Viết từ chuyện người thật việc thật: Ngôi nhà của chúng ta (6)

Vùng trời bình yên* (tiếp theo)

Csilagok útján (1)

‘’Nem a Földön születtem,

De ez a föld a végzetem.’’

Lời bài hát Égi Vándor của ban nhạc Hung Omega là điều làm tôi suy nghĩ về Trái Đất của chúng ta. Nó là thế giới để chết hay để sống?

Có thể là nơi để sống khi tìm thấy mục đích của mình, trong 1 ko gian cư trú rộng lớn với vùng trời tự do. Nếu ko thể như thế, chỉ cần sống cuộc đời gondtalan khi ko còn gì là quan trọng hoặc đã thu xếp xong mọi sự đời/minden rendben van để có thể an hưởng phần còn lại. Mỗi ngày là 1 niềm vui.

Khi còn trẻ, tôi đã có 1 cuộc sống như thế trên đất nước Hungary. Dù ngắn ngủi và ko thể sống một cách trọn vẹn, nhưng đó là quê hương thứ 2 của tôi. Và bây giờ, khi viết những dòng này, ký ức Azok a szép napok đã trở lại cùng với cảm nhận của các bạn khác, những người cũng từng sống trên đất Hung như tôi.

Mặc dù sinh sống, nghiên cứu và giảng dạy toán học ở nhiều quốc gia, nhưng GS. Vũ Hà Văn đã có nhiều dịp trở lại thăm Hungary và vẫn dành cho mảnh đất này những tình cảm sâu đậm. Bài viết sau được Vũ Hà Văn viết tặng các bạn cùng khóa 1987, ghi lại một số kỷ niệm và ấn tượng về nước Hung và thủ đô Budapest, nơi anh và các bạn hữu đã đặt chân lần đầu tiên cách đây tròn 30 năm. Tôi chỉ trích lại những đoạn gần gũi với mình nhất từ bài BUDAPEST, BA MƯƠI NĂM đăng trên Nhịp Cầu Thế Giới (20.08.2017).

‘’Chuyến bay năm 1987 đó, với gần hết chúng tôi, là chuyến bay đầu tiên ra nước ngoài, nếu không nói là chuyến bay đầu tiên trong đời. Budapest, cái gì cũng khác, cũng mới, từ đường phố, cửa hàng, thức ăn, cho đến phim ảnh và màu mắt của các cô gái.

Nếu ai đó hỏi tôi, sau 30 năm, bạn nhớ gì ở Budapest nhất? Xúp cá, Quảng trường Anh hùng, rượu vang vùng Tokaj, hay đồi Gellért nơi tọa lạc Tượng thần Tự do? Câu trả lời sẽ là tàu điện.’’

Cũng là điều nhận xét trùng lặp về tàu điện Budapest như anh bạn sang cùng năm với tôi (1972).

Về Vár, nơi có ktx mà các bạn thân nhất của tôi từng ở đây, cũng là nơi rất quen thuộc với tôi, và khu trung tâm của tp:

‘’Thật ra trong tiếng Hung, Vár đã có nghĩa là thành, người Việt quen gọi tên kép là “thành Vár”. Đây là địa điểm du lịch số một của Budapest, có nhà thờ vua Mátyás và pháo đài Ngư phủ (thật ra là chỗ thu thuế cá ngày xưa), hai điểm mà hầu như du khách nào cũng ghé qua. Cái hay là ở trong thành không phải chỗ nào cũng làm du lịch cả, mà còn nhiều nhà dân sinh sống trong các dẫy phố nho nhỏ, có cột đèn bằng sắt xen lẫn cây cổ thụ, lòng đường lát đá đen, và dọc phố lác đác vài ngôi mộ chí.

Thành Vár ở địa thế ở cao, có thể nhìn xuống toàn cảnh thành phố, sông Danube xanh và những cây cầu tuyệt vời của nó. Cây cầu đẹp nhất có lẽ là Cầu Xích (Lánchíd - Chain Bridge), một trong những cầu treo bằng sắt đầu tiên trên thế giới. Được xây từ nửa đầu thế kỷ 19, Cầu Xích là một thành tựu kỹ thuật đáng kể của thời đó. Ở hai đầu cầu, nhà kiến trúc tài ba đã cho đắp sừng sững một đôi sư tử nhe nanh, như có ý nhắc nhở rằng sợ vợ không chỉ là đặc tính của đàn ông Châu Á. Dẫu vậy, người Hung thật xứng đáng là một dân tộc thông minh, cái gì cũng hơn người thường một chút, vì nếu nhìn gần, thì các bà sư tử này hình như không có lưỡi.

Budapest có những dãy phố cổ dọc theo bờ sông, phía Buda, tối mở cửa sổ có thể nhìn sang thành Vár và Nhà Quốc hội bên kia sông rực ánh đèn. Các khu cổ này một nhà to có nhiều căn hộ, có lẽ là chỗ ở cho các thị dân giàu có ngày xưa, cửa sổ cao và thoáng, mỗi nhà có một cái cổng đá xây rất phong cách, nhô ra đường để khi trời mưa khách vãng lai có thể vào trú được. Chiếc cổng đã che bao thế hệ thanh niên đi ngang qua nó. Ngày hôm nay là những cô cậu sinh viên của thế hệ iPad, 30 năm trước là thế hệ của tôi và bạn, 30 năm trước nữa là những sinh viên của năm 1956 đầy biến động, mà trong lòng họ không biết đất nước và bản thân sẽ đi về đâu…

Bên ngoài cửa sổ phòng làm việc trời tối dần. Các cao ốc bắt đầu thắp sáng, thành phố rực ánh đèn. Đèn của Hà Nội, của Budapest, Genève, hay của New York, Los Angeles, Singapore? Ba mươi năm là một nửa đời người. Ba mươi năm qua, tôi đã đi rất nhiều nơi trên quả đất này, và các bạn cũng vậy. Nhưng sâu thẳm trong tâm hồn, có lẽ bạn vẫn muốn về qua nơi ấy, nơi của những tháng ngày sôi nổi, của tuổi trẻ và ước mơ, với hơi ấm của bàn tay và nhịp đập dồn dập trong lồng ngực.

Nơi bạn đã tìm ra con đường của riêng mình.’’

(còn nữa)

(*): Tôi đặt tên cho phần này như vậy vì hồi đó chiến tranh VN chưa kết thúc. Khi chúng tôi sang Hungary là giai đoạn ác liệt nhất với chiến dịch/Operation Linebacker II mà chúng ta gọi là ''Điện Biên Phủ trên không'', vì vậy nơi đây với chúng tôi là đất nước an toàn và rất thanh bình, nơi chúng tôi đã có một thời gian ko thể quên với rất nhiều kỷ niệm ở đây.

Hình ảnh: Chọn từ net

Lập làng theo mô hình mới

Vì sao lại làm Happy Forest? 

Có lẽ điều ân hận nhất của mình là gián tiếp, liên kết giúp cho các chủ dự án bds lấy các vùng đất rừng sx, phòng hộ, bảo tồn chuyển thành TMDV, ủi trọc đồi, bê tông quá, di dời cả làng chài. 

Dù không trực tiếp nhưng với công việc bảo lãnh, cho vay, chứng minh tài chính hay sử dụng các mối quan hệ điều đó cũng là tiếp tay rồi. 

Với các nhà đầu tư việc quy hoạch có khi không nằm ở chính phủ mà quy hoạch theo nhu cầu của một nhóm lợi ích. Họ muốn lấy quỹ đất nào, khu vực nào không khó lắm. Nhiều tỉnh thành chỉ có làm theo chỉ đạo từ trên xuống.

Nhiều công ty cũng không muốn phá vỡ rừng, chặt phá cây nhưng cũng phải thực hiện theo thiết kế quy hoạch, theo nhu cầu của thị trường, ai cũng cần sổ, cũng cần vay vốn đầu tư thì không thể tách thửa tách sổ. Nếu ngân hàng đồng ý cho chủ đầu tư vay, nhà đầu tư vay mà không cần sổ thì chắc chắn chẳng ai muốn chuyển mục đích đất hay cần sổ làm gì. 

Vị trí đất, toạ độ, diện tích gắn liền với chứng nhận với các nước nó là tờ giấy in ra, chứ không nặng nề phức tạp bìa hồng bìa đỏ như Việt Nam.

Một người mình quen mua một căn nhà ở Tropicana Bình Châu của NV trả hết 1 lần cũng 15 tỷ, đây là quỹ đất rừng bảo tồn được chuyển đổi qua. Mặc dù người này cũng chẳng cần hệ sinh thái của dự án ngoài việc nó gần biển cách 700m. Từ 2020 đến nay vẫn chưa ở được. 

Khi triển khai Happyzen farm từ quỹ đất ONT không có cây để làm làng rừng sinh thái phải trồng cây hóng mát to, xen kẻ đa tầng với cây nhỏ, đến nay đã 4 năm rất tốn nhiều tiền cây và chăm sóc nhưng vẫn chưa ra làng rừng sinh thái được, dự kiến 10 năm mới có được hệ sinh thái rừng đa tầng.

Năm 2022 chính phủ có quyết định chuyển đổi quỹ đất rừng ph, sx, bảo tồn ở một số tỉnh ở các vị trí du lịch làm du lịch sinh thái và định hướng phát triển du lịch VN phù hợp với du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái,…

Trong đó tỉnh BRVT có quyết định 668 chuyển đổi vùng đất rừng đưa vào phục vụ du lịch sinh thái, phù hợp với định hướng phát triển của HAPPYZEN, vì mô hình Happyzen là Meditation (thiền, Yoga), chăm sóc sức khoẻ (Healthcare), Farmstay (nghỉ dưỡng).

Một căn nhà gỗ nhỏ 1 phòng 47 m2 có giá thuê 3 triệu/ đêm, căn lớn 3 phòng (6 triệu/ đêm). Giá thuê tháng 30 triệu/ căn nhỏ, 60 triệu/ tháng cho căn lớn, bao gồm cho tất cả chi phí rau, phí sinh hoạt, ăn sáng. Được chăm sóc sức khoẻ, tắm lá dao, tắm thảo mộc theo lịch tuần.

So với chi phí thuê ở các căn Villa tại quận 2, thảo điền còn rẻ hơn nhiều.

Farm có thể bán theo hợp đồng dài, hoặc sở hữu vĩnh viễn mỗi căn mỗi sổ có giá khoảng 7-10 tỷ đồng.

Để có thể lập làng và mọi người cùng làm như Happyzen farm thì công ty không thể bán với giá hoàn thiện như vậy mà  lập nên mô hình cùng lập làng Happy Forest, tức chia sẻ từ ban đầu cùng nhau thực hiện từ các chi phí thiết kế, xây dựng cơ bản, làm trên diện tích rừng có sẵn thì đỡ tốn kém và thời gian trồng cây, tuy nhiên phải tuân thủ thiết kế, quy định của làng. Tất cả rừng tự nhiên giũ nguyên, được kiểm đém, đánh số cây, nhà gỗ lắp ghép trên các diện tích trống.

   1. không phân lô 

     Mỗi cư dân đều có toạ độ và diện tích quản lý sử dụng riêng với quy định phần dt làm nhà Xm2 

   2. Không chặt phá cây 

      Các nhà chỉ làm đúng phần diện tích và vị trí đã thiết kế

  3. Vật liệu thân thiện

   Tất cả là nhà gỗ, cư dân có thể tự chọn thiết kế, tự quyết định vật liệu gỗ, đồng bộ không phá vỡ thiết kế, không gian.

  4. nghỉ dưỡng 

    Phù hợp nghỉ dưỡng, sức khoẻ, không hát karaoke ồn ào.

   5. Cư dân làng 

     Làng sinh thái không thể là 1 gia đình, 1 công ty thì không hình thành làng du lịch sinh thái mà phải có cộng đồng các cư dân phù hợp, cùng hệ sinh thái các chương trình hoạt động của làng như:

- Happytime: chia sẻ thời gian

- Happytalk: chương trình talk hàng tuần của các chuyện gia về các chuyên đề khách du lịch có thể tham dự

- Happyzen: chương trình thiền và khoá thiền để khách đến ở zenstay, healthstay

- Happybook: chương trình viết sách Happy Stories tại làng cho những ai đến ở sáng tác

- Happycoin: điểm tích luỹ hạnh phúc của mỗi người khi giúp công, hay giúp Happyhand chương trình xã hội, trồng cây, quà tặng…điểm có thể đổi.

  6. Định giá suất cư dân

       Nếu công ty đầu tư hoàn thiện như nói từ ban đầu thì cư dân phải trả mỗi suất 6 tỷ / 1000 m2 hoặc công ty có thể chia sẻ ngay từ ban đầu cho cư dân tham dự đầu tư ngay từ ban đầu bằng chi phí cơ bản nhất để vào làng 350 triệu/ 1000 m2, hay 550 triệu/ 1000 m2, suất này không phải là mua bán đất rừng mà là các chi phí thiết kế, thực hiện đền bù, hay các chi phí khác. 

Để định giá 1000 m2 rừng Quỹ tín thác rừng Thái Bình Dương của Mỹ có công thức thẩm định khá chi tiết: 

- giá trị cây trên đất

- Lượng tín chỉ carbon

- Khí O2 

- Hệ sinh vật trên đất

- Giá trị đất

- Nguồn nước 

- Và rất nhiều thứ nằm trên và trong đất nữa.

Nên chắc vài trăm triệu kia thì không thể cân đo giá trị của rừng được.

Có lẽ tôi là người yêu rừng, yêu cây và lựa chọn mô hình làng rừng sinh thái dù bất kỳ loại đất nào tôi cũng chuyển nó thành làng rừng sinh thái. Chính vì vậy loại đất này là phù hợp định hướng của làng, của công ty. 

Vì công ty không cần vay vốn để đầu tư, và không chọn cư dân mua suất bằng vay vốn. 

Tôi cũng không thể cho không vì khó chọn cư dân phù hợp, nên vài trăm triệu cũng là điều kiện cần để chọn lọc cư dân phù hợp. 

Xét ở một góc độ nào đó, cty đã và đang tạo điều kiện để những người phù hợp vào cùng lập làng, tạo giá trị bền vững cho xã hội.

Đây là một trong những mô hình đầu tiên và duy nhất có hệ sinh thái đến thời điểm này. 

Có thể làng thành công và có thể thất bại, mà có thất bại thì tôi cũng cũng có phương án chuẩn bị cho cư dân hay nhà đầu tư bằng các quỹ đất khác có thể dựng nhà ở ngay, nghỉ dưỡng ngay nếu dự án kéo dài xin phép, và có nhiều làng khác đã hoàn thiện cho cư dân nghỉ dưỡng.

Túm lại ai có tiền, có thời gian, có điều kiện, có kiên nhẫn, có đạo lực thì nên lập làng sinh thái với nhiều cư dân khác. Còn không thì có mấy ông dự án chưa xong đã đột quỵ chết mấy ông rồi. Không phải ai có tiền cũng làm được, phải có đạo hạnh, có yêu thích, lập làng không thể nghĩ lợi nhuận trước mắt được. Nhưng nó hình thành thì vô giá như các làng du lịch các nước Hà Lan, Thuỵ Sỹ.

Chúc bạn đọc hết bài và ủng hộ dự án thay vì nói xấu.

(copy từ FB-Phong Phạm)

Viết từ chuyện người thật việc thật: Ngôi nhà của chúng ta (5)

Vùng trời bình yên

Ở thế kỷ 21, có những điều mà trong thế kỷ trước ko ai nghĩ rằng sẽ có nhiều thay đổi đến vậy. Trong phần trước (Đất lành chim đậu) tôi đã viết rằng: ''con người là nhân tố quan trọng để kiến tạo quốc gia''. Hồi đó, khi là những LHS ở Hungary, vùng trời bình yên đầu tiên mà tôi biết trong thời kỳ chiến tranh, chúng tôi được gọi là những hạt giống đỏ của quê hương (Tôi sẽ trình bày về chúng tôi ở phần tiếp theo). Nhưng cho đến nay, các thế hệ sau chúng tôi vẫn còn phải trở lại với câu chuyện phát triển, điều liên quan đến lượng và chất, về tác động của con người, về sự trì trệ từ nguyên nhân do con người. Viết những dòng chữ này, quê hương đang làm tôi thất vọng về trình độ phát triển. Có người còn nói: đất nước này ko chịu phát triển. Có nhiều lý do là nguyên nhân, trong đó năng suất lao động của người Việt chỉ bằng 1/5 của người Malaysia, 2/5 của người Thái Lan và tệ hơn, chỉ bằng 1/15 của người Singapore.

Lý Quang Diệu từng nói rằng lẽ ra vị trí số một ở ĐNA phải là của VN. Theo ông, vị trí địa lý chiến lược, tài nguyên thiên nhiên phong phú là hai yếu tố hàng đầu có thể đưa VN trở thành 1 con hổ ở châu Á. Ông cho rằng, đất nước Singapore nhỏ bé với diện tích và dân số chỉ xấp xỉ Sài Gòn, hoàn toàn không có tài nguyên thiên nhiên, chỉ có một ít đất để xây dựng và ngay cả nước sinh hoạt cũng phải nhập từ Malaysia, nhưng Singapore đã phát triển trở thành đất nước có GDP cao thứ hai ở châu Á chỉ sau Nhật Bản. 

Nói đến Nhật Bản, Lý Quang Diệu cũng chỉ ra những bất lợi của quốc gia này, đó là một quốc gia bại trận sau Thế chiến thứ hai, không giàu tài nguyên, quanh năm động đất và sóng thần, nhưng chỉ vài năm sau khi chiến tranh kết thúc, Nhật Bản là người khổng lồ châu Á. Lý Quang Diệu cho rằng, sự thành công của một quốc gia bao gồm ba yếu tố: điều kiện tự nhiên (vị trí chiến lược và tài nguyên thiên nhiên), con người và thời cơ. Trong đó, để có yếu tố thời cơ, thì yếu tố con người phải vững vàng và nhanh nhạy. Lý Quang Diệu đánh giá rất cao điều kiện tự nhiên của VN, nhưng ông ko đánh giá cao yếu tố con người (trong sự phát triển chậm chạp hiện nay).

Các thông tin từ truyền thông trong nước luôn ca ngợi sự thông minh, tính cần cù, chịu khó của người Việt. Thực tế, tôi không thấy được điều đó (có thể nó chỉ là tiềm năng?). Xin nhắc lại, năng suất làm việc của người Việt chỉ bằng 1/15 của người Singapore, tức là một người Singapore làm việc bằng 15 người VN. Dân số Singapore khoảng 5 triệu dân, dân số VN là hơn 90 triệu dân. Vậy tức là năng suất làm việc của 5 triệu dân Singapore chỉ mới bằng 75 triệu dân VN, thế nhưng GDP của Singapore là gần 300 tỷ USD, trong khi GDP của VN là khoảng 170 tỷ USD. Đó chỉ là một so sánh chung chung, chưa tính đến dân số ở độ tuổi lao động của hai quốc gia. Một khi yếu tố con người đã yếu kém như thế thì yếu tố cơ hội cũng sẽ chẳng có nhiều.

Lý Quang Diệu tiếc vì VN ko biết trọng dụng người tài, ông nói rằng những người tài giỏi nhất của VN đã định cư ở nước ngoài hết rồi. Tôi cũng thấy như vậy. Tôi thường nghe nói về cậu bé thần đồng Đỗ Nhật Nam và cũng thường xem các video thi hùng biện tiếng Anh của em. Báo chí và truyền thông VN cũng hay đề cập đến em, nhưng tuyệt nhiên ko thấy có một động thái nào của chính phủ VN dành cho Đỗ Nhật Nam. Phải chăng đối với chính phủ, cậu bé ấy không phải là nhân tài cần đầu tư và phát triển? Chưa kể là trong một lần phát biểu về truyện tranh, cậu bé ấy đã bị những người lớn công kích, chỉ vì em ko thích đọc truyện tranh mà chỉ thích đọc sách khoa học. Thật trớ trêu, Đỗ Nhật Nam chỉ là một trường hợp thần đồng được báo chí ưu ái, nhưng cũng bị chính phủ thờ ơ. Vậy còn những thần đồng thầm lặng khác ở cái đất nước hơn 90 triệu dân này thì sẽ nhận được hỗ trợ gì từ chính phủ? Trong mọi sự phát triển, yếu tố con người luôn tối quan trọng. Thật đáng tiếc.

Dù sao thì ông Lý Quang Diệu cũng chỉ là người nước ngoài. Thế nhưng những nhận định khách quan của ông cũng đáng để suy ngẫm về sự phát triển của một quốc gia nhiều thuận lợi như VN. Tôi thường thấy VN rất tự hào về lực lượng lao động trẻ với giá nhân công rẻ của mình. Tôi cảm thấy đó là một điều ko nên tự hào hiện nay. Giá nhân công rẻ chẳng qua là do trình độ, tay nghề kém nên chẳng thể đòi hòi được trả công cao. Gần đây, quốc gia láng giềng với GDP thấp hơn VN là Campuchia cũng đã tự chế tạo được xe hơi. Ngược lại, khi hãng điện tử Samsung đưa ra danh sách những mặt hàng có thể đặt gia công với các doanh nghiệp VN thì mới vỡ lẽ là VN chưa thể sản xuất nổi cái sạc pin, usb và ngay cả vỏ nhựa cho điện thoại di động. Như thế, VN đã đánh mất cơ hội gia công cho hãng này. VN sẽ đánh mất nhiều cơ hội như thế cả về quy mô và số lượng nếu cứ tiếp tục tự hào với những cái thuộc về quá khứ và ko nhận thức được một cách thấu đáo và nghiêm túc vị trí của mình trên bản đồ khu vực và thế giới. Lý Quang Diệu nói: nếu như vậy, phải mất 20 năm nữa VN mới bằng Malaysia, vậy thì 20 năm nữa Malaysia sẽ phát triển ra sao và mãi mãi người Việt sẽ bị ám ảnh bởi sự thua kém của mình hay sao?

(còn nữa)

Note: Nhiều đoạn trong phần này tôi lược ghi từ bài viết của tác giả Cao Huy Huân (Việt Nam dưới mắt cựu thủ tướng Lý Quang Diệu)

Hình ảnh: Chọn từ net

Ăn ở thời nay

Thời thế đã thay đổi, các quy luật sinh tồn cũng đã thay đổi. Trong vài năm tới, ai có thể có được chỗ đứng vững chắc và ai sẽ bị thời đại đào thải?

Định luật Sóc - Thỏ - Chim sẻ mà người có tiền thường áp dụng: KHÔNG bao giờ ‘tất tay’ ngay cả khi cơ hội có vẻ hấp dẫn, tiết kiệm và tiết kiệm hơn nữa!

Cách đây không lâu, tôi đến Bắc Kinh trong một chuyến công tác và gặp một người bạn học cũ của tôi. Anh ấy đã làm luật sư tại một công ty luật ở Bắc Kinh hơn mười năm. Tôi đến văn phòng của anh ấy và ngồi một lúc. Đi ngang qua phòng làm việc của công ty họ, nhiều bàn làm việc trống rỗng. Ở một số văn phòng lớn, bàn ghế đã được xếp chồng lên nhau.

Sau khi trò chuyện với anh ấy, tôi được biết công ty vừa sa thải một nửa số nhân viên. Những văn phòng lớn đó trống rỗng vì toàn bộ nhóm đã bị sa thải. Anh ấy nói với tôi rằng triển vọng của ngành này đang ngày càng tệ hơn. Các vụ anh ấy từng đảm nhận trước đây đều là những vụ tầm cỡ vài trăm triệu, nhưng giờ đây các vụ việc hiện tại về cơ bản đều là mâu thuẫn lao động hết sức cơ bản.

Trước đây khi đi ăn mọi người đều gọi tôm hùm, nhưng hiện tại, họ lại ra các quán ven đường để ăn tối. Những năm vừa qua là thời kỳ suy thoái, quảng cáo giảm mạnh, kiếm sống khó khăn, nhiều đồng nghiệp đã bán tài khoản, thay đổi nghề nghiệp hoặc từ bỏ.

Đây có lẽ không phải là vấn đề đối với một ngành riêng lẻ. Một giáo sư kinh tế nói rằng: Trong vài năm tới, chúng ta sẽ bước vào một "xã hội lợi nhuận thấp". Lợi tức đầu tư xã hội trung bình có thể chỉ là 3% và lợi nhuận của hầu hết các ngành có thể gần bằng 0.

Nhiều công ty rơi vào tình trạng lợi nhuận thấp, thậm chí không kiếm được tiền.

Gà chẳng còn có thể đẻ trứng vàng.

Thời thế đã thay đổi, các quy luật sinh tồn cũng đã thay đổi. Trong vài năm tới, ai có thể có được chỗ đứng vững chắc và ai có thể tránh khỏi việc bị thời đại đào thải? Có ba quy tắc sinh tồn chính cho tương lai, tôi hy vọng nó có thể mang lại cho mọi người gợi ý nào đó.

01. Luật con sóc

Trước đây tôi chỉ biết sóc rất giỏi dự trữ thức ăn, nhưng không có nhiều cảm giác trực quan về việc này. Cho đến hôm đó, tôi tình cờ xem được một đoạn video có nội dung như sau: Khi một anh chàng ở Australia đang sửa chữa trạm phát tín hiệu, anh ta mở nắp và vô số hạt phỉ từ trên trời rơi xuống. Ước tính sơ bộ, số hạt phỉ đó nặng ít nhất 50kg.

Và đây hoàn toàn là tác phẩm của một con sóc nhỏ nặng chưa đến 10 pound. Mỗi mùa thu, sóc đi tìm thức ăn khắp nơi rồi tích trữ trong "căn cứ bí mật" của mình. Bằng cách này, nó có thể tránh được nạn đói và cái lạnh khi mùa đông đến.

Xuân, hạ, thu, đông, bốn mùa luân chuyển theo chu kỳ. Điều này đúng về mặt tự nhiên và xã hội loài người cũng vậy. Sự vận hành của nền kinh tế xã hội giống như bốn mùa, có đỉnh và đáy. Đây là "lý thuyết chu kỳ kinh doanh" nổi tiếng.

Vào mùa hè, mùa của sự thịnh vượng, khắp nơi đều là cơ hội kiếm tiền. Tuy nhiên trong mùa đông ảm đạm, chi tiêu càng ít càng tốt và thắt chặt túi tiền là hướng đi đúng đắn hơn cả.

Cách đây không lâu, tin tức thương hiệu kem Chicecream nổi tiếng của Trung Quốc (thương hiệu kem đắt tiền, được mệnh danh là "Hermes trong thế giới kem" tại nước này) điêu đứng đã trở thành chủ đề tìm kiếm nóng.

Chiếc kem từng có giá hàng trăm ngàn đồng bỗng chốc giảm giá chỉ còn vài chục ngàn.

Không chỉ vậy, những cốc trà sữa, cà phê có giá lên tới 120-130 ngàn đồng một thời hiện đang được "tặng" cho khách hàng với giá chỉ còn khoảng 30 ngàn đồng.

Tiết kiệm tiền đã trở thành một xu hướng. Có năm tốt thì cũng sẽ có năm xấu. Ở những năm được mùa nên nghĩ tới những năm đói kém. Khi có lương thực, cũng hãy nhớ tới khoảng thời gian không có lương thực. Khi môi trường chung không tốt, hãy chăm sóc ví tiền của bạn, mua ít hơn và tiết kiệm nhiều hơn.

Nếu có thể ăn ở nhà thì đừng ra nhà hàng, nếu không cần thiết thì cũng đừng mua bán một cách tùy tiện. Khi có tiền trong túi, chúng ta sẽ không cảm thấy hoảng sợ hay hoang mang. Chỉ khi vượt qua thành công "năm đói nghèo" chúng ta mới có thể mở ra một năm mới sung túc.

02. Luật con thỏ

Tôi có một người bạn, chỉ cần có bài tốt, thì dù thế nào anh ấy cũng sẽ đặt cược hết số chip mình có, thắng thua trong một lần. Ưu điểm là: bạn có thể kiếm được số chip gấp nhiều lần nếu thắng. Nhược điểm là: nếu thua, bạn lập tức sẽ phải rời khỏi bàn poker. Khi chơi bài là như vậy, trong cuộc sống, anh ấy cũng tư duy như vậy.

Hơn 10 năm trước, bất động sản đang bùng nổ, anh ấy bất chấp đầu tư hết tiền vào đó, kiếm được rất nhiều tiền. Trong vài năm qua, khi thị trường tài chính bùng nổ, anh ấy lại lao vào và cũng kiếm được rất nhiều tiền. Nhưng mấy năm gần đây, anh ấy đã trở nên thận trọng hơn. Theo lời của anh ấy thì là: Không có lợi nhuận cao đáng để mạo hiểm lớn như vậy.

Thực vậy. Những năm gần đây, hầu hết các ngành đều ở trong tình trạng "lợi nhuận ít ỏi".

Rủi ro và phần thưởng của việc "chơi lớn một lần" không còn tỷ lệ thuận với nhau. Một khi bạn lựa chọn sai hoặc chọn sai ngành, bạn hoàn toàn thể mất hết số tiền của mình. Cách đây không lâu một người bạn có kể cho tôi nghe một câu chuyện.

Một nhân viên của cô có mức lương hàng năm khoảng hơn 900 triệu, còn chồng cô từng là giám đốc một nhà máy lớn với mức lương hàng năm hơn 3 tỷ đồng. Sau này, ngành giáo dục đào tạo nổi lên và một lượng vốn lớn đổ vào. Chồng cô ấy nhìn thấy cơ hội nên đã quyết định nghỉ việc để khởi nghiệp. Tất cả tiền tiết kiệm của gia đình đều được đầu tư vào đó nhưng cuối cùng lại mất trắng.

Số tiền dành cho việc học hành của con cái và số tiền dành cho việc nghỉ hưu của họ đều không còn. Sau thất bại đó, chồng cô ấy không tìm được việc làm trong một thời gian dài, thu nhập của anh ấy giảm mạnh. Hai năm qua, những người bạn cũ của chồng cô ấy đã giới thiệu cho anh ấy một số cơ hội tốt nhưng anh ấy đã không còn vốn để đầu tư.

Một cuốn sách có tên "Chúc may mắn" đề cập đến quan điểm này: Con thỏ tinh ranh chuẩn bị cho mình ba cái hang.

Nếu một con thỏ chỉ có một hang, dù lỗ đó có an toàn tới 95% thì vẫn có 5% khả năng tử vong. Tuy nhiên, nếu có 3 hang với độ an toàn 80% thì khả năng cả 3 hang bị phá hủy cùng lúc chỉ là 0,8%.

Đừng bao giờ bỏ trứng vào cùng một giỏ, cho dù cái giỏ đó có lớn có mạnh đến đâu. Đừng bao giờ "tất tay", ngay cả khi cơ hội có vẻ thực sự hấp dẫn.

Có người từng nói: Trong vài thập kỷ qua, nền kinh tế phát triển quá nhanh và khắp nơi đều có đại dương xanh. Nhiều người kiếm tiền chỉ nhờ may mắn. Nhưng giờ đây, bạn phải bắt đầu nghĩ đến rủi ro, nghĩ đến xác suất.

Trong thời đại Internet như hiện nay, cứ 10 năm bạn sẽ gặp được khoảng 3 lần cơ hội. Chỉ cần bạn còn ở trên bàn poker, dù thua một hai lần thì vẫn có khả năng lội ngược dòng ở lần thứ ba.

Hãy học cách dàn trải rủi ro cho bản thân, chuẩn bị cho bản thân thêm một vài hang động an toàn giống như con thỏ, để có thể vững vàng tiến về phía trước.

03. Luật chim sẻ

Trong vài năm qua, tôi luôn gặp phải một số cách kiếm tiền mà tôi không hiểu, làm tôi tự hỏi liệu mình có thực sự già không.

Ví dụ: Có một cậu bé thích đan những con vật nhỏ dễ thương bằng len. Mẹ cậu bán chúng trên mạng và kiếm được hơn 30 triệu mỗi tháng.

Có một người đàn ông tốt nghiệp thạc sĩ tại một trường danh tiếng và trở thành thầy bói, kiếm được hơn 60 triệu một tháng.

Cũng có những người kiếm được hàng chục triệu mỗi năm nhờ bói bài tarot và có những người đạt được tự do tài chính nhờ việc chơi game.

Một giáo sư cho biết: Đa dạng hóa là biểu tượng quan trọng nhất của kỷ nguyên lợi nhuận ít ỏi.

Trong thời đại kinh tế phát triển nhanh chóng và ai cũng đang cố gắng chạy thật nhanh, lợi nhuận là điều tối quan trọng. Tất cả chỉ gói gọn trong hai chữ "tiền bạc". Nhưng trong một xã hội lợi nhuận thấp, mọi thứ bắt đầu có vẻ khác đi. Vì sự cạnh tranh không thể mang lại lợi nhuận vượt trội nên hầu hết mọi người đều bắt đầu dừng lại, nhìn ra xung quanh cũng như nhìn vào những sở thích và nhu cầu bên trong của họ. Nhu cầu đa dạng, thúc đẩy nguồn cung đa dạng. Miễn là bạn có một sở trường không thể đánh bại, bạn luôn có thể tìm được những người sẵn sàng trả tiền cho nó. Nếu bạn chơi game giỏi, bạn vẫn có thể hỗ trợ gia đình. Nếu bạn biết bói tarot, bạn vẫn có thể kiếm sống.

Có người cho rằng: Hệ sinh thái kinh tế hiện tại đã thay đổi. Những loài cũ sẽ biến mất và những loài mới sẽ xuất hiện. Các loài mới trong tương lai có thể sẽ không phải là những loài khổng lồ như khủng long và cá voi. Đúng hơn, chúng là những loài thông minh như chim sẻ có thể nhanh chóng tìm thấy những ổ sinh thái mới. Người huấn luyện chó, người dọn dẹp đồ đạc, người cho thú cưng ăn, thầy bói, streamer...

Những việc mà trước kia người ta từng không cho đó là một nghề này có thể là hình thức mới của sự nghiệp hoặc công ty trong tương lai.

So với các loài động vật khác, chim sẻ là một loài nhỏ bé, nhưng chúng tự do và mạnh mẽ, và luôn có thể tồn tại ngoan cường trong một hốc sinh thái kín đáo

Có một bà mẹ ở Uy Hải, Sơn Đông, Trung Quốc thích làm búp bê. Bất ngờ là sau khi đăng lên mạng, nó lại trở nên rất nổi tiếng. Có vô số người tìm muốn mua búp bê cô làm, hầu hết các đơn hàng của cô đều được đặt hàng trước ba tháng.

Một sở thích trở thành một nghề nghiệp. Những công việc được coi là đàng hoàng, truyền thống sẽ dần biến mất, trong tương lai sẽ xuất hiện thêm nhiều nghề "nhỏ mà có võ" "như chim sẻ". Hãy tìm cho mình một con đường riêng, tìm cho mình một ổ sinh thái, dù nhỏ những vẫn có thể đủ để mưu sinh.

Trong một xã hội kỹ thuật số chú ý tới chi tiết hơn, tất cả những hạt nhân nho nhỏ đều có cơ hội được nhìn thấy. Bất kỳ sở thích nào cũng có thể trở thành công việc và sự nghiệp. Nếu bạn tìm thấy chính mình và trở thành chính mình, bạn sẽ có thể có được vị trí của riêng mình trong xã hội lợi nhuận ít ỏi này.

Đối mặt với một ngày mai không xác định, tất cả những gì chúng ta phải làm là thắt chặt túi tiền, hành động thận trọng và cập nhật bản thân.

Mỗi thời đại đều có sự huy hoàng riêng của nó.

Có chí ắt làm nên. Chỉ cần bạn đủ giỏi, bạn sẽ nổi bật. Khi phát huy được tối đa tiềm năng của mình, bạn sẽ đứng ở vị trí cao hơn và nhìn thấy một khung cảnh đẹp đẽ hơn.

Diệu Đan (theo Đời Sống Pháp Luật)

Viết từ chuyện người thật việc thật: Ngôi nhà của chúng ta (4)

Miền cư trú - Đất lành chim đậu (phần cuối)

Một năm ở quê hương mới - Moncton, New Brunswick, Canada

Nghĩ mãi không biết có nên viết về những gì "được" & "mất" qua một năm ở đây hay không, cuối cùng quyết định viết là để cho hai đứa con đọc. Có lẽ như thế này cho bọn nó dễ hiểu hơn về những cảm xúc và trải nghiệm của mình, xem xem quyết định đến quê hương mới này là đúng hay sai.

"Được" gì ?

1. Môi trường trong lành và sạch sẽ

Bản thân thiên nhiên ít khi "bẩn", cái bẩn, ô nhiễm là do con người tạo ra. Môi trường có trở nên trong lành hay không là do chính bản thân con người có dọp dẹp các "dấu ấn" của mình để nó không tàn hại thiên nhiên hoặc tàn hại chính mình. Một quốc gia có được coi là "văn minh" hay không, có lẽ điểm đầu tiên chính là có được một môi trường sống trong lành và sạch sẽ. Hô khẩu hiệu không làm cho môi trường tốt hơn. Nói về môi trường có rất nhiều thứ để nói, mà cũng nhiều người đã nói, đã viết. Ở đây mình chỉ lạm bàn về nước uống được trực tiếp từ hệ thống cấp nước, phân loại rác thải và rau quả nông nghiệp.

Có thể uống nước từ bất kỳ vòi nước nào, tại nhà, trong khu công cộng, tại văn phòng làm việc, ... chỉ trừ các vòi nước có bảng thông báo "nước không uống được" chỉ dùng để vệ sinh, tưới cây, rửa xe, ... Nước uống được được cung cấp từ hệ thống cấp nước chung của thành phố, chẳng thấy ai bàn về tiêu chuẩn, không có mùi clo, cũng không đắt chút xíu nào (rẻ hơn vô số lần so với nước đóng chai - bạn cứ so sánh thử giá nước mua từ công ty cấp nước với giá nước đóng chai ở bất kỳ đâ). Tiền nước thu ba tháng/lần, và cùng với thuế nhà, tiền đổ rác, giữ xe, ... chảy vào ngân quỹ địa phương (không thông qua công ty nào ráo). Chưa thấy bao giờ dân hoặc báo chí kêu ca về giá nước, về chất lượng nước.

Qua tìm hiểu, hoá ra đến hơn 80% nước thải sinh hoạt (tức là từ các hộ gia đình, văn phòng, khu công cộng, ... - không tính nước dùng trong sản xuất công nghiệp) được xử lý và quay lại sử dụng. Choáng váng, ở cái xứ được coi là giàu có bậc nhất hành tinh về nước lại là nơi mà nước được quý trọng như một tài nguyên hiếm.

Ngoài lề chút: Ở các nơi vệ sinh công cộng nhiều chỗ có cả bản chỉ dẫn quy trình rửa tay với các hình ảnh minh hoạ đi kèm. Cái này không dùng để dạy trẻ em (vì trẻ em được dạy rửa tay trong trường - lạ nhỉ, dạy gì không dạy, dạy rửa tay) mà có lẽ để dạy du khách và dân nhập cư như mình :-).

Nước uống được có ở mọi nơi và chỉ có khi nào đi đâu xa, không có thời gian ... gặp vòi nước, thì mới cần chai nước. Đó là tại sao ra đường, đi làm ... không thấy bà con kè kè chai nước bên người - một cảnh thường gặp ở quê hương cũ. Tạm tính mỗi người một ngày xài 1 chai nước 5.000 đ, 20 triệu dân VN - 25% dân số sống tại thành thị - xài mất 100 tỷ cho tiền nước uống được hàng ngày, mỗi năm vứt đi hơn 30.000 tỷ, nếu tính thêm vào tiền năng lượng cho 75% dân còn lại để đun nước uống thì chắc cũng hòm hèm đâu đó ít ra 40.000 tỷ tức là khoản 2 tỷ đô cho quyền được uống nước sạch. Hoá ra bài toán nước uống được không phải chỉ để làm cho xã hội văn minh tiện lợi mà nó chính là bài toán kinh tế tại sao một xã hội văn minh thì dân chúng được chăm sóc và phải chịu ít chi phí hơn cho những nhu cầu cơ bản này.

Nước uống được từ vòi làm biến mất một số lượng vỏ chai, bao nylon và các loại nắp chai, ... kha khá lớn. Không chỉ tiết kiệm tiền uống nước, mà một khối lượng lớn nguyên vật liệu, năng lượng, ... để sản xuất ra các loại chai lọ này là không cần thiết, cũng nhưng không có những cảnh chai nước quăng vứt bừa bãi trong các khu danh lam thắng cảnh, cũng như không dập dền trên nước ở hồ, sông và ngay trên biển tại các resort.

Nước uống được tại vòi - dấu hiệu đầu tiên của một xã hội văn minh.

Rác sinh hoạt được thu gom tuỳ mỗi nơi bằng bao hoặc từ thùng rác. Các gia đình mua các bao nylon "dùng để đổ rác" với hai màu chính là xanh dương và xanh lá. Bao nylon được sản xuất riêng, đảm bảo khả năng tái chế và bán giá rẻ như bèo. Rác thải chia làm bốn loại, loại tái chế được, khô ráo, vào bao nylon màu xanh dương, cái này được gom vào nhóm rác tái chế. Loại "ướt" đa phần từ bếp ra, thực phẩm hư hỏng, ... chui vào bao nylon nào cũng được, sau đó chui vào bao màu xanh lá. Đám này thực chất mới là rác. Loại thứ ba là các loại công nghiệp như pin, máy móc hư hỏng, ... phải tự đóng gói bao màu đen và tự lái xe đem đến đúng khu vực xử lý rác công nghiệp. Loại cuối là các thứ như gỗ hàng xóm nào sưởi bằng gỗ hoặc hay làm nấu ăn picnic đến xin ngay, chai lọ thuỷ tinh nên gom lại, rửa sạch để đó, vì thế nào cũng có các tổ chức từ thiện đến xin để đem đi bán làm từ thiện hoặc trẻ em đến xin để bán lấy tiền mua đồ chơi/tiêu vặt (thay vì ngửa tay xin tiền).

Đâu đâu cũng thấy hai loại thùng rác, đâu đâu cũng thấy bà con ném rác vào đúng thùng.

Việc phân loại rác không có nghĩa là phải xây các nhà máy xử lý rác thải hiện đại, chả cần xin vốn Tàu vốn Tây, ... gì để làm. Cái cần là giáo dục ý thức xã hội để mỗi người đều biết cách cư xử với những thứ do chính mình thải ra. Nghĩ cho cùng người đi thu gom rác, nơi chứa rác, nơi xử lý rác, ... sẽ rất vui mừng khi nhận được rác đã phân loại. Cái tốn kém là phân loại và việc này không thể giải quyết thông qua đầu tư công nghệ mà cần làm ngay từ nơi thải rác ra và cũng chẳng tốn kém gì thêm. Mỗi nơi không cần quy định phức tạp, bắt dân phải mua thùng rác (rồi dẫn đến ngay thùng rác cũng bị mất cắp), cũng không cần đầu tư những không gian khổng lồ để chứa rác rồi huỷ hoại cả một môi trường rộng lớn xung quanh vì cái bãi rác.

Rác thải được thu gom định kỳ mỗi tuần một lần, rất hợp lý, tránh cảnh ngày nào cũng ngửi mùi rác, cũng như thực chất nhiều khi chỉ có một tẹp rác cũng phải đi gom. Ai có nhu cầu đổ rác vì nhiều quá, chỉ cần lái xe ra chỗ đổ rác gần đó, khoảng 5 phút lái xe là xong. Vì thế thành phố chỉ cần đầu tư một ít xe rác và vừa đủ nhân sự là đủ để gom rác hàng tuần.

Môi trường trong lành và sạch sẽ chẳng qua là ... không có rác.

Rác thải được chứa trong các bao phân loại có màu sắc khác nhau - dấu hiệu thứ hai của xã hội văn minh

Vẫn buồn cười khi nhớ lại dạy cho thằng cháu là rau quả lấy từ tủ lạnh ra trước khi nấu ăn phải rửa. Ông cháu hơi lười nên lúc nào cũng hỏi lại "cái này có cần phải rửa không ?". Vài lần đi trang trại mới thấy hình như mình cũng hơi bị định kiến về rau củ đầy thuốc trừ sâu và hoá chất bảo dưỡng sau thu hoạch của anh láng giềng phương Bắc. Táo, việt quất, mâm xôi, ... hái từ cây xuống cho ngay vào mồm, ngon và rất ... phong cách thời kỳ đồ đá. Tìm hiểu kỹ hơn thì tiêu chuẩn hàng hoá bán trong siêu thị là không có thuốc trừ sâu và hoá chất bảo dưỡng. Tuy vậy, cứ thấy tỏi, cá, ... made in China là tránh xa vạn dặm. Hơn nữa, chính việc tận mắt chứng kiến, tận mồm xơi táo làm cho mình muốn mua hàng địa phương, sản xuất tại chỗ. Đơn giản là vì nó ... sạch và những người sản xuất ra những sản phẩm sạch phải được tưởng thưởng.

Trái cây nói cho cùng ngon là vì ... sạch. Cảm giác ăn ngon không có sự thoả hiệp với sự âu lo về nguồn gốc không rõ ràng

2. Trẻ em đi học

Năm nay lần đầu tiên nhận được email của nhà trường về các loại hoạt động, chương trình, ... Trong đó phần đầu tiên nhà trường rất tự hào là đã nâng cấp sửa chữa và trang bị mới một số phòng ốc, dụng cụ họp tập. Không thấy câu nào xin tiền phụ huynh. Phần sau có thông báo thu 10$ tiền chi cho các hoạt động quản trị. 10$ cho cả năm và là khoản thu duy nhất từ gia đình. Phần thứ ba là thông báo về lịch họp phụ huynh. Không thấy dòng nào về hội phụ huynh học sinh.

Trẻ em đi học là miễn phí, quyền cơ bản của con người. Các hoạt động ngoại khoá được đảm bảo như những nhu cầu thiết yếu cho lớp trẻ phát triển, mỗi ngày đều có tiết thể dục cho trẻ em cấp 1 và 2 để đảm bảo phát triển thể lực. Văn hoá đi kèm với nghệ thuật, học nhạc là bắt buộc, học máy tính là bắt buộc kể cả cho trẻ em cấp 1, học bằng tiếng Pháp suốt 1 học kỳ cho 1 năm trong cả cấp là bắt buộc tại bang này, nơi song ngữ Anh - Pháp là hai ngôn ngữ chính thức. Các loại câu lạc bộ như diễn kịch, cờ, ... tự tổ chức, tự tham gia. Điều đáng bàn là ngay trong một câu lạc bộ kịch có nhiều vai khác nhau và đều có thể đăng ký, tuy nhiên có vài bài test để đảm bảo đủ khả năng ban đầu cho một số vai diễn, sau đó là bốc thăm. Rồi cứ thế mà sinh hoạt. Cái này mới gọi là ... dân chủ cấp cơ sở.

Tính ra con bé con học từ 8h30 sáng (xe buýt đón lúc hơn 8h) đến 2h30 chiều, học mỗi ngày Toán, tiếng Anh, khoa học, âm nhạc, thể dục thể thao và sinh hoạt các câu lạc bộ. Không có các môn như công dân, nữ công gia chánh, văn sử địa hay các loại dở hơi cám hấp được các chuyên gia giáo dục vẽ ra. Cả lớp đang chuẩn bị cho lễ hội Halloween, năm nay con bé chuẩn bị vai Orange Kitty từ một story nào đó, phấn khích lắm.

Ngoài giờ học chính, mỗi tuần đi bơi trong câu lạc bộ bơi thành phố 2 ngày, mất khoảng 40$ một năm, chủ yếu để trả tiền thuê bể bơi và thầy dạy bơi, các phụ huynh tự nộp tiền và tham gia giúp đỡ câu lạc bộ trong các sự kiện, các kỳ thi đấu. Thầy bà tự tổ chức lịch dạy, phân kiểu bơi, rèn luyện tuỳ theo kỹ năng cho mỗi đứa. Không hề thấy câu cửa miệng "đóng tiền" mà các email liên lạc đều liệt kê ra thời gian nào có các kỳ gặp gỡ thi đấu, các khoá ngắn hạn rèn kỹ năng xuất phát, santo quay vòng, ... Thành tích bơi được ghi nhận nằm trên trang web chung, thích sang câu lạc bộ khác hoặc đăng ký thi quốc gia là cứ căn theo các thông tin công khai này. Hiệp hội bơi hết cơ hội ... nhũng nhiễu.

Năm nay tiếp tục rèn luyệt trượt băng để lên "đai" mới. Cũng y hệt như bơi, câu lạc bộ của thành phố nhưng do các phụ huynh đóng góp tí chút để hoạt động.

Chỉ có đàn và hội hoạ là buộc phải học kèm với thầy, bao giờ cũng 1-1, cái hay của các hình thức này là các thầy cô tập trung rèn các trẻ em có năng khiếu - không phải kiểu học đại trà cho cha mẹ vui. Tiền thu cũng không phải rẻ lắm, nhưng nếu so với chi phí học như vậy ở VN và nhất là với các thầy cô có trình độ thì không đắt chút nào. Học tại nhà hoặc đi bộ dăm phút đến nhà thầy cô.

Trẻ em tự đi bộ đến bến xe buýt để đi trường và tự đi bộ từ bến xe về, cảm giác buổi sáng thấy con nhảy chân sáo, hát vang khi đi học quả là tuyệt vời và mới được khôi phục lại từ khoảng 1 năm nay.

3. Chuyện chính trị

Lâu lâu có ít thời gian đàm luận với các đồng chí bản xứ ở đây. Thôi thì cũng lắm đề tài, từ thời tiết đến hockey, từ kinh tế đến các giống cá. Cái hay của dân ở đây là thực sự đa dạng chủng tộc. Dân gốc Pháp, Ý hay Ireland, Scotland lẫn cả Korea và Việt Nam đủ cả. Tuy nhiên điều đáng ngạc nhiên là dân chúng ít bàn về ... chính trị. Họ bàn về những việc khác như người tỵ nạn Syria, kinh tế Mỹ đang đi lên, giá dầu làm ảnh hưởng thu nhập ở Alberta, ... Vài vấn đề tranh cãi ở địa phương như việc cắt giảm 5% người làm trong ngành giáo dục, hay việc bệnh viện Saint John được phê duyệt máy phân tích gen sau khi ngã ngũ là xong, không bàn đi bàn lại. Cũng chẳng thấy chê trách ông A, ông B cụ thể gì. Họ vẫn chê trách năng lực của đảng A, B gì đó nhưng ít khi nói về cá nhân, ngay cả thị trưởng cũng chỉ là một thành phần của chính quyền thành phố.

Điều đơn giản là vì nếu họ mất niềm tin vào ông A ở đảng X thì sau 4 năm đảng này và ông này nghỉ khoẻ khỏi làm gì, nếu vấn đề căng thì ông A từ chức và đảng X đưa ông B lên làm tiếp cho nhiệm kỳ trúng cử này. Thật là đơn giản. Phải làm tốt và phải được dân chấp nhận thông qua phiếu bầu thì được trúng cử. Mọi đảng là như nhau. Chả có ông nào đem chuyện bố làm gì hay bản thân hoàn thành xuất sắc nhiệm kỳ trước nào để thu hút lòng tin của dân, điều quan trọng là anh sẽ làm gì và làm như thế nào. Không công khai cái này ra thì coi như miễn được bầu. Cũng không có cái đảng nào mạnh đến mức lãnh đạo cả một bang hoặc đất nước hơn 20 năm. Dân cũng chả cần nói xấu lãnh đạo, dè bỉu sau lưng, cũng như không có chuyện cười chế độ. Không hài lòng thì bỏ phiếu cho thằng khác là xong.

Cũng khá trong sạch, không thấy ông A phó thị trưởng chuyển sang làm trưởng hạt hoặc điều sang làm giám đốc hải quan sân bay. Các vị trí trong ngành dọc hay chính quyền địa phương thuộc về viên chức, người ký hợp đồng với chính phủ và làm việc theo hợp đồng. Thăng tiến đến mấy cũng chỉ vào các vị trí trong công việc chuyên môn. Vị trí lãnh đạo là dành cho các đảng cầm quyền bổ nhiệm. Ngược lại các đảng cầm quyền không có quyền bổ nhiệm đảng viên vào các vị trí chuyên môn trong các ngành và miễn bàn về việc thay đổi quy trình, cơ cấu bộ ngành nếu không có các nghiên cứu được công bố, các dự luật được quốc hội thông qua, các chương trình thực hiện các khoá đào tạo và các chính sách hỗ trợ người làm việc khi có thay đổi cơ cấu, quy trình. Khó mà một đảng trong nhiệm kỳ 4 năm thay đổi được các điều này.

Vì chưa là công dân của quê hương thứ hai nên mình cũng miễn bàn về chính trị. Khi nào có mã số công dân chắc cũng xem thử có tranh cử cho vui không.

4. Chuyện đi làm

Về cơ bản ở đâu cũng giống nhau: đi làm cho chính phủ lương thấp hơn cho doanh nghiệp, nhưng các phúc lợi nói chung tốt hơn. Suy nghĩ là thế, tuy nhiên đến khi đi làm hơn 6 tháng thấy có nhiều điều khác biệt ở Canada.

Về mục đích chung, cơ quan nghiên cứu của chính phủ là để nghiên cứu những thứ đầy rủi ro khả năng thành công có thể thấp, mới mẻ ít người làm và doanh nghiệp không thể đủ tiền đầu tư. Ngoài việc "phiêu lưu mạo hiểm" nghiên cứu các vấn đề này, phải chứng minh được sẽ có đầu ra, nghĩa là phải có nơi sẵn sàng áp dụng và thử nghiệm. Việc tham gia của các công ty, đơn vị bên ngoài phải được chứng minh thông qua khoản tiền mà họ bỏ ra để sử dụng kết quả nghiên cứu trực tiếp cho nơi nghiên cứu. Số tiền này có thể bằng không hoặc rất ít ban đầu nhưng có lộ trình gia tăng cụ thể khi các kết quả đạt được. Đơn giản là doanh nghiệp có thế mạnh cạnh tranh mới và xài ngay, dĩ nhiên phải bỏ chi phí (tất nhiên chỉ áp dụng với các môi trường kinh doanh mà thế mạnh cạnh tranh xuất phát từ kết quả nghiên cứu, sáng chế chứ không phải từ quan hệ với chính quyền hoặc gia công thủ công đại trà). Điểm quan trọng nữa là bất kỳ doanh nghiệp trong nước nào đều có quyền sử dụng các kết quả nghiên cứu này, dĩ nhiên phải trả phí.

Lúc thực hiện, ban đầu cũng chỉ thấy các anh em làm IT tham gia thiết kế, bàn ra bàn vào, càng ngày mới càng thấy xung quanh một chương trình đầu tư 19 triệu đô trong vòng 5 năm là cả chục dự án thành phần, với hơn chục nhà nghiên cứu có tên tuổi trong các lĩnh vực khác nhau có liên quan, sử dụng chung một hệ thống thông tin quản lý thông tin, tài liệu, quy trình, tiến đô, nghiên cứu khoa học và sản xuất phần mềm rất nhịp nhàng. Ngày nào cũng họp ngắn 5-10 phút, hai tuần một lần trình diễn sản phẩm, 1 tháng một lần họp chương trình, ... Không có các loại xếp lớn chỉ biết "quản lý" với "quan hệ", các em chân dài váy ngắn ôm xấp tờ trình đi lòng vòng, các dạng ngồi chờ ăn sẵn và chỉ đùn đẩy trách nhiệm, đổ lỗi là giỏi. Sao thế nhỉ, làm cho chính phủ tưởng là phải lè phè lắm chứ ?

Điều sốc nhất là trên thực tế 19 triệu đô này dùng để chi cho các hoạt động nhân sự, đi lại, ... thuần tuý, tổng cộng số máy móc, bản quyền phần mềm mua cho chương trình chắc chưa đến 100.000 đô. Thước đo chính là chi phí lương, hội nghị, đi lại, công việc khách hàng, nhân sự, ... của từng cá nhân là bao nhiêu và anh làm được gì cho dự án. Thử nằm mơ xem ở quê hương thứ nhất người ta tiêu 19 triệu đô này cho việc nghiên cứu khoa học, chế tạo phần mềm ra sao. Không hình dung được. Lại quay về những trải nghiệm hơn mười lăm năm trước tại Phần Lan.

Cái giá lớn nhất của sự sáng tạo, của sản phẩm hàm lượng trí tuệ cao chính là giờ lao động của các cá nhân, không phải chi phí mua sắm bên ngoài.

5. Sự bình yên hàng ngày

Khó mà diễn tả cảm giác này bằng lời. Nó đơn giản là cảm xúc và nhận biết ngày càng gia tăng về một môi trường thân thiện, trong lành, một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Không sợ con mình bị tống tiền, đối xử thô bạo, được học hành tử tế, được coi như con người và tương lai của xã hội. Bản thân mình sống không bị phân biệt chủng tộc "ai cũng là dân nhập cư, chỉ khác nhau là thằng đến trước, thằng đến sau" tại bất kỳ đâu (trường học của con cái, siêu thị, văn phòng chính quyền, dịch vụ y tế, dịch vụ chuyên nghiệp, chỗ làm việc, ...). Công việc làm thoải mái, đúng ý nghĩa làm việc hết mình, sáng tạo không gò bó và không có những thói quen, định kiến, quồng máy "cơ chế" cản trở mình. Cái triết lý "hãy đạt đến thành công và mọi điều bạn sẽ có" mà mình vẫn trung thành với nó, là đúng, dù bị 12 năm tồn tại ở VN làm cho lung lay. Đây thực sự nơi đáng gọi là quê hương.

"Mất" gì ?

Mất thì cũng mất kha khá đấy.

1. Ăn ngon (nhưng khó ngủ yên)

Món ngon Việt Nam thì khỏi phải bàn, tỉnh thành nào cũng vô số quán ngon và đặc sản. Không lấy gì làm lạ các ông bạn VK của mình chỉ chăm chăm đi chơi, đi ăn nhậu, sưu tầm các loại quán và món (một số sưu tầm khác không bàn ở đây). Phải nói thực sư phong phú, đa dạng, ngon! So sánh với Việt Nam, có lẽ chỉ có Hungary với các món ăn đặc sắc, các loại rượu là có thể sánh bằng. Đi vài chục quốc gia phải nói Việt Nam là thiên đường của người thích ăn ngon (trong đó có mình). May là cũng biết nấu ăn kha khá món và nhất là quý phu nhân ngày càng lên tay trong bếp nên cũng ... nguôi ngoai dần nỗi nhớ :-)

(dĩ nhiên không kể các cảm giác hồi hộp vì món ăn không biết nguồn gốc từ đâu, quán sá vệ sinh thế nào, giá cả ra sao)

2. Đàn đúm (và nhiều khi phát mệt vì nó)

Cái hay ở VN là trưa hay chiều, rảnh rổi hoặc mệt mỏi muốn xả stress chỉ cần bốc điện thoai lên, trong vòng 20 phút chắc chắn tập trung khoảng chục ông. Bạn bè gặp nhau là vui, dĩ nhiên nếu chỉ 1-2 chai và sau đó về nhà thì ổn, nhưng làm sao thoát được trước khi hết két. Nếu chỉ bạn bè thì chắc không đến nỗi, nhưng có những cuộc nhậu bị triệu tập, đám cưới nhạt như nước lã, đám ma chuyển thành độ nhậu, đám giỗ không đi là tiêu quan hệ, và có những độ nhậu chỉ để duy trì quan hệ. Một nền kinh tế chủ yếu mua đi bán lại, dựa trên quan hệ và không cần sản xuất thì độ nhậu chính là thế mạnh cạnh tranh.

Thay lời kết: một năm qua ở xứ này cảm thấy ... nên người hơn.

Đoàn Hồng Nghĩa (ELTE, M-90) viết ngày 21 Sep. 2015

(còn nữa)

Người hạnh phúc

Người hạnh phúc là người biết tìm cho mình niềm vui và vượt qua nỗi buồn trong cuộc sống.

(lục tìm trong nhà)

Viết từ chuyện người thật việc thật: Ngôi nhà của chúng ta (3)

Miền cư trú - Đất lành chim đậu (tiếp theo)

Sang Hungary từ những năm 1970s tôi mới thấy: Sống ở 1 nước châu Âu, LHS chúng tôi vẫn giống nhau về cơ bản (đều là sản phẩm nhào nặn của xh miền Bắc thời đó) với những thuộc tính/định dạng cố hữu vốn là đặc điểm dễ nhận ra, ko lẫn vào đâu được. Có những cái ko hay nhưng ko dám sửa, hoặc nếu có thay đổi thì phần lớn/đa số cũng chỉ nằm ở hình thức (tóc tai, áo quần...) ko thuộc về bản chất.

Tuy vậy, dù chỉ sống 1 thời gian ngắn ở Hung, nhiều người trong số chúng tôi đã coi Hungary là quê hương thứ 2. Điều đáng buồn là sau khi về nước thì hầu như ko ai còn giữ lại được gì của 1 thời đẹp đẽ ngoài những tấm hình kỷ niệm. Tất cả đều bị rũ bỏ hoặc trôi đi, mất dần theo tuổi trẻ (kể cả với những người rất nổi tiếng, rất thân thiết với tôi, từng sống rất thoải mái, rất hòa nhập với cuộc sống ở Hung).

Con người là nhân tố quan trọng để kiến tạo quốc gia. Hồi đó, chúng tôi là những hạt giống đỏ của quê hương. Nhưng cho đến nay, các thế hệ sau chúng tôi vẫn còn phải trở lại với câu chuyện phát triển, điều liên quan đến lượng và chất, về tác động của con người, về sự trì trệ từ nguyên nhân do con người, mà 1 phần quan trọng nằm ở giáo dục. Người Việt vốn hiếu học và có tiềm năng hơn so với các dân tộc khác ở ĐNA về mặt này. Nhưng học ntn và động lực và mục đích là gì thì cần phải xem lại. Một người bạn của tôi đang quan tâm rất nhiều đến giáo dục cho rằng: trong hệ thống giáo dục & đào tạo, tầng quan trọng nhất là hệ trung học (trung học cơ sở và đặc biệt là cấp trung học phổ thông).

Ở ĐNA, ngay sau khi độc lập (1965), Singapore đã có 1 chính sách giáo dục phổ cập bằng tiếng Anh trên cơ sở và nền tảng rất tốt. Thừa hưởng từ hệ thống giáo dục lâu đời của Anh, Singapore đặt nền giáo dục là yếu tố chủ chốt trong sự lớn mạnh và phát triển xh. Là một quốc gia đa dân tộc (hơn 70% là người Hoa), nhưng tiếng Anh lại là ngôn ngữ chính thức ở tất cả các trường học và công sở tại Singapore. Hệ thống giáo dục Singapore là một trong những điểm mạnh nổi bật giúp cho đất nước này trở thành điểm đến của rất nhiều du học sinh trên thế giới.

Một trong số du học sinh VN từng học tại 1 trường trung học của Singapore đã ghi lại một cách trung thực thời gian học tập của mình. Để có 1 cái nhìn toàn diện về việc học tập và kết quả từ những gì mà chương trình giáo dục ở đây đã giúp học sinh có được, tôi chọn và đăng lại dưới đây bài viết của Nguyễn Tiến Anh, người đã từng học tại ACS (I) và từ ngôi trường này đã đến 1 trong những trường ĐH hàng đầu của Mỹ và là 1 trong 2 học sinh VN đầu tiên được trường này tuyển chọn vào năm 2003.

GIÁO DỤC: Học được những điều tốt nhất 

"Đường đến Harvard

1. Lần đầu tiên đến Singapore với học bổng Asian, tôi chưa tròn 16 tuổi. Một giấc mơ đẹp trở thành sự thật. Người ta nói cuộc viễn du ngàn dặm được bắt đầu bằng một bước chân. Về sau này tôi mới hiểu được bước chân đầu tiên của tôi thật sự là điểm bắt đầu của một cuộc hành trình vô cùng thú vị, có gian nan, có khó khăn nhưng cũng thật may mắn và phong phú...

2. Đối với tôi, việc được Trường đại học Harvard nhận năm 2003 thật sự là một giấc mơ thứ hai mà tôi chưa bao giờ nghĩ sẽ trở thành sự thật. Chỉ từ khóa năm 2003 của tôi, Trường Harvard mới bắt đầu nhận hai sinh viên VN đầu tiên. Giờ nhìn lại, tôi thấy việc chuẩn bị của mình đã diễn ra từ Singapore. Tôi đã chuẩn bị khá tốt về nhiều mặt: một vốn tiếng Anh tốt, lợi thế về các môn khoa học tự nhiên như toán, lý hay tin học. Với những môn xã hội, mặc dù thời gian đầu có rất nhiều khó khăn về ngôn ngữ, nhưng rồi tôi đã đuổi kịp và thật sự cảm thấy thích thú những môn học như văn hoặc địa lý.

Tôi cũng giành được một số thành tích tốt trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp quốc gia của Singapore, cũng như tham gia tổ chức nhiều hoạt động ngoại khóa: thể thao, làm tạp chí điện tử, tình nguyện viên, gây quĩ cho người nghèo. Qua những hoạt động đó, tôi tự thấy mình trưởng thành lên nhiều, học được nhiều kỹ năng quí và có một tầm nhìn già dặn hơn.

Những sự chuẩn bị đó giúp tôi rất nhiều khi viết bài luận về bản thân mình (bài viết quan trọng nhất của một hồ sơ), cũng như trong những lá thư giới thiệu của nhà trường và thầy cô, và trong những cuộc phỏng vấn với đại diện của nhà trường. Cảm xúc của tôi khi chuẩn bị gửi tập hồ sơ đi Harvard thật là khó tả: nó chứa đựng cả sự mệt mỏi, căng thẳng bởi kỳ thi tốt nghiệp, có cả nỗi buồn và cô đơn khi nhớ nhà, là tâm trạng lo lắng, xao xuyến khi bước chân vào một trang mới trong cuộc đời đầy thử thách...

3. Hằng năm có 20.000 thí sinh gửi hồ sơ dự tuyển, mà hầu như ai cũng rất xuất sắc, toàn diện. Trong khi đó chỉ có trên dưới 2.000 người trúng tuyển và khoảng 1.650 người nhập học hằng năm. Đã có dịp làm việc với các cán bộ tuyển sinh của Harvard, tôi biết trong số 20.000 thí sinh, không phải chỉ có 2.000 người đạt yêu cầu, mà đến 40-50% số thí sinh đều rất xuất sắc và hầu hết hội tụ đủ những yêu cầu học vấn và thành tích như những người trúng tuyển.

Bởi vì ở Mỹ, không có kỳ thi tuyển hay tốt nghiệp trung học trong toàn quốc như ở VN, nên không có những chỉ số quyết định như đỉểm chuẩn, điểm sàn... Việc so sánh các thí sinh đến từ nhiều nền giáo dục khác nhau trên toàn thế giới, với nhiều hoàn cảnh khác nhau là vô cùng khó khăn. Khi cán bộ tuyển sinh xem xét một bộ hồ sơ tuyển sinh, họ không chỉ coi trọng thành tích học tập, hoạt động ngoại khóa mà còn muốn tìm những sinh viên tương lai có thể đóng góp tích cực vào các hoạt động ở trường và chia sẻ cuộc sống cộng đồng với bạn bè đồng môn. Họ còn tìm kiếm những điểm nhấn đặc biệt, những sự khác biệt để làm cho cộng đồng trường phong phú hơn.

Cầm giấy báo kết quả tuyển sinh và lá thư chúc mừng của Trường Harvard, tôi thật sự không thể tin vào mắt mình. Để được nó, tôi đã “phá vỡ” chính con người của mình: một cậu bé hiền lành, mơ mộng... để trở nên mạnh mẽ hơn, “cái tôi” cứng rắn và bản lĩnh hơn... ở giữa xứ lạ, quê người...

4. Ngày đầu tiên đặt chân sang Singapore, thầy cô và mọi người xung quanh trịnh trọng gọi tôi là “Young man” (chàng trai trẻ). Trường trung học Anglo - Chinese School là một trường trung học tư thục có “tuổi đời” 115 năm, được xây dựng theo mô hình trường nội trú cổ điển của Anh. Là một trường có hàng ngàn học sinh, nhưng nhiều khi giáo viên từ hiệu trưởng đến các thầy thể dục biết đến từng học sinh, điểm mạnh, yếu và cả hoàn cảnh gia đình của từng người.

Phương châm của trường: mỗi học sinh là “a scholar, a gentleman and an officer” - một người có học vấn sâu rộng, có nhân cách và có tinh thần trách nhiệm như một sĩ quan. Việc thi cử luôn luôn rất nghiêm túc, không bao giờ có sự gian lận, xin điểm... làm cho học sinh tự nhận thấy trách nhiệm về việc học tập của mình.

Ở đó, những ý kiến của tôi được lắng nghe, tôi không bao giờ phải e ngại gì khi đưa ra những đề xuất mới hay nhận xét của bản thân. Bên cạnh đó, tôi cũng tự thấy mình phải chịu trách nhiệm cho chính cá nhân mình. Và tôi bắt đầu “câu chuyện ngoại khóa” với một ngày hội festival nhằm gây quĩ xây dựng nhà trường và ủng hộ nạn nhân ung thư.

Sau này, qua những hoạt động trong trường và ngoài trường, tôi có điều kiện tiếp xúc với rất nhiều người đến từ mọi ngả đường của xã hội Singapore và Mỹ, từ những cựu chiến binh Mỹ ở tiểu bang Alabama, những đứa trẻ tị nạn Haiti, Costa Rica mới đặt chân lên nước Mỹ, những nhà hoạt động về bình đẳng giới, những người vận động hợp thức hóa hôn nhân đồng giới... Tôi trải nghiệm, nhiều khi bị những thành kiến sẵn có tạo nên cú sốc, nên dành thêm thời gian để tìm hiểu về từng số phận khác nhau trên muôn ngả đường đời, để biết vì sao họ khác biệt như vậy.

5. Năm thứ nhất, trong dịp nghỉ giữa kỳ mùa xuân, tôi được tham gia một chuyến đi tình nguyện của nhóm bạn SV Harvard xuống miền nam nước Mỹ, tại tiểu bang Alabama để làm nhà cho những người da màu nghèo. Đây là chương trình do Tổ chức Habitat for Humanity (Nơi ở cho nhân loại) tổ chức ở các trường đại học tại Mỹ - nhưng mọi việc từ chuẩn bị đến phương tiện giao thông, nơi ở đều do chính sinh viên tổ chức.

Qua những thành phố, những miền quê khác nhau của nước Mỹ, tôi được biết một nước Mỹ muôn màu, muôn vẻ. Chuyến đi ôtô đường trường, những buổi lao động vất vả nhưng vui vẻ giúp tôi hiểu thêm được vị trí của mình trong xã hội, những việc mình có thể làm được, thêm tự tin vào khả năng thay đổi thế giới của mình, dù chỉ là một phần nhỏ.

Học kỳ 1 năm thứ 3, tôi tham gia một hoạt động mới: chương trình biểu diễn trượt băng nghệ thuật mang tên “Hẹn cùng những nhà vô địch”. Đây là một trong những chương trình nghệ thuật từ thiện lâu đời nhất ở Trường Harvard, và cũng hoàn toàn do sinh viên đại học đảm nhiệm từ khâu chuẩn bị, tổ chức đến quyết toán, dựng quĩ.

Hằng năm, ban tổ chức mời các nghệ sĩ trượt băng nghệ thuật hàng đầu thế giới như Michelle Kwan... đến biểu diễn tại Trường Harvard và mở cửa bán vé cho đông đảo người hâm mộ, số tiền thu được đều được gửi ủng hộ quĩ “Jimmy Fund” để chống ung thư. Đây là một hoạt động ở tầm cỡ lớn và phức tạp bậc nhất đối với tôi từ trước đến nay. Tôi chịu trách nhiệm về mặt tài chính, từ cân đối bảng thu chi hằng tháng cho đến quản lý tiền vé, các nhà tài trợ.

6. Từ “học” ở Harvard có nghĩa rất rộng: học ở đây vừa có thể là ôn thi cho bài kiểm tra cuối năm, có thể là một bài nghiên cứu độc lập do sinh viên chủ động, là học hỏi của người cùng lứa hay cùng lớp, là chia sẻ thông tin, là có những khoảng thời gian thú vị, bổ ích khi hoạt động ngoại khóa hoặc hoạt động xã hội để học làm người, để hình thành nhân cách.

Sự xuất sắc của sinh viên làm các lớp học trở nên phong phú, sôi động. Luôn luôn có những ý kiến trái ngược, những câu hỏi được đặt ra rất hóc búa cho cả sinh viên và giáo sư. Sinh viên xuất sắc và độc lập, nên bài tập, đề án cho nhóm, hay những bài luận đều đạt trình độ cao, sắc sảo (tất nhiên là có sự tiến bộ dần dần) hiếm thấy. Họ học tập được của nhau, và thật sự biến khóa học trở thành một trường học của những ý tưởng. Đó là một môi trường giáo dục toàn diện, một thực thể khổng lồ chuyên tâm cho giáo dục con người, nhưng nó không tự bó buộc mình vào một định nghĩa cứng nhắc “thế nào là sự học”.

Bản thân tôi không nghĩ rằng Trường Harvard hay Princeton là trường đại học tốt nhất trên thế giới một cách tuyệt đối. Môi trường nào cũng có lợi thế và sự bất cập của nó. Tôi đã chọn Harvard không chỉ vì danh tiếng của trường này mà còn vì tôi nghĩ rằng nó phù hợp với bản thân mình và là nơi có thể giúp tôi trưởng thành hơn.

Có thể tấm bằng Harvard sẽ giúp mở nhiều cánh cửa và nhiều cơ hội hơn, song thật sự có nắm bắt và thành công được với những vận hội ấy hay không là phụ thuộc vào chính bản thân mình. Học ở Harvard, sau này khi nhìn lại, sẽ cũng chỉ là một bước chân trong cuộc du hành vạn dặm của cuộc đời. Tôi nghĩ điều quan trọng nhất là “make the best of what you have” - luôn luôn cố gắng vươn tới dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào và thay đổi môi trường xung quanh chứ đừng chỉ để hoàn cảnh của mình quyết định số phận của bản thân.

Nguyễn Tiến Anh"

Học sinh Trường ACS (Independent)

(còn nữa)

Không ngừng tạo ra giá trị cho bản thân

🔱 5 CÔNG THỨC HỮU HIỆU CÓ THỂ GIÚP BẠN ĐỔI ĐỜI NHƯNG THƯỜNG BỊ BỎ QUA

Để bản thân có được lợi thế, bạn buộc phải nổi bật, không ngừng tạo ra giá trị mới cho bản thân. Ngoài ra, chỉ những ai biết cách nâng cao giá trị bản thân, tiếp tục học hỏi mới có thể trở thành kẻ bất khả chiến bại trong dòng chảy của thời đại.

1. Đọc sách để gia tăng giá trị bản thân

Đọc sách là cách tốt nhất để đánh thức bản thân và tăng cường trí tuệ. Càng có nhiều kiến thức, càng rèn luyện được nhiều khả năng, từ đó bản thân cũng tràn ngập tự tin.

Khi bạn bối rối, sách chính là lá chắn giúp bạn chống lại sự cám dỗ của tính nóng vội. Khi bạn gặp khó khăn, cuốn sách là công cụ giúp bạn giải đáp những nghi ngờ của mình tốt hơn. Khi nản lòng, sách là vũ khí giúp bạn chống lại những khó khăn, thăng trầm.

Mỗi cuốn sách bạn đã đọc là một loại năng lượng bên trong giúp bạn đối phó với những sóng gió trong cuộc sống.

2. Rèn luyện sức khỏe - Giá trị gia tăng

Không khát cũng phải uống nước, không mệt cũng phải nghỉ ngơi, bận mấy cũng phải rèn luyện. Đừng viện cớ phải làm vì đam mê, phải làm vì tương lai, phải làm vì "không tiền làm sao mai sống". Hãy đặt sức khỏe làm ưu tiên hàng đầu.

Hãy nhớ, sức khỏe chính là bảo hiểm của bạn, là con át chủ bài lớn nhất trong cuộc đời của mỗi người. Có sức khỏe gọi là tài sản, không có sức khỏe thì chỉ còn là di sản mà thôi.

Vì vậy, ngay từ bây giờ, hãy sử dụng các bài tập thể dục để tăng thêm giá trị cho sức khỏe của bạn. Từng giọt mồ hôi đổ trong phòng tập, từng phút kiên trì chạy bộ buổi sáng sẽ không làm bạn thất vọng.

"Sức khỏe là quả cầu thủy tinh rỗng, một khi rơi xuống sẽ vỡ tan tành".

3. Xây dựng thói quen tốt

"Cuộc sống của chúng ta chỉ là tổng hòa của vô số thói quen".

Mọi lời nói và việc làm, mọi động thái của bạn luôn được lặp đi lặp lại và biến thành lối sống và thái độ của bạn đối với cuộc sống. Thành công không phải một thứ gì đó xa vời, nó luôn bắt đầu từ những điều nhỏ bé nhất.

Phát triển những giá trị bản thân không phải là câu chuyện ngày một ngày hai, mà nó là cả một hành trình dài suốt cuộc đời của mỗi con người.

Thói quen là một khoản lãi kép. Thay vì mong chờ những thay đổi lớn lao trong cuộc sống, tốt hơn hết hãy bắt đầu từ bây giờ, xây dựng lần lượt từng thói quen tốt tưởng như nhỏ nhặt. Tiến bộ một chút mỗi ngày, dần dần bạn sẽ trở thành một phiên bản tốt hơn của chính mình.

4. Trân trọng thời gian

cách bạn sử dụng thời gian sẽ quyết định bạn sẽ sống như thế nào?

Như Einstein đã nói: "Sự khác biệt giữa mọi người nằm ở thời gian rảnh rỗi của họ. Thời gian rảnh rỗi sản sinh ra tài năng, những người lười biếng, nghiện rượu, hâm mộ bài và cờ bạc. Điều này không chỉ phân biệt hiệu suất công việc mà còn phân biệt cảnh giới của cuộc sống từ cao đến thấp".

Đừng bao giờ lãng phí thời gian, và đừng trải qua cuộc sống này một cách mông lung. Khi bạn làm cho thời gian của bạn có ý nghĩa, cuộc sống của bạn cũng có ý nghĩa.

5. Kết giao với những người tài giỏi

Thay vì dành thời gian và sức lực cho những tương tác xã hội vô bổ, tốt hơn hết bạn nên học cách củng cố bản thân. Khi bạn hữu ích, "danh bạ" của bạn sẽ hữu ích. Khi bạn có giá trị, các kết nối của bạn sẽ có giá trị.

Có một câu hỏi trong truyện ngụ ngôn Hy Lạp cổ đại: Một đồng xu có thể làm cho một người trở nên giàu có không?

Có thể câu trả lời của bạn là không, nhưng nếu đó là thêm một, thêm một cái khác, hoặc thậm chí thêm một cái mỗi ngày. Khoảng cách giữa mọi người thường không đột ngột được nới rộng, mà nó dần được nới rộng trong một ngày, một tháng hoặc một năm.

Rich Nguyen Academy (st)

Viết từ chuyện người thật việc thật: Ngôi nhà của chúng ta (2)

Miền cư trú - Đất lành chim đậu

Anh bạn của tôi sống ở Bắc Âu và cũng hợp với quê hương thứ 2 này. Tôi thích xh Bắc Âu nên đã đến sống 1 thời gian ở đây để có được những cảm nhận và hít thở ko khí tự do của xứ này. Quả tình đây là nơi đáng sống thật. Cuộc sống của người Bắc Âu đã hoàn toàn thuyết phục tôi: Làm ít hiệu quả nhiều, hưởng thụ tối đa, và không quên 2 chữ 'gia đình'. Phong cách này của họ chính là điểm đã làm cho người Bắc Âu trở thành những người hạnh phúc nhất thế giới. Điều quan trọng nhất tạo nên những xứ 'thiên đường' ở Bắc Âu là một phong cách sống an nhàn, bình dị mà vẫn đầy hạnh phúc và cũng là mục đích của những người dân nơi đây đã theo đuổi từ lâu.

Bạn thân của tôi đã chọn Bắc Mỹ là quê hương mới. Ko phải từ lâu, như hoàn cảnh của người bạn ‘’vượt biên’’ tới Bắc Âu, mà bằng một con đường khác, trong hòa bình. Đó là chọn 1 cuộc sống sum họp gia đình gồm cha mẹ và các con trên đất Mỹ. Khi nói đến nước Mỹ, người ta thường nghĩ ngay đến một cường quốc văn minh, một đất nước của sự tự do, bình đẳng và những cơ hội cho những ai muốn làm giàu theo kiểu Mỹ.

Nếu chia thế giới, theo quan niệm như 1 đất nước, thành nhiều vùng/miền khác nhau, chúng ta có thể gọi miền Bắc Mỹ, Bắc Âu hay ĐNA như gọi miền núi Tây Bắc, Tây Nguyên, miền Tây (Nam bộ) v.v. của VN. Để giảm bớt sự cách biệt, có thể gọi ĐNA là miền Nam Trung bộ và vùng Bà Rịa – Vũng Tàu là Singapore (thu nhỏ) trong sự so sánh theo nghĩa là 1 nơi đáng sống như Nha Trang hay Đà Nẵng ở miền Trung vậy.

Tuy nhiên, Singapore là nơi mà với nhiều người như 1 chân trời mới khi tất cả mọi con đường đều rộng mở với môi trường xanh, cuộc sống tốt, xh ngày càng phát triển và 1 chính phủ đàng hoàng*.

Cộng hòa Singapore là một quốc đảo ở ĐNA. Lãnh thổ tuy nhỏ nhưng với cộng đồng dân cư đa văn hóa và công nhận bản sắc văn hóa của các nhóm dân tộc lớn trong nước. Singapore có bốn ngôn ngữ chính thức: tiếng Anh, tiếng Mã Lai, tiếng Quan Thoại và tiếng Tamil. Tiếng Anh là ngôn ngữ phổ biến. Chủ nghĩa đa chủng tộc được ghi trong hiến pháp và tiếp tục định hình các chính sách quốc gia về giáo dục, nhà ở và chính trị.

Sau Thế chiến 2, Singapore giành được quyền tự quản vào năm 1959 và trở thành một phần của liên bang Malaysia vào năm 1963. Những khác biệt về chính trị và kinh tế, đáng chú ý nhất là ảnh hưởng của hệ tư tưởng chính trị do Lý Quang Diệu lãnh đạo đã dẫn đến việc Singapore tách khỏi Malaysia hai năm sau. Từ đó, Singapore trở thành một quốc gia có chủ quyền độc lập vào năm 1965.

Sau những năm đầy biến động, mặc dù thiếu tài nguyên thiên nhiên và vùng sx nội địa, quốc gia non trẻ này đã nhanh chóng phát triển để trở thành một trong Bốn con hổ châu Á. Singapore được xếp hạng cao về các chỉ số xh quan trọng: giáo dục, y tế, chất lượng cuộc sống, an toàn cá nhân, cơ sở hạ tầng và nhà ở, với tỷ lệ sở hữu nhà là 88%. Singapore là một trong những quốc gia đạt những tiêu chí: người dân có tuổi thọ cao nhất, tốc độ kết nối Internet nhanh nhất, tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh thấp nhất và mức độ tham nhũng thấp nhất thế giới.

(còn nữa)

Viết từ chuyện người thật việc thật: Ngôi nhà của chúng ta (1)

Nơi đáng sống

Có nhiều nơi đáng sống trên thế giới này, nhưng chọn 1 nơi để là nhà, 1 ngôi nhà đúng nghĩa của nó, ko phải là chuyện nhỏ. Việc này với rất nhiều người vẫn là việc ko dễ dàng bởi nhiều khi người ta mất cả đời mới tìm ra, hoặc ko bao giờ có nữa.

Nếu coi cả thế giới này là 1 đất nước rộng lớn và nhân loại là cư dân của nó với muôn vàn sắc tộc thì việc lựa chọn này càng ko dễ, nhất là với những người nặng lòng với nơi mình sinh ra (thường gọi là quê hương thứ nhất). Những người phiêu dạt có thể tìm thấy quê hương thứ 2, hoặc nhiều hơn từ những mối quan hệ với nhiều miền đất khác nhau, ở đâu cũng là quê hương, đâu cũng đều trở nên gắn bó ko thể xa rời. 

Nhưng tấm thân bé nhỏ của chúng ta chỉ có 1 mà thôi. Lựa chọn ntn tùy thuộc hoàn cảnh/tình trạng của mỗi người, mỗi nhà. Với rất nhiều người, ngay trên mảnh đất quê hương của mình, muốn chọn 1 nơi để sống thật an lành còn khó, nói chi đến 1 ngôi nhà trong mơ.

Tuy nhiên, những người có đủ tư cách để sống và làm chủ cuộc đời của mình (do mình) thì hoàn toàn ko lệ thuộc vào những điều ràng buộc làm cản trở/ảnh hưởng đến lựa chọn của mình.

Tôi biết 1 học sinh rời gia đình bước ra thế giới rộng lớn từ nhỏ. Học hành nơi xứ người và trưởng thành trong 1 nơi khác với quê hương của mình để nhận thấy: Nếu phải chọn quê hương thì chỉ có 1, nhưng đất nước để sống, để gắn bó thì ko phải chỉ có nơi mình đã sinh ra. Từ động lực ban đầu của 1 cậu học trò muốn biến giấc mơ của mình thành hiện thực đã tạo nên thói quen chuyên cần đến câu chuyện có thật hiện nay là 1 quá trình nỗ lực ko ngừng. Tất cả đều gắn liền với nhau để hình thành nên 1 chặng đường với những cột mốc được ghi lại cùng với những gì đã làm được, đã hoàn thành và hướng tới những cột mốc mới. Ko phải là những chuyện to tát, lớn lao, có thể chỉ là mong ước của tuổi thơ mà sau này (đến khi đã trưởng thành với công việc ổn định và độc lập về cuộc sống cũng như ko lệ thuộc trong vấn đề tài chính) mới thực hiện được như tham dự 1 buổi biểu diễn/đại nhạc hội của người ca sĩ mà mình hâm mộ từ bé ngay trên quê hương của cô, du lịch đến những đất nước mới hay có 1 chỗ ở riêng và nuôi 1 con vật mà mình rất thích…

Tình yêu quê hương là điều từng có nhiều người bình thường, và cả trong văn thơ nhạc họa, coi là 1 trong những giá trị thiêng liêng của con người. Dù khó nói ra bằng lời hay diễn đạt bằng bất cứ ngôn ngữ nào, cũng như tình yêu, nó là điều tự nhiên do Trời sinh ra thế và cũng tự nhiên như loài cá hồi gắn bó với nơi sinh ra để trở về.

Con người ai cũng có nỗi niềm như vậy, nếu phải dứt áo ra đi, thậm chí buộc phải từ bỏ quốc tịch của mình để chọn lấy quốc tịch khác thì cũng vì miếng cơm manh áo, hoặc đơn giản chỉ vì muốn tự do! Mà điều này, muốn có  được (1 nơi đáng để sống), phải xác định được sự độc lập của mình.

(còn nữa)

Hình ảnh: Chọn từ net

Khi ta già đi

Khi ta già đi, ta sẽ không nhắc nhở con cháu về một điều gì đó quá cũ, rót vào tai chúng mãi một câu chuyện xa xưa, hay dặn dò chúng những điều hết sức lạc hậu. Cho dù nói nhiều hay ít thì con cháu nó vẫn cho rằng, đó chỉ là lý lẽ vớ vẩn của người già.

Khi ta già đi, ta học cách buông tay, ta chẳng cần phải nghĩ ngợi những người trẻ mỗi ngày nó lướt qua đời ta một cách nhẹ nhàng như thế nào, ta chỉ mong mình đủ sức để tự nấu một món ăn thật nhừ, đủ sức để tự tắm rửa hàng ngày, ta cũng không câu nệ mọi ngóc ngách trong nhà đều phải tinh tươm sạch sẽ, mà chỉ chú ý đến sức khỏe của bản thân mình, nhằm giảm bớt áp lực cho con cháu khi phải chăm sóc ta.

Khi ta già đi, ta cũng mong trời thương, nằm xuống, nhắm mắt một phát là đi ngay. Bởi ta đã nhìn thấy nhiều cảnh đau lòng xảy ra khi con cái chăm sóc cha mẹ già. Có nhiều chuyện bấy lâu nay ta cứ nghĩ nó chỉ có trong văn học thời hiện thực phê phán, nhưng không, nó vẫn được diễn ra trong cuộc sống thường nhật. Mà nghĩ đi rồi cũng nghĩ lại, thực ra thì con cái ai cũng tốt và có hiếu với cha mẹ cả thôi, nhưng khi bố mẹ trở thành gánh nặng hàng ngày, nhiều ngày thì tình cảm sẽ mai một dần đến mức không còn thấy thương yêu nữa, chỉ còn thấy chịu đựng, thấy khổ sở, nhất là con rể hoặc con dâu và các cháu, những người không trực hệ, không được ông bà trực tiếp đẻ ra.

Và khi ta già đi, ta muốn chẳng nợ nần gì nhau trong cuộc đời này, chỉ cần được an yên, bởi ta nghĩ bất cứ ai, cho dù một thời trẻ hoài bão, ngang dọc, vội vã, và rồi cũng đến lúc già, chỉ cần hai chữ an yên mà thôi.

Người một nhà (st)

“BUÔNG BỎ”

Mỗi người có 1 lý tưởng sống khác nhau, nhưng với Phát đẹp trai nó thế này: 

Năm 2021, Mẹ (81 tuổi) bạo bệnh tưởng chừng ko qua khỏi (trùng lúc dịch Covid) mọi thứ khó khăn rất khủng khiếp.

Vợ, E phải nghỉ làm, cả nhà phải ngưng lại các dự án, dự tính, phải “buông bỏ” tất cả để chăm sóc cho Mẹ. Đó là lệnh! 

Vấn đề ko phải là tiền, mà là sự túc trực, đúng & trúng!

“Buông bỏ” – chứ ko phải “buông bỏ” để lang thang cùng nồi cơm điện, khi ta còn có trách nhiệm với Cha Mẹ, với gia đình với dòng tộc.

Phát đẹp trai cảm thấy tự hào khi được Thầy Cô nhận xét 2 nhóc: Cháu rất có trách nhiệm.

“Trách nhiệm” mới khó, chứ “buông bỏ” thì rất dễ!

P/s: Loạt bài viết #bớtxạođểanyên (bài 3: Ổn Định)

Châu Tấn Phát

Ngày Quốc khánh Mỹ và những chuyện trong thế giới mafia

Trí tuệ của Mafia

Tối qua, thằng con nuôi gốc Việt Lão Lò A Dính mời bố An, bố Đỗ Vũ đi ăn tối rồi uống rượu ở quán Sky36 - Lounge, Sky Bar & Event Venue kỷ niệm ngày quốc Khánh Mỹ cùng bố. Ngồi trên không nhìn thành phố Đà Nẵng lại nhớ New York, nhớ cảnh đêm hoành tráng, nhưng nhớ nhất những người anh Ý gốc Mỹ. 

Một lần trở về New York đưa cô Tấm về thăm Little Italy. Hai vợ chồng vào ăn ở quán ăn Ý Paesano, 136 Mulberry St. Vừa hay nhìn thấy Al Pacino ngồi một mình lặng lẽ uống rượu ở quầy bar. Trông anh già đi quá nhiều, tiều tụy và mệt mỏi, khác hẳn với nửa thế kỷ trước khi anh trong vai Michael Corleone, trẻ trung, điển trai và rất Ý. Al Pacino là một diễn viên mà lão rất ưa thích và hâm mộ từng bộ phim anh đóng. 

Nhờ tiếp xúc nhiều với các đàn anh Ý nên lão PP cũng học được nhiều tính cách ưu việt của họ trong cuộc sống. Không bê tha hạ đẳng, yêu gia đình, vợ con, ga lăng với phái nữ, tôn sư trọng đạo, kính trọng các bậc tiền bối, khiêm tốn, nhã nhặn, lịch thiệp. Và một nguyên tắc mà thủy tổ Vito Cassio Ferro đã đặt ra khiến tính cách của một người đàn ông Ý thêm chất quý ông, cao sang mà lạnh lùng. Đấy là Omerta - The Order of Silence, hay còn gọi là “secrecy sworn to by oath” hay “code of silence”. Chính vậy nên các bạn cũng đã từng thấy lão PP tức giận nổi xung với những đàn em không có tôn ti trật tự, hống hách, kiêu căng và ồn ào.

Quy tắc im lặng (Omerta) là một trong những điều răn cao nhất trong Mafia, bất kỳ thành viên nào cũng không được xâm phạm hay vi phạm. Và quy tắc này không chỉ đơn giản là giữ im lặng.

Các thành viên Mafia đều biểu hiện điềm tĩnh một cách siêu nhiên mà người bình thường không thể có được khi gặp bất kỳ hình thức thẩm tra nào. Ngay cả khi đối mặt với những mối đe dọa nguy hiểm nhất và sự sỉ nhục tàn khốc nhất, họ vẫn có thể bình chân như vại, tĩnh lặng và tự tin, không bao giờ sợ hãi hoặc bị lăng nhục mà giận dữ. Họ không tự ti cũng không kiêu ngạo, lời nói thâm sâu khiến đối phương phải e dè. Đặc điểm nhân cách nhẫn nhịn kiềm chế bản thân này chính xác là khí phách đặc trưng của người đàn ông lý tưởng trong nền văn hóa Sicilia Địa Trung Hải của châu Âu.

Anthony Vigoda, một người anh đã nâng đỡ lão nhiều nhất, anh cao ráo lịch thiệp, và có những ưu điểm đặc trưng kể trên. Anh từng đưa cả lão đi dự một cuộc họp nội bộ của các ông chủ trong hiệp hội thương mại Mỹ - Ý nhưng theo lão đây vẫn là một cuộc họp hàng tháng của các bang phái Mafia còn sót lại. Cuộc họp dưới sự chủ trì của một “Chủ tịch hiệp hội” có lẽ là một Đường Chủ (bang chủ) của một bang phái xã hội đen Ý. Đường chủ có khuôn mặt đẹp như Chúa Giê Su, đầy sâu lắng, ân huệ và tự tin. Ông mặc một bộ đồ màu đen, ngồi trên một chiếc ghế cổ trông ông vững vàng như núi Thái Sơn, ánh mắt ông sắc lạnh, nhìn bao quát mọi người, khi ánh mắt bắt gặp một cậu bé Việt Nam ngồi bên Anthony Vigoda thì trở nên dịu dàng và đầy thiện cảm. Ngoại hình và khí chất của ông gần giống như nam thần Hollywood Keanu Reeves. Ông hầu như trầm lặng ít nói trong suốt quá trình, ngay cả khi ông ta nói cũng nhẹ nhàng, từ tốn, không có chút gì bốc đồng vô nghĩa, xem ra ông là một Đường chủ có vẻ rất khôn ngoan, tinh tế và đầy năng lượng. 

Những điều cấm kỵ

Trong Mafia Mỹ và Sicilia, “Made man” là một người đã hoàn toàn được công nhận là thành viên chính thức của Mafia. Để trở thành "made", một điều kiện đầu tiên phải là người Ý hoặc người gốc Ý và được bảo lãnh bởi một người “Made man” khác.

Có những quy tắc nghiêm ngặt cho các thành viên chính thức trong Mafia. Một trong những nguyên tắc là: Phải tuyệt đối tôn trọng vợ của mình, đồng thời không bao giờ được thèm muốn chim cò vợ của người khác. Theo như Anthony Vigoda kể lại, đã từng có một Made man bị chứng thực có ăn nằm với cô em dâu mình và bị hành quyết. Khi phát hiện cơ thể bị vứt ven sông Hudson, trạng thái vô cùng ghê tởm, bộ phận sinh dục của anh ta bị cắt và bị nhét vào mồm. Hy vọng các nông hộ hãy nhìn gương này, đừng có ý định chim cò các phu nhân của nông hộ khác, bởi lão đã giao nhiệm vụ hành xử theo tiêu chuẩn trên vào đôi cánh tay lông lá của Tạ Trí…kkk

Ngoài ra, hầu như không có phụ nữ trong mafia mà thường có những trường hợp phụ nữ làm thủ lĩnh tạm thời. Những người phụ nữ này thường là con gái hoặc vợ của các thủ lĩnh cấp cao trong Mafia, họ sẽ tạm thời đảm nhiệm vị trí lãnh đạo khi chồng họ vào tù hoặc gặp chuyện bất hạnh.

Huyết thống Sicily

Trong thế giới của mafia, máu mủ (bloody) luôn là điều kiện tiên quyết cho tình anh em (brotherhood), một người phải mang dòng máu Ý mới có thể trở thành người của mafia. Có nghĩa là, ngay cả khi một người đã làm việc cho Mafia trong nhiều năm, vẫn có khả năng "không phải người của mình" hoặc ở lại trong gia tộc chỉ với tư cách là một cộng sự.

Trong bộ phim "Bố già", người quân sư của gia đình Corleone là người con nuôi gốc Đức. Ở đây, có một chút chân thực và chút kịch tính. Mọi người xem và tự nhận ra, nhưng phải nói rằng, từ góc độ tâm lý xã hội, lịch sử đẫm máu và nước mắt của những người Sicilia từng bị các chủng tộc ngoại lai khác nhau cai trị hàng nghìn năm khiến họ có xu hướng tin tưởng vào đồng bào hoặc dòng tộc của mình, và họ không quan tâm đến các giá trị khác có cùng tầng lớp. Quy luật im lặng (Omerta) nói trên thực sự có thể được tạo ra theo tâm lý văn hóa như vậy.

Gia tộc và danh dự

Cơ cấu tổ chức của Mafia dựa trên các đơn vị gia tộc, điều này trong phim “Bố già” biểu hiện tương đối rõ nét. Trên thực tế, ngoài 5 gia tộc nổi tiếng, ở Mỹ còn có hàng vạn Mafia lớn nhỏ và 9 gia tộc lớn nhất hợp thành một ủy ban tối cao để đưa ra phán quyết cuối cùng.

Mỗi gia tộc có một Boss, tương đương với người đứng đầu của hội tam hoàng “Long đầu tọa quán”, và là người đứng đầu gia tộc Mafia. Cấp dưới trực tiếp của BOSS là UnderBoss, tương đương với CEO, chịu trách nhiệm lập kế hoạch và thực hiện các quyết định của Boss. Vị trí thứ ba là Consigliere, tương đương với một quân sư, có nhiệm vụ hoạch định chiến lược, đưa ra các đề xuất, các quyết định trong tình hình hỗn loạn, hàng ngày đứng đàng sau hỗ trợ Boss về mọi mặt. Những người này đa số là bậc quỷ tài, mưu sâu kế hiểm, thông minh tuyệt đỉnh. 

Cấp dưới của ba tầng ra quyết sách hàng đầu là một số hội đoàn lớn. Mỗi đội quân được dẫn đầu bởi một Capo (Đường chủ), người chịu trách nhiệm chỉ huy bang phái mình thực hiện các cuộc tấn công và chấp hành nhiệm vụ. Cấp dưới của Capo là Soldier, để đạt được cấp độ này cũng khá là vinh dự đối với người bình thường. Tiền đề để trở thành một Soldier là phải trở thành một Made man chính thức. Quá trình này sẽ rất khó khăn và lâu dài, và sẽ mất ít nhất đến tám hoặc mười năm để có cơ hội đạt được. Hơn nữa, có sự kiểm soát chặt chẽ về số lượng, và phải được Underboss đề cử, và sự chấp thuận cuối cùng của Boss mới có thể trở thành thành viên chính thức.

Khi một người trở thành Made Man, đồng nghĩa với việc người đó có rất nhiều tiền, có quyền lực lớn và xuất thân thâm hậu mà người bình thường không thể sánh bằng. Hầu hết các cộng sự đều ở cấp thấp nhất và phải tuân theo Soldier. Họ có số lượng đông đảo, trải rộng khắp nơi trong xã hội và đang phấn đấu để trở thành thành viên chính thức. Những người không phải là người Ý cũng có thể trở thành cộng sự (Associate), nhưng không thể trở thành thành viên chính thức.

Trong thế giới của mafia, cấp dưới phải phục tùng cấp trên của họ hoàn toàn và vô điều kiện, họ phải cố gắng hết sức mình để thực hiện các quyết sách của cấp trên, ngay cả khi bản thân phải hy sinh cũng không hề tham sống sợ chết. Những kẻ không phục tùng đều bị trả giá. Mô hình quản lý với quyền hành pháp siêu mạnh và hành động quyết đoán này đã cho phép Mafia, với tư cách là một tổ chức thiểu số, mở ra một cục diện lớn không thể tưởng tượng và khối tài sản khổng lồ ở Hoa Kỳ.

Lão nhắm mắt cũng có thể nghĩ đến hàng chục doanh nghiệp quy mô lớn thành công do các thành viên của Mafia điều hành, hoặc dưới mô hình quản lý của Mafia. Ví dụ, một ngân hàng đầu tư đa quốc gia lớn, cơ cấu quản lý và phong cách điều hành của nó có thể thành công như vậy, gần như hoàn toàn nhờ vào sự khôn ngoan của Mafia.

Ngoài ra, hàng trăm năm nay, có một số sản nghiệp, luật bất thành văn đều được khống chế dưới bàn tay của Mafia mà nhà nước cũng đồng thuận để họ làm. Đơn cử như vệ sinh môi trường, đổ rác chẳng hạn. Hàng ngày New York và các thành phố lớn thải ra vô vàn tấn rác thải. Điều hành và làm công việc này nằm trong tay người Ý. Không có một sắc tộc khác có thể tranh giành về mình công việc này. Tất nhiên lợi nhuận từ công việc này vô cùng lớn và cũng cần đến một sự quản lý thông minh và khoa học. Thêm một ví dụ nữa, người Ý khống chế cả việc nuôi và cung cấp thịt gia cầm chủ yếu như gà, lợn, bò. Lão biết một anh bạn người Việt ở New York, lớ ngớ mua vào một trại chăn nuôi gà, hòng cung cấp thịt gà cho thị trường. Bởi không biết rõ tương quan bên trong ngành này nên anh ta đã sạt nghiệp một cách ngoạn mục. Mỗi ngày gà sinh sôi nẩy nở hàng triệu con, thịt ra không ai mua, đổ rác vô vàn tấn gà xong mới tìm hiểu ra, thịt gà nằm trong khung khống chế của dân Ý, phải là người Ý mới có thể kinh doanh mảng này. Vậy là chỉ ngồi đấy mà khóc với gà. Điên tiết, anh ta cho vài mồi lửa đốt mẹ nó hết thảy những kho chuồng trại nuôi gà rộng lớn mênh mông và chuyên tâm cảnh tác rau xanh cung cấp cho các siêu thị người Việt. Tính ra thiệt hại về tiền về sức lực và thời gian khôn lường. 

Lão PP nhờ lực đẩy của các đại ca, sau mười năm đến Mỹ đã là một doanh nhân tương đối có tiếng ở phố Tầu New York. Ngoài công việc làm ăn riêng, lão còn quản lý một rạp chiếu bóng của công ty Golden Harvest Ltd. Rạp chiếu bóng nằm cách Little Italy chỉ hai con phố, địa chỉ chính xác là số 91 Bowery Street. Hàng ngày phải phát hành phim của hãng đến toàn nước Mỹ và Canada, và phải trông coi đối nội như máy móc, phim nhựa, nhân viên, đối ngoại với các xã đoàn, khách khứa, và cả các bang phái ở Chinatown. Nếu không có các đàn anh Ý, lão không thể làm tốt được công việc của mình. Những rạp chiếu phim khác thành tụ điểm của các bang phái vào đấy hút sách, rượu bia, xem phim miễn phí rồi cà khịa thanh toán lẫn nhau. Nhưng ở rạp lão, tất cả đều nằm trong nội quy của rạp. Như lão đã kể, có lần phải nhờ đến Mafia Ý dắt những con chó  Pit Bull hung dữ và súng ống ập vào rạp dọa cho các con giời đái ra quần. Từ đó bất kể bang phái Tầu nào đều ngoan ngoãn xếp hàng mua vé vào rạp và giữ trật tự yên lặng xem phim. 

Tạm dừng ở đây. Nếu các nông hộ vẫn muốn đọc thêm về bang phái và xã hội đen thì lão sẽ chiều tới bến. Đèo, tiền thì không nhiều, nhưng mối duyên tình với xã hội đen thì rất nhiều. Bởi lão đã từng chấp bút chuyên viết về đề tài này cho báo chí Hồng Kông. Một người biết tiếng Hồng Kông, suýt mất mạng khi chơi với lửa, ra vào chốn thâm cung, ngồi đàm đạo với Đường Chủ các bang phái khác nhau nhưng qua được những cơn hiểm nguy bởi đằng sau là các đại ca gốc Ý. Lại một nữa xin cúi đầu cảm tạ các huynh trưởng Italian mà lão đã dựa bóng.

PP

Bậc cấp trong đời: Điều tồn tại với con người như hình với bóng

SỰ TRÂN TRỌNG CƠ BẢN NHẤT DÀNH CHO BẢN THÂN

Nhiều người nói rằng việc phân chia giai tầng hiện nay rất nghiêm trọng. Nếu bạn không có “số đầu thai” tốt thì dù bạn cố gắng đến mấy cũng không thể theo kịp người khác. Nhưng suy nghĩ của tôi luôn là: Tôi phấn đấu mười tám năm mới có cơ hội ngồi đây uống cà phê với bạn nhưng còn hơn tôi chưa từng phấn đấu, chỉ có thể chơi trò chơi nhân sinh một cách ngớ ngẩn trong nhà trọ.

Thực ra, ước mơ không phải chứng ảo tưởng tuổi vị thành niên. Nó tồn tại trong cuộc sống của chúng ta như hình với bóng. Từ trước đến nay, tôi không cho rằng xuất phát điểm thấp là lí do để con người ta không cố gắng, và xuất phát điểm cao cũng không phải nguyên cớ. Giai tầng của xã hội phong kiến thâm căn cố đế hơn hiện nay nhưng thời đó đã có những người xuất thân bình dân một bước lên mây. Vậy tại sao bây giờ chúng ta không thể? Trong xã hội hiện đại, điều đáng quý nhất chính là không phân biệt xuất thân, chỉ cần có năng lực, ai ai cũng có cơ hội giành được một vị trí trong xã hội. 

Điều đáng sợ không chỉ là sự sa đọa của con người mà chính là trái tim nguyện ý buông thả bản thân rơi vào sự sa đọa ấy. Trong lòng biết rõ chỉ có thay đổi mới tiến bộ nhưng lại bị mắc kẹt trong trò chơi điện tử, phim truyền hình, ngủ và một cuộc sống chẳng đáng trông đợi.

Nếu có mục tiêu, nếu sẵn sàng nỗ lực, bạn sẽ ngày càng tốt hơn. Đôi khi, cái tốt không chỉ là địa vị xã hội và tiền bạc của bạn. Điều đáng quý hơn chính là sự nỗ lực có thể khiến tinh thần của bạn trở nên đầy sức sống, khiến bạn có tự tin đối mặt với những nghi ngờ và công kích của thế giới bên ngoài, khiến bạn tràn đầy hy vọng để thực hiện mục tiêu của mình.

Cho dù xuất phát điểm của bạn thấp hay cao, xin hãy nhớ rằng nếu không có ước mơ, không có phương hướng mà cứ trân trân nhìn mình sa ngã thì bạn sẽ không thể sống an yên. Đó là khởi đầu của một cuộc sống vô vọng. Đừng lấy thanh xuân tươi đẹp nhất của mình để sống một cuộc đời vô vọng nhất. Đó chính là sự trân trọng cơ bản nhất dành cho bản thân.

TnBS (st)

NHÂN QUẢ

Bạn hỏi: A dạy thế nào mà các con đều rất ngoan và giỏi? ở mỗi thời điểm các cháu đều phát triển nổi bật?

Mình trả lời, (đến thời điểm này) chắc là do nhân quả E ạ!

Ngoài việc giáo dục của gia đình nó còn có xã hội và mối quan hệ. Đúng 7 năm trước, bạn nhân viên đứng khóc gần 4 giờ để chờ mình chấp nhận lời xin lỗi của bạn. Mình chỉ nói vài ý để đuổi bạn ấy về: 

Các bạn đến với A, chỉ là lao động phổ thông, ko kiến thức, ko định hướng, ký tên còn chưa biết, nhưng A đã chỉ bảo kinh nghiệm, cách làm… khi đọc 1 quyển sách, hoặc phát hiện ra cái gì đó hay, A đều đè các E ra truyền đạt:

Người ta cho E tiền, hay bữa ăn, E đều ỉa ra cứt, nhưng A cho các E kiến thức & kinh nghiệm thì đó là mãi mãi, A ko nghĩ đến việc các E trả ơn, A chỉ nghĩ đó là “Nhân quả”.

Mong rằng sau này, các con A lớn lên, may mắn gặp được người tốt, người giỏi, họ nhiệt tình chỉ bảo như A từng chỉ bảo các E. Đừng xui rủi gặp phải người xấu, chỉ cần một mùa đá banh thôi cũng đủ chết, cầm điếu thuốc thôi cũng đủ mệt!

P/s: Phát đẹp trai từng nói như thế! (Loạt bài viết cá nhân về nhân sinh) Bài 2: “Buông Bỏ” - Bài 3: “Ổn Định” - Bài 4: “Dùng tiền để nâng giá trị bản thân? Hay: Kiếm tiền để đẩy giá trị bản thân?

Châu Tấn Phát

Nghèo thì khổ vì thiếu tiền...

THAY ĐỔI TƯ DUY, TIỀN SẼ TỰ ĐỘNG ĐẾN: 8 THAY ĐỔI NHỎ TRONG LỐI SỐNG GIÚP ĐỜI BẠN THỊNH VƯỢNG 

"Để giàu có, phải học nghĩ như người giàu. Một khi thay đổi được tư duy, tiền sẽ tự động đến".

1. Thu nhập phải đến từ ít nhất 2 nguồn

Không nên chỉ có một nguồn thu nhập. Trên thực tế, hầu hết những đại gia ở Mỹ đều có ít nhất 3 nguồn thu nhập trước khi họ kiếm được một triệu đôla đầu tiên. Ngoài lương từ công việc chính, bạn có thể thử kiếm thêm tiền qua việc làm thêm, tự kinh doanh hoặc đầu tư.

Hiện nay cơ hội là vô số. Bạn có thể mua bán vàng, đầu tư cổ phiếu, bất động sản. Bạn có thể kinh doanh, tự mở ra dịch vụ, hay bán sản phẩm online, v.v… Hãy nhớ, một nguồn thu nhập sẽ giúp bạn tồn tại. Nhưng để sống khỏe, tốt nhất bạn nên có nguồn thu nhập thứ 2, thứ 3. Vì nguồn thu nhập này sẽ nâng đỡ nguồn thu nhập kia, giúp bạn đủ bình tĩnh và thời gian xoay vần nếu chẳng may nguồn thu nhập cố định gặp sự cố.

2. Kết nối với những người thành đạt

Con đường ngắn nhất và đơn giản nhất để tạo ra thịnh vượng là học hỏi chính xác cách người giàu có, thành đạt – những bậc thầy trong việc điều khiển đồng tiền – chơi cuộc chơi tiền bạc.

Khi nghe câu chuyện thành công của người khác, người nghèo thường tìm cách phán xét, phê bình, chỉ trích, nói xấu và nói chung là tìm mọi cách hạ thấp chúng xuống mức của chính họ.

Người giàu giao du với những người chiến thắng. Người nghèo giao du với những kẻ thất bại. Tại sao? Đó là vấn đề của sự thoải mái. Người giàu thấy thoải mái với những người thành công khác. Người nghèo lại thấy không thoải mái khi gần những người rất thành công vì họ sợ bị từ chối hoặc họ cảm thấy họ không thuộc về nơi đó. Để tự bảo vệ mình, cái tôi của họ sẽ đưa ra những phán xét và phê phán.

Thế nên, bạn muốn trở thành người giàu hay người nghèo, đó là do lựa chọn của chính bạn. Hãy gặp gỡ những người truyền động lực, cảm hứng tích cực và tham gia vào các nhóm nghề nghiệp, chia sẻ kinh nghiệm. Bạn sẽ nhận thấy bản thân được học hỏi rất nhiều điều mà sách vở không dạy bạn!

3. Tiết kiệm tiền và đầu tư

Mức thu nhập quan trọng, nhưng khoản tiết kiệm và đầu tư còn quan trọng hơn. Ramit, Sethi, chuyên gia tài chính cá nhân, từng viết: "Các triệu phú thường đầu tư 20% thu nhập mỗi năm. Sự giàu có của họ không đo lường bởi số tiền họ làm ra từng năm mà bởi mức độ họ tiết kiệm và đầu tư theo thời gian".

Tiết kiệm, không phải dè sẻn quá mức. Có những người không dám tiêu xài, lúc nào cũng để dành. Tôi không khuyến khích cách sống này. Chúng ta làm ra tiền để sống, để hưởng thụ cuộc sống. Và tin xấu là phần lớn những người "hà tiện" thường không biết đầu tư đúng cách.

Nhưng cũng có những người sống quá thoải mái với số tiền mình làm ra được. Bạn để ý xem, nhiều nghệ sĩ, người mẫu, cầu thủ, những người làm ra rất nhiều tiền, và những người giàu đột xuất từ bán đất, trúng vé số... thường không có tiền vào cuối đời vì có bao nhiêu tiền họ "đốt" hết, không tiết kiệm, không biết quản lý tài chính cá nhân. Vì thế hãy học cách tiết kiệm tiền theo nguyên lý 6 cái lọ, trong đó có một lọ dùng để đầu tư, phát triển bản thân.

4. Tự động hoá tài chính

Cách dễ nhất để duy trì việc đầu tư lâu dài là biến nó thành quá trình tự động – nghĩa là chuyển từ tài khoản được trả lương sang tài khoản tiết kiệm, đầu tư mỗi tháng, trước cả khi bạn nhìn thấy tiền.

Điển hình như triệu phú tự thân Chris Reining vượt ngưỡng 1 triệu USD ở tuổi 35 và về hưu ở tuổi 37. Ông thành công chủ yếu nhờ vào một thói quen đơn giản: Ông tự động hóa tài chính của mình.

Việc tự động hóa tài chính như lập một tài khoản tự động không chỉ giúp bạn trở nên giàu có mà còn giúp bạn tiết kiệm thời gian và năng lượng tinh thần. Ông chia sẻ: "Tôi đã tự động hóa tiền bạc của mình từ nhiều năm trước, và lợi ích nhận được là tôi không phải đưa ra quyết định về việc tôi nên để tiền của mình ở đâu, tôi nên đầu tư bao nhiêu, tôi có thể chi tiêu cái gì, tôi có đủ tiền tiết kiệm chưa...".

5. Làm quen với việc thực hiện những việc không dễ chịu

Bạn cảm thấy mình thoải mái, ấm áp và tự do khi ở trong một giới hạn mà bạn tự đặt cho bản thân mình. Trong vùng an toàn ấy, bạn có thể làm những điều mình thích như đọc một cuốn sách hay, mặc một bộ quần áo bạn cảm thấy dễ chịu nhất hoặc cố gắng làm hài lòng tất cả mọi người… Vùng an toàn ấy sẽ "cầm tù" bạn vĩnh viễn nếu bạn không sớm tỉnh ngộ.

Muốn kiếm nhiều tiền hơn để sau này thảnh thơi, bạn phải sẵn sàng bước ra khỏi vùng an toàn của mình. Khi làm những việc ngoài vòng an toàn, bạn có thể cảm thấy không thoải mái. Nhưng mỗi lần như vậy, bạn sẽ mở rộng được các mối quen biết và phát triển bản thân.

6. Dành 20 phút mỗi ngày để học một kỹ năng mới

Điểm chung của người giàu là không ngừng nỗ lực để hoàn thiện bản thân bằng cách học thêm hoặc đọc sách. Điều này sẽ khiến họ chuẩn bị cho những thay đổi, biến động của thị trường và không ngừng gia tăng thu nhập.

7. Không khoe mẽ, hãy nỗ lực

Đừng mua những vật dụng đắt tiền trừ khi doanh nghiệp và các khoản đầu tư mang lại cho mình nhiều dòng thu nhập đảm bảo. Trong thời gian chờ ngày sung túc, hãy cứ dùng chiếc xe cũ, nếu nó vẫn chạy tốt.

8. Nghĩ lớn

Nếu bạn đặt ra những ước vọng lớn cho mình và sẵn sàng chấp nhận bất cứ thách thức nào, bạn đang đi đúng hướng. Sau tất cả, không ai đạt được kết quả vượt trội nếu chỉ làm những điều tầm thường và chẳng có mong đợi lớn lao. Nghĩ lớn là động lực tạo ra nhiều thay đổi trong lối sống đầy bất ngờ đấy. 

TnBS (st)