vị trong xã hội, mà không đến nỗi bị nhòm ngó như hàng loạt các ông bộ trưởng, thị trưởng lần lượt khóc van xin trước tòa. Khi nói chuyện với tôi, họ tỏ ra rất thức thời. Ít ra là không ngu si đến mức coi „cần thép Formosa hơn là cá biển“,  hay coi „Hoàng Sa, Trường Sa như những cồn cát chim ỉa“. 

Họ biết rất rõ các vụ quan chức ra tòa và các vụ xử người bất đồng chính kiến. 

Tháng 6.2009 tôi về Hà Nội tư vấn cho một đối tác xây mạng truyền hình DVB-T đơn kênh, phủ sóng toàn quốc. Mắt nhắm mắt mở mới sáng ra gặp một tay bạn kiểu này. Anh ta bảo tôi: Màn hình LCD bị tắt rồi“. Tôi hỏi: Màn hình nào?

Thì ra anh ta nói vụ Lê Công Định (LCD) mới bị bắt hôm qua. 

-OK hiểu. Vậy sao gọi là màn hình? 

-Vì cậu ta là luật sư sáng giá, đã có công góp phần bảo vệ các nhà sản xuất & chế biến cá ba sa Việt Nam bị phía Hoa Kỳ kiện vì tội bán phá giá. Không phải luật sư nào của ta cũng dám chơi với tòa án Mỹ nhé.

Có nghĩa là bạn tôi biết hết. Anh coi đám quan chức ngồi tù chỉ là „bọn không biết chùi mép“ và „không may“. Còn người bất đồng chính kiến thì bị anh coi là bọn „cầm đèn chạy trước ô-tô“.

-Thời này mà „cầm đèn chạy trước ô-tô“ thì tội nặng như tội "khi quân" thời xưa - Anh ta nói.

(Còn tiếp)

Nguyễn Xuân Thọ

Monday, July 18, 2022

Chân trời mới: Xh tự do và bình đẳng

 Tự do và con người sáng tạo.

Tuần rồi nhờ Facebook tôi tình cờ tìm được chị của một người bạn gái từ thời thanh niên. Bạn tôi đã qua đời cách đây ít năm vì một căn bệnh hiểm nghèo. Tôi cũng khá ân hận vì biết hơi muộn, nên dù đã cố gắng, không đưa đựợc ban tôi sang Đức chữa trị.

Cả chị và tôi đều mừng vì mấy chục năm nay, kể từ trước khi tôi rời Việt Nam, mới có dịp gặp lại nhau, biết được cuộc sống của nhau. Tôi mừng vì thấy cả gia đình chị hạnh phúc, sung túc, nhất là lại nhìn thấy ảnh mẹ bạn tôi, biết bà vẫn khỏe mạnh. Hồi đó bà quý tôi lắm, chị cũng vậy.

Một lát sau chị đưa niềm vui của chị lên Facebook :“ Cám ơn FB rất nhiều - chúng tôi bạn bè người Nam kẻ Bắc rất ít có dịp gặp nhau , nhờ FB kết nối mà bạn bè con cháu ở khắp nơi trên thế giới vẫn được nhìn thấy nhau, trò chuyện cùng nhau - Thank You so much!“

Không biết có phải chị vui vì gặp lại tôi không, nhưng tôi cũng đáp lại đại ý là; „Em rất mừng gặp lại chị, nhờ có FB…“

Hội ngộ ảo giữa chị và tôi chỉ là chuyện vặt so với rất nhiều câu chuyện có hậu, nhiều điều kỳ diệu đã xảy ra qua Facebook, Twitter hay Google.

Đáng nói là những công cụ tuy thay đổi cuộc sống của nhân loại như vậy lại không phải là những sản phẩm công nghiệp phức tạp như phi thuyền vũ trụ hoặc tầu ngầm hạt nhân, đòi hỏi một nền công nghiệp cực kỳ phát triển. Tất cả các sản phẩm phi vật chất hiện nay chỉ xuất phát từ các ý tưởng của con người. Vì vậy chàng trai Niklas Zenström người Thụy Điển cùng các chàng trai người Estonia là Jaan Tallin, và Ahtiy Heina người Phần lan không cần bất cứ nền công nghiệp nào đứng đằng sau, đã phát minh ra hệ thống Skype để cả thế giới nói chuyện với nhau miễn phí qua máy tính(1) . Lẽ ra một người Việt nào đó cũng có thể làm ra Skype hoặc Facebook.

Vậy tại sao các ý tưởng này chỉ đến từ phương tây, mà không đến từ nước Nga, vốn có một lực lương tin học hùng mạnh đủ sức phá cả cuộc bầu cử tổng thống Mỹ. Tại Sao một cuờng quốc điện tử như Trung Quốc phải copy các ý tưởng của Facebook, của Yahoo để lập ra các máy tìm kiếm và các mạng xã hội nội địa? Riêng việc bắt chước ý tưởng của Facebook để tạo Weibo, bắt chước Google tạo ra Baidu nhằm dùng khép kín trong nhà mình đã là bản án tử hình cho mọi sáng tạo tiềm ẩn trong một dân tộc 1,4 tỷ người với năm ngàn năm văn hiến.

Những ý tưởng đột phá và khai sáng cho nhân loại chỉ nảy sinh từ các xã hội mà ở đó con người có tự do tư tưởng, sức sáng tạo được giải phóng và thông tin không bị ngăn chặn.

Từ năm 1901 đến 2016 có 175 nhà khoa học nhận giải Nobel về hóa học, trong đó 66 người Mỹ, 29 người Đức, 28 người Anh, 38 người của các nước tư bản phương tây 14 người của các nước khác. 2 người Nga, ông Semionov là nhà khoa học Xô-Viết, còn ông Prigogine thì sống ở Bỉ từ bé, một người Trung Hoa duy nhất, nhưng sống tại Mỹ là ông Yuan Lee nằm trong số này . Điều đáng nói là không có nhà khoa học CHCD Đức nào nằm trong số các nhà khoa học Đức. Điểm lại các giải Nobel cho vật lý và y học, sự so sánh này cũng tương ứng (2) (xem ảnh minh họa).

Sự thật trên cho thấy: các nhà nước toàn trị như Liên Xô hoặc CHDC Đức trước kia, dù có thể dùng sức mạnh của nhà nước để nghiên cứu doping, đẩy nền thể thao lên hàng đầu thế giới, để chạy đua vũ trụ, hoặc như Trung Quốc hiên tại sử dụng tiền thuế của dân để tạo sức mạnh cạnh tranh kinh tế toàn cầu, nhưng lại không thể dùng tiền để tạo ra sự sáng tạo của trí tuệ.

Đầu năm 2004, công ty tôi thắng thầu quốc tế trong dự án xây dựng một hệ thống làm phim hoạt hình bằng tin học tại Hà Nội. Sau vài tuần lắp đặt, các kỹ sư Đức đã bàn giao một hệ thống làm phim hoạt hình khá đồ sộ, có khả năng làm phim 3D với công cụ mô phỏng động tác bằng motion tracking v.v. Vào thời điểm đó, tổ hợp máy tính có cluster server với 30 thành viên (Seat licences) trong một render farm cũng là một giấc mơ cho nhiều xưởng phim hoạt hình châu Âu.

Vì cả năm sau xưởng vẫn không làm được phim nào hay, ngoài những phim hoạt hình thô sơ, động tác cứng nhắc mà ta vẫn thấy chiếu trên TV, ông giám đốc có nhờ tôi tìm cho mấy nghệ sỹ hoạt hình về đào tạo giúp, kinh phí Bộ Văn hóa lo.

Tôi nhờ được ba bạn Đức và Hà Lan, chuyên gia phim hoạt hình tại các kênh WDR, NDR , NOB, sang Việt Nam huấn luyện cho các họa sỹ, đạo diễn và quay phim Việt Nam. Các bạn tôi rất thích sự mến khách và hiếu học của các học viên, rất ưa các món ăn Hà Nội. Ba tuần sau đoàn về Đức, tôi hỏi họ về chất lượng khóa đào tạo.

Trả lời: Các bạn trẻ đó có rất nhiều tài năng và sáng ý, chỉ nói qua là họ hiểu và vẽ rất nhanh. Khiếu thẩm mỹ của các bạn trẻ cũng tốt lắm. Duy chỉ có điều là họ thiếu sáng tạo, không có các ý tưởng độc đáo. Thiếu những cái đó khó làm được phim hoạt hình!

Sau gáo nước lạnh đó của họ vài tháng, xưởng phim có nhờ tôi tìm những hãng phim hoạt hình từ châu Âu đang cần đối tác gia công phim hoạt hình để hãng nhận làm gia công, tức là nhận vẽ động tác và tô màu các nhân vật, phông cảnh. Tôi đã giúp liên hệ với vài hãng phim hoạt hình ở Anh, Đức và Úc. Các hãng này có nhiều kịch bản hay, có nhiều họa sỹ tạo nhân vật rất độc đáo, nhưng họ không có hệ thống hiện đại như hãng phim nhà nước ở Hà Nội. Nếu thuê ở châu Âu thì giá thành rất đắt. Họ chuyển hình ảnh chính qua FTP và hãng phim ở Hà Nội lấy xuống để gia công, tô màu hoặc nhân bản rồi gửi lại cho họ. Một thực tế phũ phàng!

Sau khi ông giám đốc về hưu 2011, tôi không biết thêm gì về số phận của hệ thống làm phim đó nữa. Chỉ biết rằng: Nếu có tự do, sẽ có con người sáng tạo và sẽ có tất cả. Nguợc lại, nếu không có tự do, ngồi trên đống vàng vẫn là thân phận kẻ làm thuê

Nhiều thế hệ thanh niên Việt đã bị thui chột vì xã hội đã kìm hãm sự sáng tạo phát triển từ bé. Đã có không biết bao nhiêu bài báo gây sốc dư luận về các bài văn „Lạ“ bị cho điểm kém của học sinh phổ thông. Khi mỗi tư duy tự do của con người đều bị bóp chết từ trong trứng thì bao giờ xã hội mới có nhân tài? Nhân tài Việt Nam chỉ được tỏa sáng khi sang phương Tây tự do để sinh sống hoặc làm việc.

Chính vì vậy mà báo chí Việt Nam hay tự hào về thành tích của cháu bé Việt kiều A hay của giáo sư Việt kiều B. Những bản tin kiểu này một mặt chỉ rõ sự yếu kém của đất nước, mặt khác lại là sự suy tôn phi lý về giống nòi Việt, một sự liên hệ khá nguy hiểm đến thuyết chủng tộc. Nếu có một phép mầu nào đó mà ngày mai Việt Nam bỗng thành một cường quốc thì tư tưởng đề cao giống nòi Việt kia sẽ thành gánh nặng, vì nó sẽ đẩy chúng ta đến chỗ coi thường những chủng tộc khác như Chăm-Pa, Cao-Miên, Ai-Lào, Chà-Và, Xiêm-La mà đã có thời chúng ta mắc phải.

Nếu ai nói muốn đưa dân tộc lên văn minh hạnh phúc, thì hãy biến Việt Nam thành một xứ sở mà ở đó, mọi chính kiến, mọi tư tưởng đều được phát triển tự do, mọi chủng tộc đều bình đẳng, là mảnh đất cho nhân tài thế giới đổ về lập nghiệp, thay vì cứ để con em chúng ta lần lượt ra đi!

Trở lại câu chuyện của chị gái bạn tôi. Chị là một phụ nữ đẹp nền nã, nhân ái. Chị lớn lên trong một gia đình trí thức theo cách mạng, trung thành với CNXH, được ưu đãi nhiều của chế độ. Nếu nhìn Facebook của chị, ai cũng sẽ nghĩ rằng, chị chỉ còn biết tận hưởng tuổi hưu của mình trong cái vỏ bọc khép kín của tổ ấm. Nhưng trao đổi với tôi, chị cũng rất khó chịu với cuộc sống tù túng, tức giận với những tha hóa cảm nhận được trong xã hội và có phần tỏ ra bế tắc.

Cuộc sống vật chất no đủ đã không thể bù đắp các khát vọng tự do trong tâm hồn!

Nguyễn Xuân Thọ

Tháng 12.2016

Sunday, July 17, 2022

Dạy và học toán ở bậc Tiểu học

 Tính và toán,

    1.  Tôi không cho rằng tính giỏi là thể hiện của tài năng toán học, thậm chí tài năng nói chung. Nhất là ngày nay, phương tiện giúp tính chính xác luôn ở trong tầm tay. 

    2. Sách giáo khoa ngày nay vẫn dạy trẻ 4 phép toán ở tiểu học, bắt đầu từ lớp 1. Mặc dù, các soạn giả đã cố gắng làm nội dung trở nên sinh động hơn nhiều so với chương trình cũ, tôi vẫn cảm thấy nó nặng nề và nhàm chán kéo dài. Tôi ngờ rằng những đứa trẻ giỏi tính ở Tiểu học sẽ có bất cứ ưu thế nào trong việc hình thành tư duy Toán học, tiếp thu tri thức Toán ở các lớp trên, chưa nói việc học Toán ở mức cao hơn. Về mặt tư duy thông thường tôi thấy trẻ mê tính toán quá sớm sẽ có bất lợi trong việc tiếp cận các vấn đề thực sự trong cuộc sống.

    3. Tôi không phải là một đứa trẻ giỏi tính ở Tiểu học. Tôi tính luôn sai sót, không đến nỗi sai be bét vì không biết cách tính, nhưng không bao giờ được điểm 10. Lý do là vì tôi cực ghét những thao tác lặp đi lặp lại nhàm chán. Đến mức sau này ở trung học, đi thi học sinh giỏi Toán, sau khi giải tất cả các bài tôi vẫn sai sót ở con tính đơn giản ai cũng làm được cuối cùng. Sau này một ngày đẹp trời, tôi sắp xếp lại các ý nghĩ, từ đó tính nhanh, chính xác. Do đó tôi ngờ rằng khi lớn lên nếu có vài tuần học tính cũng như luyện chữ là đủ. 

    4. Giai đoạn tiểu học theo ý tôi nên để rèn luyện phương pháp tư duy, khái niệm cơ bản và kỹ năng mềm. Tôi ngờ ở việc cho rằng con số là khái niệm cơ bản và 4 phép tính là kỹ năng bắt buộc để có phương pháp tư duy lành mạnh. GIai đoạn này nếu để học các thứ khác, khối lượng kiến thức sẽ rất lớn. Mặt khác rèn phương pháp tư duy qua các phép tính quá mức có thể để lại các thói quen không có lợi. Phải rất lâu tôi mới hiểu rằng con số là một biểu diễn về lượng của sự vật. Hoàn toàn có thể biểu diễn sự vật bằng nhiều cách khác nhau. Một câu, văn bản biểu diễn bằng vector rõ ràng sẽ hay, cao cấp hơn việc đếm các từ, dấu ngắt câu, chữ viết hoa thô sơ. Thói quen quy mọi sự ra con số là giá tiền không thể được cho là thông minh, giỏi toán hay biểu hiện của tài năng. Cho dù điều đó có ích, hoàn toàn có thể giỏi trong vài tuần nếu cần.

     5. Quan sát một nhóm người, nếu chỉ lo đếm số nam nữ, số kính, số váy, cho dù có vô hạn cái để đếm, cộng trừ, tôi cho là thể hiện hạn chế về năng lực quan sát. Nhận thức tổng thể về nhóm người, từng cá thể và tương tác của họ sẽ là một kỹ năng quan sát tinh tế hơn, có ý nghĩa thực tiễn hơn và không phải không có tư duy toán học. 

     6. Một trong những ý tưởng toán học có ích nhất (ít ra đối với tôi) là tập hợp. Mỗi tập hợp sẽ được định nghĩa bởi các thuộc tính. Thêm thuộc tính sẽ hạn chế về tập hợp con. Tập hợp chính là cơ sở hình thành các khái niệm. Logic của con người hình thành nhờ các phép Toán với tập hợp. Trẻ con Tiểu học có học được thứ Toán này không. Quá được. Quá dễ. Quá hấp dẫn. So với các con số vô hồn. Những người nghĩ khác là những người chỉ biết lấy ví dụ về tập hợp bằng các con số. Học tiểu học sẽ học tập hợp bằng các con vật, giống loài, các chủng tộc người, biết phân loại và tổng hợp. Đặc biệt chúng sẽ biết phân biệt các mệnh đề có lý với các kiểu cãi chầy, hô khẩu hiệu vô nghĩa và nguỵ biện.

     7. Khi nắm được khái niệm, cố nhiên có thể dạy đếm dễ dàng. Phép đếm sẽ có hồn, trẻ sẽ có trực giác tốt hơn về ý nghĩa của các con số.  Chúng ta có thể giới thiệu các phép toán, nhưng không cần luyện các quy tắc cộng phạm vi 10, 20, có nhớ, không nhớ, thuộc bẳng cửu chương, bảng chia. Tôi cho rằng có thể cho phép trẻ sử dụng máy tính thay thế cho các quy tắc nhảm nhí. 

     8. Tiếp theo tôi cho rằng có thể cho trẻ học về sự tương quan giữa các đại lượng, sự vật, luật nhân quả trên cơ sở nhận thức về một thế giới luôn vận động. Vâng, đó chính là khái niệm hàm số. Những đứa trẻ hiểu sâu sắc khái niệm hàm số theo cách tiếp cận đó sẽ là những đứa trẻ có đầu óc cách tân. Khái niệm hàm số dạy ở trung học và đại học hiện nay vô cùng tù mù, tối tăm và dễ làm ngu người. Ở trung học, trẻ có thể chơi với các đại lượng, tìm ra mẫu hình tương quan và có thể xây dựng các công thức. Đúng thế, trẻ có thể học đại số mà không cần bảng cửu chương dựa trên việc sử dụng bảng tính EXcel. Điều quan trọng là trẻ sẽ chơi với các đại lượng và các công thức chử không phải học vẹt các định nghĩa trừu tượng, Nếu đã có trong tay vô số ví dụ, việc hệ thống hoá chỉ trong vài giờ là hiểu và hiểu sâu sắc.

    9. Một ý tưởng Toán học nữa vô cùng có ích cho mọi hoạt động trong cuộc sống, ngày nay được xem là cao cấp, hoàn toàn có thể dạy ở Tiểu học là thống kê. Thống kê là bước phân tích dữ liệu quan sát. Trẻ sẽ chơi với các phân bố về người, hành tinh, mây, tài sản,… bằng phần mềm Excel. Điều quan trọng nhất là chúng nắm được quy luật ngẫu nhiên và tất yếu của thế giới vận động. Tất nhiên chúng sẽ không cần đi sâu và các tính toán chi tiết. Có hề gì, các phần mềm sẽ thực hiện các thao tác đó. Chúng sẽ học các công thức đó nếu muốn chế ra các phần mềm tốt hơn. Nếu không, chỉ cần dùng phần mềm là đủ.

    10. Với ngần đó nội dung, cùng với máy tính là đủ Toán dùng cho cả đời với một người thường và kg thùa tí nào.

     11. Bạn nghĩ sao về một xã hội mới với các công dân nắm chắc các khái niệm mà họ dùng, suy nghĩ nói năng có logic, nhận thức được xã hội luôn phải vận động, nắm được nhân quả, ngẫu nhiên và tất yếu như ngày nay chúng ta đang cộng trừ nhân chia. Có thể các nhà Toán học trong xã hội đó cũng sẽ khác, gần gũi hơn với mọi người.

     12. Nếu được dạy thêm một nội dung nữa cho học sinh Tiểu học, không thiết chỉ cho học sinh giỏi, tôi sẽ đề nghị dạy không gian n chiều. Không gian n chiều cho học sinh tiểu học? Đúng vậy, không gian n-chiều cho Tiểu học. Chắc nhiều vị phụ huynh, ông bà sẽ của thế hệ +-x: sẽ cho đó là ý tưởng của một tay cuồng toán. Đối với họ không gian n chiều là toán cao cấp, một ác mộng và món xa xỉ không dùng tới. Xin thưa, trước hết không gian n chiều ở khắp nơi quanh ta, đầy rẫy ứng dụng trong bất cứ lĩnh vực nào. Không gian n chiều quả thực khó với những người đã bị không gian 2-3 chiều đóng đinh vào não. Đối với trẻ em Tiểu học, chỉ cần chơi với một bảng excel 4-5 cột đã là không gian 4-5 chiều. Mọi thứ xung quanh ta có thể phụ thuộc vào nhiều tham số, đó là khi chúng ta cần nhận thức được không gian n chiều. Nếu chúng ta chỉ nhận thức được 2-3 tham số trong n tham số. Đó chính là thầy bói sờ voi. Chúng ta đều đang sờ voi suốt ngày vì thiếu thông tin mà không hề hay biết.

Nguyễn Ái Việt (DEBRECEN.vidi72)

Saturday, July 16, 2022

Một thiên tài đa tài

RICHARD FEYNMAN…

copy từ FB-Quốc Khánh 

---------------------------------------

GIUN ĐŨA

Richard Feynman (1918~1988) là một nhà vật lý lỗi lạc, người Mỹ gốc Do Thái. Bố mẹ ông di cư từ Nga và Ba Lan sang Mỹ. Mẹ làm nội trợ, bố bán hàng rong. Ông từng tham gia nhóm làm bom nguyên tử cho chính phủ Mỹ. Được tặng Giải Nobel Vật lý năm 1965. Một thiên tài rất đa tài. Đọc các bài giảng vật lý của ông như đọc thơ, ai thích triết học và khoa học tự nhiên nên đọc. Ngoài vật lý học, Feynman am hiểu nhiều môn từ âm nhạc, hội hoạ, sinh học đến yoga.

Cái ti-vi màu bạn xem hàng ngày được chế tạo trên các nghiên cứu của ông về mắt người đấy.

Giun đũa thì liên quan gì?

Cô thư ký của Feynman mắc chứng viêm mũi dị ứng. Vào mùa hoa cô suốt ngày sụt sịt, mặt sưng húp, nước mắt, nước mũi đầm đìa, không thể làm việc gì. Chữa tỷ cách không khỏi.

(Tôi cũng bị bệnh này, chữa đủ cách, đi vài chục bệnh viện mà không khỏi.)

Feynman thương người giúp việc của mình, bỏ công nghiên cứu bệnh này.

Ông phát hiện ra rằng trước năm 1945 bệnh này rất hiếm. Sau 1945 thì số người bị bệnh tăng dần, chủ yếu là người giàu, ở thành phố và các nước phát triển. Người nghèo, vùng nông thôn, nước nghèo không bị bệnh này.

Ông loay hoay tìm lý do và phát hiện vùng nào tỷ lệ người mắc giun đũa cao thì có tỷ lệ người mắc viêm mũi dị ứng thấp và ngược lại.

Vì sao Feynman tìm thấy mối liên hệ này thì trời biết. Thế mới tài. Ty tỷ người bị trái cây, thậm chí gạch đá rơi vào đầu nhưng chỉ có Newton nghĩ ra định luật vạn vật hấp dẫn. Bạn đừng dại dột thả mít vào đầu chồng mình, chẳng ra nổi định luật nào đâu. Cũng đừng cởi đồ chạy rông ngoài phố hét "Eureka," bởi làm thế không thể phát minh được cái gì ngang tầm định luật Archimedes.

Feynman đặt giả thuyết rằng sự tồn tại của giun đũa trong cơ thể người sẽ tạo nên một sự cân bằng nào đấy và giúp cơ thể không bị dị ứng.

Suy cho cùng, loài giun đũa vô hại. Bình thường nó nằm trong dạ dày và ruột, xơi thức ăn của người. Nghèo đói thì thành vấn đề. Giàu như dân Mỹ, toàn người thừa cân thì không sao, tốt là khác.

Giun đũa chỉ nguy hiểm khi cơ thể chủ đói, giun đói theo, bò lung tung tìm thức ăn khiến người có giun nôn nao, và nếu giun chui vào ống mật thì phải cấp cứu.

Nếu người có giun lúc nào cũng ăn đủ no thì ô-kê.

Vấn đề còn lại là tính toán lượng giun ký sinh cho phù hợp.

Giun đũa rất đặc biệt. Trứng giun theo đường thức ăn vào bụng người nở ra giun. Giun đẻ trứng trong bụng người nhưng lứa trứng này không thể nở luôn thành giun ngay, chúng phải ra ngoài theo đường tiêu hoá rồi quay trở lại bụng người theo đường ăn uống thì mới nở tiếp thành giun được.

Không cần uống thuốc, chỉ cần ăn uống sạch sẽ, giun trong người sẽ tự chết đi, không có trứng giun bổ sung để nở thành giun mới thì cơ thể sẽ tự hết giun. Việc tẩy giun là vô nghĩa.

Điều này giúp cho việc kiểm tra số lượng giun trong cơ thể trở nên dễ dàng, bằng phương pháp chụp X quang.

Feynman lập tức tính ra số giun cần thiết cho cô thư ký và kiếm ngay mớ trứng giun đũa cho cô uống, dặn cô phải thường xuyên ăn no và hàng tuần soi chiếu X quang. Khi hết giun (vì vệ sinh thực phẩm ở Mỹ rất tốt) lại làm lọ trứng nữa, như uống thực phẩm chức năng.

Quả nhiên cô thư ký khỏi hoàn toàn bệnh viêm mũi dị ứng. Một hiệu ứng phụ tuyệt vời là cô giảm cân từ 95 ki-lô xuống còn 65. Cô lập tức tăng số trứng giun phải uống lên để được ăn uống thoải mái mà không tăng cân.

Giun thần chứ không phải giun đũa nữa.

Chữa khỏi cho cô thư ký chứng viêm mũi dị ứng, Feynman tặng luôn người trợ tá của mình bản quyền liệu pháp y khoa này. Tuy nhiên, ngay sau đó cô thư ký đi lấy chồng, việc hoàn thiện đề tài để đăng ký bản quyền với DEA đã bị gác bỏ.

Phí của.

.oOo.

Lời chú:

Nhiều sinh viên Việt Nam khi còn ở trong nước thì không bị viêm mũi dị ứng. Chỉ khi sang châu Âu học, sau khi tẩy hết giun thì mới bị viêm mũi dị ứng. Tôi đã bị đúng như vậy.

~~~~~~

Richard Feynman đang giảng bài. Ảnh lấy từ Internet

Nguyen Van Bao

17-Jul-2017

Sunday, July 10, 2022

Vĩnh biệt một con người đáng kính!

TÔI ĐAU BUỒN VÌ SỰ RA ĐI CỦA MỘT NHÂN CÁCH LỚN!

Ông là nguyên thủ quốc gia 

Nghỉ hưu ông cũng chỉ là thường dân 

Tự lo chăm sóc bản thân 

Không có Nhà đẹp - Chẳng cần xe sang.

Ông ấy chính là cựu thủ tướng Nhật bản Shinzo Abe .

Sau khi xin từ chức vì lý do sức khỏe ông đã về quê sống một cuộc đời lặng lẽ bình dị như bao người dân quê ông.

Ông tuyệt đối không đi thăm viếng khai trương ở bất cứ nơi nào. Không vỗ ngực phơi mặt khoe khoang mình là lãnh đạo tiền bối như ở xứ ta.

Luật pháp của cái xứ tư bản giãy chết này đã về hưu là bình đẳng.

Không cấp nhà cấp xe, không thư ký, không cần vệ sỹ hoặc ban bảo vệ sức khỏe, không tham nhũng hay gây thù chuốc oán mà chỉ sống cống hiến và hưởng thụ bằng đồng lương chân chính.

Cuộc đời của ông ấy bình dân giản dị và lương thiện đáng trân trọng sau cả cuộc đời cống hiến vì nước vì dân không mệt mỏi.

Tự đáy lòng tôi là người dân Việt Nam chân chính rất ngưỡng mộ kính trọng ông.

Ông Shinzo Abe sinh 21/9/1954 trong một gia đình có truyền thống kinh tế và chính trị lớn ở Nhật Bản.

Nay ông ra đi về cõi vĩnh hằng để lại bao thương tiếc quí mến ông qua những hình ảnh khác ghi dấu ấn không phai.

Làm điều gì tốt cho thế giới thập ác này đều rất khó nhưng làm những việc xấu thì có khi chẳng ai động đến! Làm lãnh đạo cũng vậy. Nếu dẫn dắt con người đi theo đường chính đạo, chống lại cái xấu ác thì sẽ gặp nguy hiểm. 

Nhưng có câu: Hổ chết để lại da, người chết để lại tiếng.

Thế giới này không phải là khu vườn lạc thú cho tà ác tung hoành. Chỉ là để thức tỉnh con người, phân rõ chính - tà, thiện - ác, lựa chọn tương lai mà thôi!

Nguyễn Học

Saturday, July 9, 2022

Học văn và văn học

VĂN HỌC ƠI VĂN HỌC 

Ngày xưa (có lẽ cả bây giờ) bài văn của học sinh được đánh giá trước hết là ‘mấy tờ’. Giờ kiểm tra làm văn, anh nào xột xoạt thêm giấy là cả lớp mắt tròn mắt dẹt, tặc lưỡi, suýt xoa: Kinh chưa! Nhiều đưa mắc tội viết chữ nhỏ, phải cố kéo dài chữ ra, mỗi dòng để tầm 7,8 chữ để được ăn về số trang. Lúc nộp bài, đứa nào vác lên 3 tờ phê-đúp thì mặt vênh váo như thể điểm 9 đã cầm chắc. Đấy nhé, từ giảng đường, giáo viên, học sinh đã khoái hình thức rồi, chả trách sau này lớn lên, bệnh hình thức tràn lan khắp nơi.

Vào những năm 70, 80, phần kết luận của bất cứ bài văn nào cũng phải tuân theo mẫu mới hòng đạt điểm cao. Nghĩa là nói gì thì nói, phải có:  “Hôm nay, thật vinh dự và tự hào khi chúng em được ngồi trên ghế nhà trường XHCN. Lòng em luôn biết ơn biết bao nhiêu thế hệ cha ông, các chiến sỹ đã…..Chúng em nguyện hứa sẽ….để đáp ứng lòng mong mỏi của Bác Hồ kính yêu.” Nếu trích được thư Bác gửi nhân ngày khai trường đầu tiên “non sông VN có trở nên....hay không, là nhờ....” thì tuyệt đích sướng âm ỉ. 

Nhưng thuộc bài dở dang cũng đứt. Có hôm đứa bạn tôi viết nhầm thành “ngồi trên mái trường XHCN” làm cả lớp cười bò lăn. Bạn chỉ có hai lựa chọn: Một là “ngồi trên ghế nhà trường XHCN”; hai là "ngồi dưới mái trường XHCN.” 

Hồi đó, nhiều tác giả viết sách tham khảo "Để học tốt môn văn" cho học sinh Phổ thông có những nhận định rất ngông cuồng về văn học. Họ nói ra và học trò cứ thế học thuộc lòng. Giáo viên cũng lấy lời mấy vị ấy làm chuẩn mực. Học sinh giỏi văn nghĩa là thuộc kỹ bài văn mẫu. Nguy hiểm thật! Cho nên có những câu chuyện cười ra nước mắt. 

Một lần tôi nghe em sinh viên Đại học khoa Văn nói hào hứng về "màu hồng" trong thơ Bác mà phát hoảng. Không những thế em này khoe ngày xưa từng ẵm giải nhất quốc gia văn. Và tôi cá rằng không ít người đang truyền bá ý kiến này.  

Phương Đông bạch sắc dĩ thành hồng

U ám tàn dư tảo nhất không 

Và: 

Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc

Bao túc ma hoàn lô dĩ hồng.

Các bậc giáo sư khả kính của ta nói đó là màu hồng của cách mạng của lý tưởng cộng sản...Đại khái là những cái gì đó rất ghê gớm. Có nhiều vị còn làm luận văn thạc sỹ về màu hồng trong thơ Bác. Đó là một kiểu bình văn chụp mũ áp đặt khiến chính tác giả nghe thấy cũng phát ngượng. Trong mấy câu đó Cụ Hồ không hề có ý định nói gì đến Cộng sản đến Cách mạng Nga. Cụ làm thơ tả cảnh bình thường. Thấy phương Đông màu trắng chuyển sang hồng thì Cụ nói chuyển sang hồng. Làm gì có chuyện cách mạng tháng 10 Nga ở đây!

Tắt Đèn, Bước Đường Cùng, Kép Tư Bền

 Ngày đó đi thi văn, ai cũng khấn trời khấn Phật cho đề trúng vào Tắt Đèn (Ngô Tất Tố), Kép Tư Bền và Bước Đường Cùng (Nguyễn Công Hoan). Bởi lẽ trong đó mọi ý tứ đều đã rõ ràng, không ngúc ngoắc và triết lý nhân sinh sâu xa như Chí Phèo. 

Hơn nữa, anh trò nào, cô giáo nào cũng cày xới thơ Tố Hữu, thơ Hồ Chí Minh, Ngô Tất Tố và Nguyễn Công Hoan rất kỹ lưỡng. Ngọn cờ cách mạng vô sản và đấu tranh giai cấp được nêu cao trong mọi ngõ ngách của đời sống văn hóa - nghệ thuật. 

Nhưng dù thế nào thì cụ Ngô Tất Tố và cụ Nguyễn Công Hoan viết ra chỉ với ý định chính là mô tả con người và phong tục nông thôn”. Mô tả nông thôn một cách vụng về và chưa sống động bằng Nam Cao và Kim Lân, thậm chí thua cả Vũ Trọng Phụng, một người chuyên viết về đời sống thành thị.

Cụ Ngô Tất Tố sau khi đọc "Vỡ đê" của Vũ Trọng Phụng liền vất sách xuống đất nói: "Thằng Phụng biết chó gì về nông thôn mà đòi viết. Để tao viết cho mà xem". Rồi Tắt Đèn (qua lăng kính của một nhà Nho) ra đời để thể hiện tác giả có am hiểu về đời sống thôn quê chứ không phải vì tình yêu giai cấp, bênh vực vô sản gì.

 Còn cụ Nguyễn Công Hoan tự nói trong  cuốn "Đời viết văn của tôi": Các nhà bình luận văn làm tôi ngượng quá. Hồi viết Kép Tư Bền và Bước Đường cùng, tôi có giác ngộ giác nghiếc gì đâu. Viết cho vui. Chuyện anh Pha là tôi bịa hoàn toàn. Mục đích viết của nghệ sỹ chúng tôi rất đơn giản, không phải đao to búa lớn như các nhà bình luận nói đâu. Mặt trận bình dân, phe cánh tả ở Quốc hội Pháp thắng thế, nếu viết về nông dân, công nhân sẽ dễ được đăng. Được đăng là có tiền. Thế thôi."

Ấy thế mà người ta gán cho các ông nhiều huy hiệu chói lòa. Ghê hết cả người. 

 Nhà văn, nhà báo, nhà nghệ sỹ ở thời nào cũng giống nhau. Mục tiêu hàng đầu là viết để kiếm sống. Muốn kiếm sống được thì tác phẩm phải được đăng lên cái đã.  

Vũ Trọng Phụng viết phong cách sexy và đĩ thõa (Giông Tố, Số Đỏ, Làm đĩ...) vì hồi đó ông viết cho tạp chí Sông Hương. Sông Hương phục vụ giới ăn xổi nên cần viết khiêu dâm để câu khách. Khi viết cho Trung Bắc tân văn, An Nam tạp chí thì lại không hề khiêu dâm. 

Nghệ sỹ, văn sỹ cũng là con người như chúng ta, không phải thần thánh gì cả. Hồi Vũ Trọng Phụng còn sống, mọi người thường tụ tập hút thuốc phiện và đánh tổ tôm ở nhà ông. Bản thân ông nghiện tổ tôm và thuốc phiện nhưng phải nằm bò trên gác xép để viết văn...trả nợ chủ báo đã ứng tiền trước. Báo đăng chương một thì ông viết chương hai, không hề có dàn ý, khung truyện trước. Một lần như bao lần, ông Phụng chợt ngó xuống xem bài tổ tôm rồi hỏi: 

- Hay là tôi cho thằng Nghị Hách bị bắt, xử bắn cho chết mẹ nó đi các ông nhỉ? 

Mọi người nhao nhao: 

- Chết à, chết làm đéo gì. Chết thì mất hay. 

Thế là Nghị Hách lại được sống.  

  Vũ Trọng Phụng rất vất vả vì phải nuôi bản thân (nghiện thuốc phiện) và 5 người phụ thuộc. Nơi ở của ông ẩm thấp, chật chội nên ông sớm mắc ho lao. Tác phẩm cuối cùng của ông viết là Trúng Số Độc Đắc. Sau khi hoàn thành kỳ cuối, ông nhờ người đưa đến tòa soạn và nói: Thế là thằng Phụng này không nợ cuộc đời bất cứ cái gì nữa nhé! Ông còn dặn vợ rằng khi ông chết, phải lấy bản thảo Trúng số độc đắc lót làm gối đầu cho ông. Chưa ai cắt nghĩa được tại sao ông muốn như vậy.     

Hôm Vũ Trọng Phụng chết, Nguyễn Tuân với Vũ Đình Liên đi đưa tang. Ba vị này là những người bạn chơi thân thường đi hát cô đầu và hút thuốc phiện với nhau. Trên đường đi, Nguyễn Tuân và Vũ Đình Liên có ngủ lại ôm gái ở ngã tư Sở. Sáng hôm sau vẫn đến tang, đọc điếu văn rất thương cảm. Nguyễn Tuân sau đó, còn gửi đăng bài Thương Nhớ Vũ Trọng Phụng rất lâm ly bi đát ở Tiểu thuyết thứ bảy. Tài thật! 

Những chuyện như thế này, có kể quanh năm cũng không hết. Mà kể ra đi nữa, nhiều bạn trẻ lại tưởng tôi bịa đặt. 

HAI CÁI KẾT LUẬN

Các cháu đi thi văn, muốn ăn điểm cao, nên viết kết luận theo mẫu sau: 

TRUYỆN KIỀU: "Đời Kiều là tấm gương oan khổ cho những người phụ nữ tài sắc dưới chế độ xưa – những kiếp đời hồng nhan bạc mệnh. Đọc Kiều, thương Kiều bao nhiêu càng thấy vui sướng cho người phụ nữ VN ngày nay, càng biết ơn Đảng và Bác Hồ bấy nhiêu. Chúng em nguyện phấn đấu hết mình tin tưởng vào lý tưởng của Đảng để xây dựng CNXH thêm phồn thịnh, để không bao giờ còn xuất hiện những cô Kiều trong văn học hiện đại ngày nay."

TẮT ĐÈN: "Cuộc đời Chị Dậu là bản cáo trạng đanh thép đối với chế độ thực dân, phong kiến tàn ác, vô nhân đạo ngày xưa. Ngày nay, người phụ nữ chế độ ta không còn gặp cảnh “tắt đèn”. Anh Pha, chị Dậu đã có cuộc sống no đủ với niềm tin và ước vọng vinh quang. Đọc Tắt Đèn mới thấy chế độ ta ưu việt, mới thấy công ơn của Đảng thật vĩ đại biết bao..."

Đại khái là thế, nếu điểm phần này không cao thì cứ đầu tôi mà chặt.

Nền giáo dục của ta là thế. Cứ mẫu vậy mà tẩn là điểm cao, là có thịt chó để liên hoan.

Vậy nên cũng đừng hỏi bao giờ Việt Nam có giải Nobel Văn học.

Đỗ Cao Sang

Friday, July 8, 2022

Lựa chọn nào cho tương lai?

XE ĐẠP LÀ CÁI CHẾT TỪ TỪ CỦA HÀNH TINH.

Giám đốc điều hành Ngân hàng Euro Exim khiến các nhà kinh tế suy nghĩ rất nhiều khi ông nói: 

"Người đi xe đạp là thảm họa cho nền kinh tế đất nước: anh ta không mua ô tô và không vay tiền để mua. Anh ta không trả tiền cho các hợp đồng bảo hiểm. Anh ta không mua nhiên liệu, không trả tiền cho bảo dưỡng và sửa chữa xe cần thiết. Anh ta không sử dụng bãi đậu xe trả tiền. Anh ta không gây ra tai nạn nghiêm trọng. Anh ta không yêu cầu nhiều đường cao tốc nhiều làn. Anh ta không bị béo phì.

Người khỏe mạnh không cần thiết cũng chẳng mang lại lợi ích gì cho nền kinh tế. Họ không mua thuốc, không đến bệnh viện hay gặp bác sĩ. Họ không đóng góp thêm gì cho GDP của đất nước.

Ngược lại, mỗi cửa hàng McDonald's mới đều tạo ra ít nhất 30 việc làm: 10 bác sĩ tim mạch, 10 nha sĩ, 10 chuyên gia dinh dưỡng, và rõ ràng nhất là những người làm việc trong cửa hàng".

Do đó hãy lựa chọn thật kĩ: một người đi xe đạp hay một cửa hàng Mc Donald? 

Đáng để suy ngẫm.

Đi bộ còn kinh khủng hơn. Người đi bộ thậm chí còn không mua xe đạp. 

Từ Fb Nguyễn Nam Hải

Monday, July 4, 2022

Về già

VỀ GIÀ CẦN GIỮ LẤY TIỀN

Về già cần giữ lấy tiền.

Phòng khi thèm miếng gì liền gửi muα.

Con cái chiα chác cũng chừα..

Lại một chỗ ở cho vừα yên thân.

***

Dù cho con cháu ân cần

Có tiền mình vẫn giữ ρhần tự do.

Việc nhà ɾiêng nó tự lo.

Đừng nghe nó khổ lại ɾò hết ɾα.

***

Áo quần muα sắm cho tα.

Đồ ăn thức uống tɾong nhà tɾữ thêm.

Đói lòng thức giấc ăn đêm.

Khỏi cần con cái ρhải thêm nhọc lời.

***

Sáng ɾα thủng thẳng ɾong chơi.

Ghé quα chợ nhỏ muα vài món ngon.

Tɾưα về tự nấu chút cơm.

Nấu cαnh kho cá cho thêm việc làm.

***

Sống vui sống khỏe bình αn.

Không nhờ không dựα dù con sαng giàu.

Tiền con cho lúc ốm đαu.

Cứ nhận để đó ρhòng sαu mà dùng.

***

Đừng nên nhận đến sống chung.

Dâu Rể có tốt cũng chừng mực thôi.

Người già thường sẽ lôi thôi.

Nó chê nó đuổi ɾồi nơi đâu về..

***

Nhà mình mình ở chớ đi..

Đứα nào không thích thì thuê ɾα ngoài.

Cả đời nuôi nấng chúng ɾồi.

Có hiếu mình hưởng..không thời cũng yên.

***

Luciα Kim Nhung Nguyễn Tɾαng.

21-04-2022

Saturday, July 2, 2022

Ly cà phê như muốn nói…

 MỘT NGÕ CỤT DỐI TRÁ

Cách đây ít lâu, tôi tình cờ đọc được một nghiên cứu thị trường, trong đó thể hiện rằng người Việt Nam rất tự hào là có một ly cà phê «đậm, đắng, đặc quẹo mà người nước ngoài không uống được.»

Thế nhưng, họ không biết rằng niềm tự hào của họ được xây từ những điều dối trá.

Để mở đầu, tôi có thể nói sơ lược như sau: Về nguyên thuỷ thì ly cà phê thường được uống nóng. Rồi dân ta, đặc biệt dân Miền Nam, với thói quen thưởng thức dễ dãi của mình, chuyển qua uống đá. Từ đây, loại cà phê nguyên chất không còn được ưa chuộng nữa: Trong nước đá, nó loãng ra và không đủ đắng, còn mùi hương thì bị ức chế bởi nhiệt độ thấp.

Và thế là các nhà sản xuất tìm đủ mọi cách để tăng đắng và tăng mùi hương.

Cuối cùng, Trung Nguyên đã trở thành nhà phát minh vĩ đại nhất trong lịch sử chế biến cà phê Việt Nam, với việc cho thuốc ký ninh vào cà phê với liều lượng cao. Một biện pháp hết sức rẻ tiền và hiệu quả.

Song song đó, Trung Nguyên đã tiên phong trên con đường trộn hương nhân tạo nồng độ cao vào cà phê để tăng hương. 

Xét về mặt sức khoẻ, điều này cũng không hại lắm, nếu như không có mặt của một chất cầm hương, đó là gelatin. Vốn dĩ gelatin được sản xuất từ da và xương trâu bò, và đủ tiêu chuẩn làm thực phẩm thì rất đắt, nên Trung Nguyên đã xử dụng gelatin Trung Quốc làm nền cầm hương.

Và thứ này thì hiển nhiên là không dùng được cho thực phẩm, vì nó chứa rất nhiều preservatives.

Thế nhưng, những điều đó của riêng Trung Nguyên thì không có gì đáng nói. Điều đáng nói là khi ly cà phê Trung Nguyên được coi là tiêu chuẩn, thì tất cả các cơ sở sản xuất cà phê khác đều noi theo tấm gương sáng này, nếu không thì không bán được.

Và như thế, không ngoa khi nói rằng, Trung Nguyên đã đẩy ly cà phê Việt vào một ngõ cụt dối trá.

(Nếu bạn không tin, cứ dùng phin pha một ly cà phê Trung Nguyên bằng nước lạnh, rồi nếm thử cà phê nước ấy xem có vị gì.)

Ký ninh từ lâu đã được xử dụng làm tác nhân gây đắng trong thực phẩm, và với hàm lượng nhỏ thì nói chung là an toàn. Tuy nhiên, lượng ký ninh được xử dụng trong cà phê Trung Nguyên nói riêng và trong sản phẩm cà phê của TẤT CẢ CÁC CƠ SỞ cà phê ở Việt Nam nói chung là ở mức khoảng 0,06~0,08 g/kg thành phẩm, tức khoảng 0,0015g~ 0,002g cho mỗi phin.

Ở mức này, thì việc uống cà phê lâu dài sẽ dẫn tới triệu chứng cinchonism, tức ngộ độc ký ninh, bao gồm dị ứng trên da, ù tai, chóng mặt, giảm chức năng nghe và nhiều triệu chứng mang tính «cơ hội» khác.

Còn chuyện bạn hỏi về «Tại sao không có ai lên tiếng?» Well, Chi cục Y tế dự phòng Đak Lak biết rõ mọi chuyện này, nhưng ở Việt Nam nói chung trong mọi vấn đề đều rất khó lên tiếng, và luôn luôn có một kênh nào đó để «bịt». Cho nên, điều nhỏ nhất mà tôi nghĩ có thể làm được là tự mình không uống cà phê, và khuyến khích những người mình biết không uống cà phê.

Tôi chỉ nói những gì tôi chắc chắn hiểu rõ. Tôi không có ý vơ đũa cả nắm. Và cũng hy vọng các bạn không nghĩ thế .

Nhưng về sự giả dối trong ly cà phê Việt Nam, có lẽ các bạn cần hiểu rõ hơn một chút.

So với cách uống cà phê ở phương Tây, thì ly cà phê Việt được uống theo kiểu dễ dãi: cứ mỗi phin cà phê pha ra khoảng 40 ml, được đổ vào một ly nước đá khoảng 180 ml.

Và chính nước đá mới là nguồn gốc của mọi tai hoạ.

Một ly cà phê nguyên chất không đủ đắng để có thể cảm nhận được vị đắng trong chừng ấy nước đá. Nhiệt độ thấp sẽ ức chế sự bay hơi của hương cà phê tự nhiên. Và cảm quan nó không đủ độ sánh để không bị tan loãng ra trong chừng ấy nước đá.

Cho nên, trước Trung Nguyên từ lâu, thì cách hoàn thiện một ly cà phê đá đã bao gồm 3 việc: tăng đắng cho cà phê, tăng mùi hương cho cà phê, và tăng độ sánh cho cà phê.

Cách chế biến truyền thống như sau: Để tăng đắng, người ta thường dùng hạt cau rang.

Để tăng mùi, người ta thường dùng nước mắm nhĩ.

Còn để tăng độ sánh, người ta dùng đường nấu thành caramel.

Trung Nguyên chỉ là nhà sản xuất đưa ra những giải pháp hiệu quả nhất, và biến nó thành chuẩn mực «cà phê ngon» mà thôi.

Điều đáng nói nhất là khi nó đã thành chuẩn mực, thì sự giả dối nghiễm nhiên lộng giả thành chân.

Về phía các cơ sở sản xuất, thì họ nghĩ: khi những chỉ tiêu chất lượng quan trọng bậc nhất của cà phê -- độ đắng, mùi hương, độ sánh -- đều là hàng giả, thì việc gì họ phải dùng cà phê thật làm gì?

Về phía người uống, khi đã quen với thuốc ký ninh và đường caramel, họ mất khả năng thưởng thức cà phê ngon thực sự. Và tôi tin chắc rằng, nếu được uống một ly cà phê Blue Mountains hay Hawaii Kona, họ sẽ chửi thề.

Và thế là người Việt, đa phần, đều gật gù trước một ly nước màu đen, pha từ đậu nành hay bắp rang, trộn với caramel, hương liệu, thuốc ký ninh và nghĩ rằng họ đang uống thứ cà phê «có văn hoá đặc biệt nhất».

Đây chính là một ngõ cụt -- ngõ cụt dối trá.

Câu hỏi cuối cùng: chính xác thì ai phải chịu trách nhiệm cho tình trạng đó? 

Sự dễ dãi của người uống? 

Sự xu thời của Trung Nguyên? Hay là trình độ quản lý chất lượng thực phẩm yếu kém của Nhà nước?

P.S.~ Một điểm cuối cùng, bạn uống ly cà phê Việt, cảm thấy nôn nao, tim đập mạnh, thì đấy có khả năng là ngộ độc ký ninh chứ không phải là do tác dụng kích thích trí não của cà phê như bạn vẫn nghĩ.😢

Phan Kim Ngọc • San Jose