Dọa một quốc gia là thái độ cty thực dân coi thường quốc gia đó
Trong dự án ống dẩn dầu dài hơn 4600 km với đầu tư hơn 2 B$
Cty dầu bóng gió " nếu tiêu chuẩn môi trường cao quá, cty dừng đầu tư "
Bang Québec ra tối hâụ thư
" Tôn trọng hoàn toàn tiêu chuẩn môi trường VÀ CHẤP NHẬN XÃ HỘI của Quebec, hay dừng dự án"
Cách đây 4 ngày
Các Cty dầu bang Alberta NHƯỢNG BỘ.
Chấp nhận TÔN TRỌNG môi trường và chấp nhận xã hội không bàn cãi
không vì tiền mà để danh dự bị thách thức
Vậy mới là quốc gia tự trọng
.http://www.huffingtonpost.ca/…/transcanada-to-conform-to-qu…
Nguyen Q Quy
Monday, April 25, 2016
FORMOSA
Định hỏi Gs. Trần Văn Đoàn về FORMOSA
Mấy hôm trước gặp Gs. Trần Văn Đoàn (Đại học QG Đài Loan) trên xe bus ở Hà Nội. Ông hỏi "còn nhớ tôi không?". Tôi chào Gs và trò chuyện 1 chút rồi đưa ông cuốn Không gian XHDS của mấy bạn nghiên cứu vừa mới ra lò. Không biết vị Gs. khả kính còn ở Hà Nội hay ông đã về Đài Bắc?
Nhớ mấy năm trước trong 1 hội thảo về triết học, ông có bài rất hay. Giải lao, ông nói chuyện với tôi về Vedan, đại ý: "Vedan nó lời kinh khủng mà hủy hoại sông Thị Vải; nông dân ta lờ ngờ không đấu tranh; chỉ khi các luật sư mách nước mới đòi bồi thường nhưng sao đòi ít quá; ông bảo có quen tay chủ Vedan và đã mắng hắn sao kiếm lời bộn mà đền cho dân ít thế."
Mấy hôm trước gặp Gs. Trần Văn Đoàn (Đại học QG Đài Loan) trên xe bus ở Hà Nội. Ông hỏi "còn nhớ tôi không?". Tôi chào Gs và trò chuyện 1 chút rồi đưa ông cuốn Không gian XHDS của mấy bạn nghiên cứu vừa mới ra lò. Không biết vị Gs. khả kính còn ở Hà Nội hay ông đã về Đài Bắc?
Nhớ mấy năm trước trong 1 hội thảo về triết học, ông có bài rất hay. Giải lao, ông nói chuyện với tôi về Vedan, đại ý: "Vedan nó lời kinh khủng mà hủy hoại sông Thị Vải; nông dân ta lờ ngờ không đấu tranh; chỉ khi các luật sư mách nước mới đòi bồi thường nhưng sao đòi ít quá; ông bảo có quen tay chủ Vedan và đã mắng hắn sao kiếm lời bộn mà đền cho dân ít thế."
Giá ông còn ở Hà Nội, mình sẽ hỏi Gs. Đoàn:
- "Anh có biết ông chủ Formosa không?"
- "Anh có quen ông Phúc không?" Nếu có, hãy bảo ông ấy đừng "coi lợi ích của các nhà đầu tư" giống như Vedan và Formosa là "lợi ích của mình"
Nguyễn Quang A
- "Anh có biết ông chủ Formosa không?"
- "Anh có quen ông Phúc không?" Nếu có, hãy bảo ông ấy đừng "coi lợi ích của các nhà đầu tư" giống như Vedan và Formosa là "lợi ích của mình"
Nguyễn Quang A
Sunday, April 24, 2016
Nghệ An cũng mất rồi à?
Bảy tám năm trước tình cờ nghe hóng 1 cựu chủ tịch Hà Tĩnh, ông bảo
"về nhân sự ở Hà Tĩnh TQ nó nắm đến huyện rồi". Chắc nay đến thôn đến
làng rồi.
Lan cả sang Nghệ An rồi sao?
Lan cả sang Nghệ An rồi sao?
Các bạn VIDI73: Hội ngộ
43 năm sau...
Sắp đến giờ chia tay với các bạn từ phương xa trở về.
Rất cảm động vì các bạn không ngại chặng đường xa xôi về hội tụ với bạn bè!
Rất cảm động vì các bạn không ngại chặng đường xa xôi về hội tụ với bạn bè!
Trở lại lần gặp mặt cách đây 2 năm tại Quán Tre (19.4.2014)
Đỗ Thị Phương Mai, Tuyet Dung Bui, Trong Thi Vu
Saturday, April 23, 2016
Họa sĩ người Pháp Victor Tardieu
Victor Tardieu (Orliénas, 30 tháng 4 năm 1870 – Hà Nội, 12 tháng 6
năm 1937) là một họa sĩ người Pháp. Năm 1924, cùng họa sĩ Việt Nam Nam
Sơn, ông thành lậpTrường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, tiền thân của Đại
học Mỹ thuật Hà Nội ngày nay.
Ông để lại nhiều bức vẽ liên quan đến VN và nay có giá trị cao .
Ông để lại nhiều bức vẽ liên quan đến VN và nay có giá trị cao .
Họp chợ bên sông Hồng
Lăng Minh Mạnh, Huế
Họp chợ bên sông,vẽ khoảng 1924
Thiếu nữ Bắc Kỳ
Phụ nữ Bắc gánh hàng rong
Mẹ con
Chủng đậu
Một Gia đình
Lối vào lăng ở Huế, Sơn dầu trên gỗ, khoảng 1924
Tranh vẽ trên giấy năm 1925
Victor Tardieu (ngồi giữa) và các sinh viên của ông
Victor Tardieu
copy từ FB/NguyenTrong Binh's post
Những điều trông thấy: Vào mạng thấy đăng
10 ngày nữa mới có kết quả xét nghiệm vụ cá chết
và
" Kiểm tra thông tin 'ống xả thải khổng lồ dưới biển Vũng Áng'
Cá chết trôi dạt bờ biển miền Trung giảm mạnh
UB Tư pháp muốn giám sát vụ quán Xin chào
Cảnh cá chết nhiễm độc tràn bãi biển miền Trung
Vụ cá chết: Bộ Công Thương kiểm tra Formosa về môi trường
Vụ cá chết: 'Chúng tôi không thể vào kiểm tra KCN Vũng Áng'
Tổng bí thư kiểm tra tiến độ dự án Formosa
Phó Thủ tướng chỉ đạo tìm nguyên nhân cá chết
Cá chết nghi nhiễm độc từ Vũng Áng: Formosa nói gì?
10 ngày nữa mới có kết quả xét nghiệm vụ cá chết
Cá chết, du lịch hết đường kiếm ăn
4 tỉnh, 2 bộ tìng chưa ra chất độc, nguyên nhân
Ban điều tra đang nghiên cứu
Thế mà thằng Phó CT Hả Tỉnh nói dân yên tâm ăn cá đi
và yên tâm tắm biển đi
Đíu mịa
không biết nó nàm thao leo lên đến chức đó
.http://www.baogiaothong.vn/pho-chu-tich-ha-tinh-yen-tam-an-…
Nguyen Q Quy
và
" Kiểm tra thông tin 'ống xả thải khổng lồ dưới biển Vũng Áng'
Cá chết trôi dạt bờ biển miền Trung giảm mạnh
UB Tư pháp muốn giám sát vụ quán Xin chào
Cảnh cá chết nhiễm độc tràn bãi biển miền Trung
Vụ cá chết: Bộ Công Thương kiểm tra Formosa về môi trường
Vụ cá chết: 'Chúng tôi không thể vào kiểm tra KCN Vũng Áng'
Tổng bí thư kiểm tra tiến độ dự án Formosa
Phó Thủ tướng chỉ đạo tìm nguyên nhân cá chết
Cá chết nghi nhiễm độc từ Vũng Áng: Formosa nói gì?
10 ngày nữa mới có kết quả xét nghiệm vụ cá chết
Cá chết, du lịch hết đường kiếm ăn
4 tỉnh, 2 bộ tìng chưa ra chất độc, nguyên nhân
Ban điều tra đang nghiên cứu
Thế mà thằng Phó CT Hả Tỉnh nói dân yên tâm ăn cá đi
và yên tâm tắm biển đi
Đíu mịa
không biết nó nàm thao leo lên đến chức đó
.http://www.baogiaothong.vn/pho-chu-tich-ha-tinh-yen-tam-an-…
Nguyen Q Quy
SÁCH VỚI HỌC TRÒ NÔNG THÔN HỒI XƯA
Nhà mình, Thầy và các anh đi “thoát ly”, mỗi kỳ nghỉ phép thường mang
sách về làm quà cho các con. Nhìn quanh các bạn rất ít người có sách để
đọc. “Hiệu sách nhân dân”của huyện xa hơn chục cây số. Mà có sát nách
cũng chẳng mấy ai có tiền mua. Con chẳng đủ ăn, cha mẹ sao mua nổi
sách. Ao ước có sách mà thật khó. Thành ra mấy cuốn sách nhà mình rách
cả gáy do bạn bè chuyền tay nhau đọc.
Học cấp 1, cấp 2 đã thiếu sách, lên cấp 3 cũng không khá hơn là mấy. Mình nhớ một lần lớp 9 C đi đập đá ở lèn Hai Vai để gây quỹ. Buổi tối, Thầy Nguyễn Khắc Liên dạy văn, chủ nhiệm lớp, nói chuyện với học trò về sự cần thiết phải đọc sách. Sau một hồi hỏi trò này trò nọ về chuyện đọc, Thầy trầm ngâm: “Cũng thật khó cho các em ”!
Ít đọc thì hiểu biết ít. Cái ngơ ngác của học trò nông thôn khi ra khỏi làng là điều dễ hiểu. Không ít lần “ông lão –trẻ” nói ông ấy “khôn” hơn mình. Hai đứa con cũng “khôn” hơn mẹ. Nguyên do là thời trẻ mình ít được đọc sách quá.
Bây giờ có đầy đủ điều kiện để đọc (sách đủ loại, tha hồ chọn; tiền đủ để muốn mua cuốn nào thì mua; thì giờ của người hưu trí đủ để muốn đọc gì thì đọc,v.v...) thì lại không đọc được nhiều nữa, vì mắt đã già .
Ôi, giá mà cách đây nửa thế kỷ có một vài ông tâm huyết với “sách hóa nông thôn” như ông Nguyễn Q.Thạch cùng cộng sự bây giờ!
Những người trẻ thích đọc sách bây giờ thật hạnh phúc!
Thu Cuc Dinh
Học cấp 1, cấp 2 đã thiếu sách, lên cấp 3 cũng không khá hơn là mấy. Mình nhớ một lần lớp 9 C đi đập đá ở lèn Hai Vai để gây quỹ. Buổi tối, Thầy Nguyễn Khắc Liên dạy văn, chủ nhiệm lớp, nói chuyện với học trò về sự cần thiết phải đọc sách. Sau một hồi hỏi trò này trò nọ về chuyện đọc, Thầy trầm ngâm: “Cũng thật khó cho các em ”!
Ít đọc thì hiểu biết ít. Cái ngơ ngác của học trò nông thôn khi ra khỏi làng là điều dễ hiểu. Không ít lần “ông lão –trẻ” nói ông ấy “khôn” hơn mình. Hai đứa con cũng “khôn” hơn mẹ. Nguyên do là thời trẻ mình ít được đọc sách quá.
Bây giờ có đầy đủ điều kiện để đọc (sách đủ loại, tha hồ chọn; tiền đủ để muốn mua cuốn nào thì mua; thì giờ của người hưu trí đủ để muốn đọc gì thì đọc,v.v...) thì lại không đọc được nhiều nữa, vì mắt đã già .
Ôi, giá mà cách đây nửa thế kỷ có một vài ông tâm huyết với “sách hóa nông thôn” như ông Nguyễn Q.Thạch cùng cộng sự bây giờ!
Những người trẻ thích đọc sách bây giờ thật hạnh phúc!
Thu Cuc Dinh
TUẤN KHANH: BIẾN ĐỘNG NHÂN GIAN
"...Nếu có biến động nhân gian, sao không là cơ hội cho cả nước cùng
rộn rã đứng lên vạch mặt bọn quan chức tham nhũng, tố cáo “bạn vàng”
đang leo cao luồn sâu vào đất nước, bá quyền trên biển Việt.
Nếu là biến động nhân gian sao không dịp là thức tỉnh các trái tim để triệu triệu người cùng dõi theo đường đi nguy nan ra khơi của ngư dân, thức tỉnh lòng tự trọng của người Việt về chuyện vì sao trên quê hương mình, nay lại nhan nhản những nơi chỉ xài tiền nhân dân tệ, chỉ tiếp người Trung Quốc mà thôi?
Nếu là biến động nhân gian sao không dịp là thức tỉnh các trái tim để triệu triệu người cùng dõi theo đường đi nguy nan ra khơi của ngư dân, thức tỉnh lòng tự trọng của người Việt về chuyện vì sao trên quê hương mình, nay lại nhan nhản những nơi chỉ xài tiền nhân dân tệ, chỉ tiếp người Trung Quốc mà thôi?
Thế nhưng chúng ta chỉ còn thấy những cuộc diễn tập son phấn rẻ tiền và
vô bổ – như chuyện làm những cái bánh chưng hàng tấn, những tô mì khổng
lồ để dâng cho ngày giỗ tổ, cho lễ lạt trong khi những đứa trẻ đói khát
vẫn còn đầy ở vùng cao nguyên, những vùng khô hạn và cứu đói ngày càng
dài trong danh sách.
Những cuộc biến động nhân gian vui cười không ngớt ấy như đang dẫn dắt khiến người Việt vô tâm hơn, tham lam hơn, ích kỷ hơn, và người Việt không còn biết thương người Việt.
Những cuộc biến động nhân gian trình tự đó, một ngày nào đó rồi sẽ dẫn đến một đổi thay khôn lường..."
copy từ FB/Nguyễn Tuấn Anh's post
Những cuộc biến động nhân gian vui cười không ngớt ấy như đang dẫn dắt khiến người Việt vô tâm hơn, tham lam hơn, ích kỷ hơn, và người Việt không còn biết thương người Việt.
Những cuộc biến động nhân gian trình tự đó, một ngày nào đó rồi sẽ dẫn đến một đổi thay khôn lường..."
copy từ FB/Nguyễn Tuấn Anh's post
TRUYỆN VUI CUỐI TUẦN – HẾTVÉGI VICCEK (No.008)
Đàm phán diễn ra ở Trianon* về số phận các nước sau thế chiến I. Giữa cuộc đàm phán đại biểu Hung giơ tay xin phát biểu.
- Tôi chỉ xin nói rằng khi mà chúng tôi đến vùng lòng chảo Các-Pát này, đêm đó người Ru đã ăn trộm ngựa của chúng tôi.
Mọi người không thật hiểu và chủ tịch hội nghị hỏi đại biểu Hung có muốn đưa nội dung này vào biên bản không.
- Không đâu, thưa ngài chủ tịch. Tôi chỉ nói vậy thôi…
Cuộc đàm phán tiếp tục, đại biểu Hung lại xiN có ý kiến:
- Tôi chỉ muốn nói là khi mà chúng tôi đến vùng lòng chảo Các-Pát này, đêm đó người Ru đã ăn trộm ngựa của chúng tôi.
Chủ tịch lại hỏi có cần đưa vào biên bản hội nghị không? Đại biểu Hung trả lời:
- Không đâu, thưa ngài chủ tịch. Tôi chỉ nói vậy thôi…
Cuộc đàm phán tiếp tục, đại biểu Hung lại xi có ý kiến:
- Tôi chỉ muốn nói là khi mà chúng tôi đến vùng lòng chảo Các-Pát này, đêm đó người Ru đã ăn trộm ngựa của chúng tôi.
Đại biểu Ru lúc này không còn kiềm chế được nữa, hét lên giải thích:
- Mọi người đều biết lúc đó chúng tôi còn chưa đến ngay cả đây cơ mà!
Ngay lập tức đại biểu Hung có ý kiến:
- Tôi đề nghị đưa nội dung này vào biên bản…
- Tôi chỉ xin nói rằng khi mà chúng tôi đến vùng lòng chảo Các-Pát này, đêm đó người Ru đã ăn trộm ngựa của chúng tôi.
Mọi người không thật hiểu và chủ tịch hội nghị hỏi đại biểu Hung có muốn đưa nội dung này vào biên bản không.
- Không đâu, thưa ngài chủ tịch. Tôi chỉ nói vậy thôi…
Cuộc đàm phán tiếp tục, đại biểu Hung lại xiN có ý kiến:
- Tôi chỉ muốn nói là khi mà chúng tôi đến vùng lòng chảo Các-Pát này, đêm đó người Ru đã ăn trộm ngựa của chúng tôi.
Chủ tịch lại hỏi có cần đưa vào biên bản hội nghị không? Đại biểu Hung trả lời:
- Không đâu, thưa ngài chủ tịch. Tôi chỉ nói vậy thôi…
Cuộc đàm phán tiếp tục, đại biểu Hung lại xi có ý kiến:
- Tôi chỉ muốn nói là khi mà chúng tôi đến vùng lòng chảo Các-Pát này, đêm đó người Ru đã ăn trộm ngựa của chúng tôi.
Đại biểu Ru lúc này không còn kiềm chế được nữa, hét lên giải thích:
- Mọi người đều biết lúc đó chúng tôi còn chưa đến ngay cả đây cơ mà!
Ngay lập tức đại biểu Hung có ý kiến:
- Tôi đề nghị đưa nội dung này vào biên bản…
* Hiệp ước Trianon tuyên bố giải thể Đế chế Áo - Hung và một phần rất
đáng kể của lãnh thổ nước này bị chuyển giao cho Tiệp Khắc, Romania, Ba
Lan, Áo và Vương quốc Serbia - Croatia - Slovenia.
Hungary đánh mất 72% diện tích (từ 293 ngàn km2 còn 93 ngàn km2), hơn 84% dân số (từ 20,9 triệu năm 1910 còn 7,6 triệu). Bi thảm hơn cả là chỉ trong một đêm, một phần ba người Hungary (chừng 3,2 triệu người) trở thành những kẻ bơ vơ trên xứ lạ!
Trianonban tárgyalnak az országok további sorsáról a világháború után. A tárgyalás közepén jelentkezik a magyar küldött, hogy szólni kíván.
- Én csak azt szeretném mondani, hogy mikor mi idejöttünk a Kárpát-medencébe, az éjszaka ellopták a románok a lovainkat.
A többiek nem igazán értik, kérdi az elnök, szeretné-e a magyar ha a hozzászólását jegyzőkönyvbe vennék-e.
- Á nem, nem kell. Csak úgy mondtam...
A tárgyalás folytatódik, megint szólni kíván a magyar:
- Én csak azt szeretném mondani, hogy mikor mi idejöttünk a Kárpát-medencébe, az éjszaka ellopták a románok a lovainkat.
Megint kérdik, jegyzőkönyvbe akarja-e vetetni? Mondja:
- Nem kell, csak úgy mondtam...
A tárgyalás folytatódik, a magyar megint szólásra kér engedélyt:
- Én csak azt szeretném mondani, hogy mikor mi idejöttünk a Kárpát-medencébe, az éjszaka ellopták a románok a lovainkat.
A román küldöttnek már vörös a feje! Üvöltve kifakad:
- De hiszen akkor mi még itt sem voltunk!
Mire a magyar:
- Na, ezt vegyék jegyzőkönyvbe...
Nguyễn Ngô Việt (Debrecen,VIDI73)
Hungary đánh mất 72% diện tích (từ 293 ngàn km2 còn 93 ngàn km2), hơn 84% dân số (từ 20,9 triệu năm 1910 còn 7,6 triệu). Bi thảm hơn cả là chỉ trong một đêm, một phần ba người Hungary (chừng 3,2 triệu người) trở thành những kẻ bơ vơ trên xứ lạ!
Trianonban tárgyalnak az országok további sorsáról a világháború után. A tárgyalás közepén jelentkezik a magyar küldött, hogy szólni kíván.
- Én csak azt szeretném mondani, hogy mikor mi idejöttünk a Kárpát-medencébe, az éjszaka ellopták a románok a lovainkat.
A többiek nem igazán értik, kérdi az elnök, szeretné-e a magyar ha a hozzászólását jegyzőkönyvbe vennék-e.
- Á nem, nem kell. Csak úgy mondtam...
A tárgyalás folytatódik, megint szólni kíván a magyar:
- Én csak azt szeretném mondani, hogy mikor mi idejöttünk a Kárpát-medencébe, az éjszaka ellopták a románok a lovainkat.
Megint kérdik, jegyzőkönyvbe akarja-e vetetni? Mondja:
- Nem kell, csak úgy mondtam...
A tárgyalás folytatódik, a magyar megint szólásra kér engedélyt:
- Én csak azt szeretném mondani, hogy mikor mi idejöttünk a Kárpát-medencébe, az éjszaka ellopták a románok a lovainkat.
A román küldöttnek már vörös a feje! Üvöltve kifakad:
- De hiszen akkor mi még itt sem voltunk!
Mire a magyar:
- Na, ezt vegyék jegyzőkönyvbe...
Nguyễn Ngô Việt (Debrecen,VIDI73)
Friday, April 22, 2016
Hazám, hazám
Ninh Đức Hoàng Long. Học tại Zeneakademia, Hungary. Giọng hát tuyệt vời,
mong rằng cậu bé sẽ tìm được hướng phát triển tốt (đừng ông nào hăng
máu gọi về).
Hazám, hazám
-- Erkel Ferenc Bánk bán című operájának leghíresebb áriája
Mint száműzött, ki vándorol
A sűrű éjen át,
S vad förgetegben nem lelé
Vezérlő csillagát,
Az emberszív is úgy bolyong,
Oly egyes-egyedül,
Úgy tépi künn az orkán,
Mint az önvád itt belül.
Csak egy nagy érzés éltetett
Sok gond és gyász alatt,
Hogy szent hazám és hős nevem
Szeplőtlen megmarad.
Most mind a kettő orvosra vár,
S míg itt töprenkedem,
Hazám borítja szemfödél
S elvész becsületem!
Hazám, hazám, te mindenem!
Tudom, hogy életem neked köszönhetem.
Arany mezők, ezüst folyók,
Hős vértől ázottak, könnytől áradók.
Sajgó sebét felejti Bánk,
Zokog, de szolgálja népe szent javát.
Magyar hazám, te mindenem!
Te érted bátran meghalok,
Te szent magyar hazám!
-------------------------
Kalman Nadasd translation:
As exiled, wandering off
the night with a dense,
S wild tempest not spirit
guiding star,
the human heart is so wandering,
so all alone,
it was without tearing the storm,
like here in the self-incrimination.
Just a great feeling has lived
under a lot of worry and grief,
a sacred hero of my country and my name is
Immaculate maintained.
Now they are both doctors waiting
And while töprenkedem here in
my country is covered with shrouds
S lost my honor!
My country, my country, you are everything to me!
I know that I owe my life to you.
Gold Fields, rivers of silver,
Hero sodden with blood, tear-rate taxes.
Bank aching wound forget,
Bawling, but serves to benefit the people of the sacred.
Magyar my country, you are everything to me!
Do you understand hesitate to die,
you holy Hungarian home!
Các bạn theo dõi MV ở đây
Đoàn Hồng Nghĩa (ELTE,VIDI90)
Hazám, hazám
-- Erkel Ferenc Bánk bán című operájának leghíresebb áriája
Mint száműzött, ki vándorol
A sűrű éjen át,
S vad förgetegben nem lelé
Vezérlő csillagát,
Az emberszív is úgy bolyong,
Oly egyes-egyedül,
Úgy tépi künn az orkán,
Mint az önvád itt belül.
Csak egy nagy érzés éltetett
Sok gond és gyász alatt,
Hogy szent hazám és hős nevem
Szeplőtlen megmarad.
Most mind a kettő orvosra vár,
S míg itt töprenkedem,
Hazám borítja szemfödél
S elvész becsületem!
Hazám, hazám, te mindenem!
Tudom, hogy életem neked köszönhetem.
Arany mezők, ezüst folyók,
Hős vértől ázottak, könnytől áradók.
Sajgó sebét felejti Bánk,
Zokog, de szolgálja népe szent javát.
Magyar hazám, te mindenem!
Te érted bátran meghalok,
Te szent magyar hazám!
-------------------------
Kalman Nadasd translation:
As exiled, wandering off
the night with a dense,
S wild tempest not spirit
guiding star,
the human heart is so wandering,
so all alone,
it was without tearing the storm,
like here in the self-incrimination.
Just a great feeling has lived
under a lot of worry and grief,
a sacred hero of my country and my name is
Immaculate maintained.
Now they are both doctors waiting
And while töprenkedem here in
my country is covered with shrouds
S lost my honor!
My country, my country, you are everything to me!
I know that I owe my life to you.
Gold Fields, rivers of silver,
Hero sodden with blood, tear-rate taxes.
Bank aching wound forget,
Bawling, but serves to benefit the people of the sacred.
Magyar my country, you are everything to me!
Do you understand hesitate to die,
you holy Hungarian home!
Các bạn theo dõi MV ở đây
Đoàn Hồng Nghĩa (ELTE,VIDI90)
KHÔN VÀ DẠI
Xã hội đang sôi sục
Như nồi cơm sắp trào.
Khôn thì lấy bớt củ,
Đừng dại, cho thêm vào.
Như nồi cơm sắp trào.
Khôn thì lấy bớt củ,
Đừng dại, cho thêm vào.
Người dân oan mất đất
Đang phẫn uất khắp nơi.
Khôn thì nghe dân nói,
Đừng dại, bắt thêm người.
Thằng Trung Quốc nham hiểm
Đang mưu chiếm Trường Sa.
Khôn - đề phòng cẩn thận.
Đừng dại mà lơ là.
Các nhân sĩ trí thức
Không phải là kẻ thù.
Khôn - nghe họ phản biện.
Đừng dại mà bỏ tù.
Đã thế kỷ hăm một,
Hội nhập và văn minh.
Khôn - tự do, dân chủ.
Dại, chỉ nghĩ về mình.
Cuộc đời phức tạp lắm,
Vàng ròng lẫn đồng thau.
Đã cùng dân một nước
Thì phải yêu thương nhau.
Thái Bá Tân
Đang phẫn uất khắp nơi.
Khôn thì nghe dân nói,
Đừng dại, bắt thêm người.
Thằng Trung Quốc nham hiểm
Đang mưu chiếm Trường Sa.
Khôn - đề phòng cẩn thận.
Đừng dại mà lơ là.
Các nhân sĩ trí thức
Không phải là kẻ thù.
Khôn - nghe họ phản biện.
Đừng dại mà bỏ tù.
Đã thế kỷ hăm một,
Hội nhập và văn minh.
Khôn - tự do, dân chủ.
Dại, chỉ nghĩ về mình.
Cuộc đời phức tạp lắm,
Vàng ròng lẫn đồng thau.
Đã cùng dân một nước
Thì phải yêu thương nhau.
Thái Bá Tân
Thursday, April 21, 2016
Học hoài
Túm lại là cứ phải học hoài, mệt thiệt :)
“Hiếu nhân bất hiếu học, kỳ tế dã ngu. Hiếu trí bất hiếu học, kỳ tế dã đãng. Hiếu tín bất hiếu học, kỳ tế dã tặc. Hiếu trực bất hiếu học, kỳ tế dã loạn. Hiếu trực bất hiếu học, kỳ tế dã giảo. Hiếu dũng bất hiếu học, kỳ tế dã loạn. Hiếu Cương bất hiếu học, kỳ tế dã cuồng.” (Luận Ngữ).
Dịch: Thích đức Nhân mà không thích học thì (bị ngăn che mà thành) tối tăm. Thích đức trí mà không thích học thì lông bông. Thích đức tín mà không thích học thì bị thiệt hại. Thích đức Trực mà không thích học thì thành gay gắt. Thích đức Dũng mà không thích học thì gây loạn. Thích cương cường mà không thích học thì thành liều lĩnh.
Nguyễn Bá Quỳnh
“Hiếu nhân bất hiếu học, kỳ tế dã ngu. Hiếu trí bất hiếu học, kỳ tế dã đãng. Hiếu tín bất hiếu học, kỳ tế dã tặc. Hiếu trực bất hiếu học, kỳ tế dã loạn. Hiếu trực bất hiếu học, kỳ tế dã giảo. Hiếu dũng bất hiếu học, kỳ tế dã loạn. Hiếu Cương bất hiếu học, kỳ tế dã cuồng.” (Luận Ngữ).
Dịch: Thích đức Nhân mà không thích học thì (bị ngăn che mà thành) tối tăm. Thích đức trí mà không thích học thì lông bông. Thích đức tín mà không thích học thì bị thiệt hại. Thích đức Trực mà không thích học thì thành gay gắt. Thích đức Dũng mà không thích học thì gây loạn. Thích cương cường mà không thích học thì thành liều lĩnh.
Nguyễn Bá Quỳnh
Wednesday, April 20, 2016
Hình ảnh góp nhặt trên FB từ các bạn nữ VIDI73: Ngày ấy và bây giờ
Những kỷ niệm năm xưa khi học trên đất Hungary 1973 và bây giờ khi tuổi ngoài 60.
Những hình ảnh trên đây đăng lại từ FB/Tuyet Dung Bui's post
Buổi
thu hình do MTV tổ chức về thơ của @Trần Đăng Khoa có minh họa bằng thơ
TĐK dịch sang tiếng Hung, hát tiếng Việt. Đặc biệt có sự góp mặt của
hai mẹ con nhạc sĩ Ildikó ( cầm đàn), người phổ nhạc thơ Trần Đăng Khoa
sang tiếng Hung và con gái cùng hát - with 1 Magyar Muvész, Bùi Thi Thuan, Ildikó - zenész, Ildikó
Zeneszno, 1 Magyar muveszno and Đinh Hoàng Thắng
Đi du lịch ở Lillafüred
Thư giãn sau giờ thực tập
Những hình ảnh trên đây đăng lại từ FB/Đỗ Thị Phương Mai's post
Tuesday, April 19, 2016
Đánh giá
"Đánh giá một người bằng những câu hỏi của anh ta chứ không phải bằng những câu trả lời"
VOLTAIRE
VOLTAIRE
Monday, April 18, 2016
Phiếm luận về chứng minh
Tôi không phải là một người những điều quá xa thực tế. Nhưng có những
câu hỏi tưởng chừng vô bổ và vô hại lại có vô khối vấn đề cần suy nghĩ.
Năm tôi 12 tuổi, học lớp 6, hệ phổ thông 10 năm cũ, bắt đầu học hình học. Tôi còn nhớ bài toán đầu tiên tôi có vấn đề như sau: "Chứng minh hai góc đối đỉnh thì bằng nhau". Trước tiên tôi không biết thế nào là "chứng minh". Sách giáo khoa không có đoạn nào nói thế nào là chứng minh. Cho đến khi các bạn trong lớp đã chứng minh được các tính chất của tam giác nội tiếp, ngoại tiếp, đường tròn chín điểm, tôi vẫn băn khoăn về bài toán đầu tiên. Tôi không có cảm giác là mình tự mình làm được bài toán đó và chỉ học thuộc cách chứng minh. Tôi cũng lắp ráp các đoạn "chứng minh" để tạo ra các chứng minh mới và nhận được điểm tốt, thậm chí thi học sinh giỏi. Nhưng tôi không cảm giác đó là kết quả suy nghĩ của mình, tất cả chỉ là lắp ráp cơ học và bắt chước máy móc, không hề có một niềm vui sáng tạo nào. Tất cả chỉ vì tôi không hiểu thế nào là một chứng minh. Điều kỳ lạ ở chỗ các bạn của tôi lại thấy điều đó vô cùng đơn giản và không gặp bất cứ khó khăn nào. Họ trả lời tôi "chứng minh là chứng mình".
Sau nhiều năm làm việc nghiên cứu, tôi mới nhận ra việc định nghĩa chứng minh không đơn giản. Tuy thế, phải tới gần đây, tôi mới hiểu tại sao tôi lại có vấn đề với việc chứng minh. Có lẽ là tại vì tôi đọc trước sách giáo khoa môn Văn lớp 7, có những bài văn mẫu chứng minh câu nói của lãnh tụ hay văn hào nào đó về tinh thần yêu nước của dân tộc. Quả thật là những "chứng minh" đó khác xa các chứng minh toán học.
Có lần tôi nói chuyện với một chị nghiên cứu sinh Văn học tại đại học MGU. Chị nói đề tài là chứng minh quan điểm giai cấp vô sản của Gorki qua các tác phẩm của ông. Tôi hỏi làm thế nào có thể chứng minh được quan điểm vô sản của một người dựa vào các tác phẩm. Cuối cùng chúng tôi đã tranh luận mất cả buổi tối thế nào là chứng minh và đi đến kết luận khái niệm chứng minh trong văn học khác với chứng minh trong khoa học. Điều đó mang lại thất vọng lớn lao cho tôi về công việc nghiên cứu văn học.
Thực tế cuộc sống đã cho tôi thấy chứng minh theo cách thức khoa học nhiều khi không thuyết phục bằng các cách "chứng minh" khác. Điều đó dù muốn dù không tôi cũng phải chấp nhận sau nhiều va chạm cọ xát với cuộc sống thực tế. Tuy nhiên, tôi vẫn nghĩ rằng có lẽ việc có một cách hiểu chung về chứng minh cho xã hội ngay từ khi còn trong ghế nhà trường là một điều cần thiết. Người ta hay nói "nói phải củ cải cũng nghe". Tuy nhiên, thế nào là một điều nói phải mới là vấn đề. Xã hội hiện nay rất ghét duy lý, các mệnh đề được chấp nhận là do cảm tình, cảm tính và cảm động chứ không phải do "nói phải" hay "chứng minh".
Cách tư duy trong xã hội nước ngoài nơi tôi đã từng sống và làm việc có khác. Nhiều khi tôi cố thuyết phục ai đó làm một điều gì bằng cách nói những tình cảm, mong muốn với điều đó. Nhưng nhiều khi câu trả lời là điều đó có lẽ rất hay, nhưng tôi không thể làm vậy vì mâu thuẫn với nguyên tắc A, B nào đó. Đó là một cách tư duy rất duy lý.
Có lẽ thiếu cái duy lý đó mà xã hội ta, khi đã đến một giai đoạn phát triển nhất định đã bộc lộ những yếu kém hết sức tinh tế. Thế nào là chứng minh một người có tội, một dự án đầu tư là có hiệu quả, một người nào đó có năng lực đáng được đề bạt? Nếu chúng ta không có một số nguyên tắc có lẽ những vấn đề trên còn tồn tại mãi và những tai nạn của nó không bao giờ giải quyết triệt để, xã hội không thể vận hành trơn tru.
Xem ra câu hỏi "thế nào là một chứng minh" có lẽ không phải là một câu hỏi thuần túy lý thuyết. Thực ra định nghĩa thế nào không phải là quan trọng lắm. Quan trọng là có một cách hiểu và áp dụng nhất quán.
Nguyễn Ái Việt (Debrecen,VIDI72)
Năm tôi 12 tuổi, học lớp 6, hệ phổ thông 10 năm cũ, bắt đầu học hình học. Tôi còn nhớ bài toán đầu tiên tôi có vấn đề như sau: "Chứng minh hai góc đối đỉnh thì bằng nhau". Trước tiên tôi không biết thế nào là "chứng minh". Sách giáo khoa không có đoạn nào nói thế nào là chứng minh. Cho đến khi các bạn trong lớp đã chứng minh được các tính chất của tam giác nội tiếp, ngoại tiếp, đường tròn chín điểm, tôi vẫn băn khoăn về bài toán đầu tiên. Tôi không có cảm giác là mình tự mình làm được bài toán đó và chỉ học thuộc cách chứng minh. Tôi cũng lắp ráp các đoạn "chứng minh" để tạo ra các chứng minh mới và nhận được điểm tốt, thậm chí thi học sinh giỏi. Nhưng tôi không cảm giác đó là kết quả suy nghĩ của mình, tất cả chỉ là lắp ráp cơ học và bắt chước máy móc, không hề có một niềm vui sáng tạo nào. Tất cả chỉ vì tôi không hiểu thế nào là một chứng minh. Điều kỳ lạ ở chỗ các bạn của tôi lại thấy điều đó vô cùng đơn giản và không gặp bất cứ khó khăn nào. Họ trả lời tôi "chứng minh là chứng mình".
Sau nhiều năm làm việc nghiên cứu, tôi mới nhận ra việc định nghĩa chứng minh không đơn giản. Tuy thế, phải tới gần đây, tôi mới hiểu tại sao tôi lại có vấn đề với việc chứng minh. Có lẽ là tại vì tôi đọc trước sách giáo khoa môn Văn lớp 7, có những bài văn mẫu chứng minh câu nói của lãnh tụ hay văn hào nào đó về tinh thần yêu nước của dân tộc. Quả thật là những "chứng minh" đó khác xa các chứng minh toán học.
Có lần tôi nói chuyện với một chị nghiên cứu sinh Văn học tại đại học MGU. Chị nói đề tài là chứng minh quan điểm giai cấp vô sản của Gorki qua các tác phẩm của ông. Tôi hỏi làm thế nào có thể chứng minh được quan điểm vô sản của một người dựa vào các tác phẩm. Cuối cùng chúng tôi đã tranh luận mất cả buổi tối thế nào là chứng minh và đi đến kết luận khái niệm chứng minh trong văn học khác với chứng minh trong khoa học. Điều đó mang lại thất vọng lớn lao cho tôi về công việc nghiên cứu văn học.
Thực tế cuộc sống đã cho tôi thấy chứng minh theo cách thức khoa học nhiều khi không thuyết phục bằng các cách "chứng minh" khác. Điều đó dù muốn dù không tôi cũng phải chấp nhận sau nhiều va chạm cọ xát với cuộc sống thực tế. Tuy nhiên, tôi vẫn nghĩ rằng có lẽ việc có một cách hiểu chung về chứng minh cho xã hội ngay từ khi còn trong ghế nhà trường là một điều cần thiết. Người ta hay nói "nói phải củ cải cũng nghe". Tuy nhiên, thế nào là một điều nói phải mới là vấn đề. Xã hội hiện nay rất ghét duy lý, các mệnh đề được chấp nhận là do cảm tình, cảm tính và cảm động chứ không phải do "nói phải" hay "chứng minh".
Cách tư duy trong xã hội nước ngoài nơi tôi đã từng sống và làm việc có khác. Nhiều khi tôi cố thuyết phục ai đó làm một điều gì bằng cách nói những tình cảm, mong muốn với điều đó. Nhưng nhiều khi câu trả lời là điều đó có lẽ rất hay, nhưng tôi không thể làm vậy vì mâu thuẫn với nguyên tắc A, B nào đó. Đó là một cách tư duy rất duy lý.
Có lẽ thiếu cái duy lý đó mà xã hội ta, khi đã đến một giai đoạn phát triển nhất định đã bộc lộ những yếu kém hết sức tinh tế. Thế nào là chứng minh một người có tội, một dự án đầu tư là có hiệu quả, một người nào đó có năng lực đáng được đề bạt? Nếu chúng ta không có một số nguyên tắc có lẽ những vấn đề trên còn tồn tại mãi và những tai nạn của nó không bao giờ giải quyết triệt để, xã hội không thể vận hành trơn tru.
Xem ra câu hỏi "thế nào là một chứng minh" có lẽ không phải là một câu hỏi thuần túy lý thuyết. Thực ra định nghĩa thế nào không phải là quan trọng lắm. Quan trọng là có một cách hiểu và áp dụng nhất quán.
Nguyễn Ái Việt (Debrecen,VIDI72)
“NGƯỜI ĐÀN BÀ HÁT” KONCZ ZSUSZA CỦA HUNGARY TRÒN 70 TUỔI
Những ca khúc do Koncz Zsuzsa trình diễn luôn có ý nghĩa chính trị, xã
hội, hoặc nếu là những bản tình ca thì bao giờ cũng đậm chất thơ, tràn
đầy tình cảm. Đó cũng là lý do khiến bà trở thành thần tượng lớn nhất
của làng nhạc Hungary trong lòng nhiều thế hệ du học sinh, nghiên cứu
sinh Việt Nam tại Hung.
(NCTG) Koncz Zsuzsa, một trong những tượng đài lớn nhất của nền nhạc
nhẹ Beat, Pop và Rock của Hungary, người nghệ sĩ không có tuổi, bước
vào ngưỡng “xưa nay hiếm” vào tháng 3 năm nay (7-3-2016).
Sở hữu những giải thưởng cao quý nhất của nền nghệ thuật Hungary như
Giải Kossuth, Giải Liszt Ferenc, nhưng quan trọng hơn cả, Koncz Zsuzsa
là người nghệ sĩ của nhân dân, luôn theo đuổi những giá trị nhân văn và “khóc cười theo vận nước nổi trôi” theo số phận đất nước Hungary.
Những ca khúc do bà trình diễn luôn có ý nghĩa chính trị, xã hội, hoặc
nếu là những bản tình ca thì bao giờ cũng đậm chất thơ, tràn đầy tình
cảm. Đó cũng là lý do khiến bà trở thành thần tượng lớn nhất của làng
nhạc Hungary trong lòng nhiều thế hệ du học sinh, nghiên cứu sinh Việt
tại Hung.
Thời gian về sau, bên cạnh những nhân vật cựu trào của nền nhạc nhẹ Hungary, một gương mặt trẻ hơn là Bornai Tibor - thành viên ban nhạc “KFT” - cũng trở thành người sáng tác những bản nhạc xuất sắc cho Koncz Zsuzsa. Năm 2001, bà được nhận Bắc đẩu Bội tinh của Cộng hòa Pháp.
Trong sự nghiệp âm nhạc, Koncz Zsuzsa đã ra được 97 đĩa cá nhân tại Hungary và 24 đĩa ở nước ngoài. Từ nhiều năm nay, những buổi diễn thường niên của bà tại Nhà hát Erkel và Cung Thể thao Budapest luôn bán hết vé từ trước đó rất lâu, thu hút sự quan tâm của mọi thế hệ khán thính giả.
Trong số những “fan” của người nghệ sĩ lớn, có một nhân vật rất đặc biệt: cựu Tổng thống Cộng hòa Hungary thời kỳ 1990-2000, vị chính khách được ưa chuộng nhất tại Hung một phần tư thế kỷ qua, ông Göncz Árpád. Koncz Zsuzsa cũng là người đã hát tiễn biệt ông trong tang lễ vào năm ngoái.
Koncz
Zsuzsa và Bródy János, cặp “Khánh Ly và Trịnh Công Sơn của Hungary” hát
“Nếu tôi là bông hồng” từ giã cựu Tổng thống Göncz Árpád. Đây là ca
khúc sinh thời Göncz Árpád rất yêu thích, ông từng gọi bằng cái tên “Bản
quốc ca tự do của Đông Âu” và trong di chúc, ông muốn nó vang lên trong
ngày tiễn biệt ông. Budapest, tháng 11-2015 - Ảnh: Veres Viktor (“Tự do
Nhân dân”)
“Ha én rózsa volnék” (bản hát tặng Göncz Árpád, cùng Bródy János)
“Mama kérlek”
“Mama kérlek” (bản song ca cùng danh ca Bródy János)
“Ahogy lesz úgy lesz”(bản tiếng Hung của ca khúc “Whatever Will Be, Will Be; Que Sera, Sera”)
“Valahol egy lány”
“Miért hagytuk, hogy így legyen?”
“Kertész leszek” (phổ thơ József Attila)
“Szabadság, szerelem” (song ca cùng Sass Sylvia)
“Jöjj kedvesem” (song ca cùng cố danh ca Cseh Tamás)
“Ég és Föld között”
“A Kárpáthyék lánya”
“Őszinte bohóc”
“Elmúlt egy év”
* Bạn có bài hát nào ưa thích của Koncz Zsuzsa và muốn đưa vào danh sách nói trên? Hãy chia sẻ với NCTG.
Sở hữu những giải thưởng cao quý nhất của nền nghệ thuật Hungary như
Giải Kossuth, Giải Liszt Ferenc, nhưng quan trọng hơn cả, Koncz Zsuzsa
là người nghệ sĩ của nhân dân, luôn theo đuổi những giá trị nhân văn và “khóc cười theo vận nước nổi trôi” theo số phận đất nước Hungary.
Những ca khúc do bà trình diễn luôn có ý nghĩa chính trị, xã hội, hoặc
nếu là những bản tình ca thì bao giờ cũng đậm chất thơ, tràn đầy tình
cảm. Đó cũng là lý do khiến bà trở thành thần tượng lớn nhất của làng
nhạc Hungary trong lòng nhiều thế hệ du học sinh, nghiên cứu sinh Việt
tại Hung.
Khởi nghiệp ca hát từ năm 1962 trong chương trình tìm kiếm tài năng trẻ
mang tên “Ki mit tud?” do Kênh Truyền hình Quốc gia Hungary tổ chức lần
đầu, và đạt giải nhì cùng người bạn gái cùng lớp là Gergely Ági, lập tức Koncz Zsuzsa rơi vào tầm ngắm của những ban nhạc hàng đầu của Hung thời đó.
“Illés”,
“Omega”, “Métro” - cả ba ban nhạc tên tuổi tạo nên “thời đại nhạc trẻ”
tại Hungary đều hướng tới giọng ca trẻ này và từ “thuở đầu lưu luyến
ấy”, đã hình thành một tình bạn, tình đồng nghiệp rất đẹp giữa Koncz
Zsuzsa và thành viên trụ cột “Illés”, người được coi là “Paul McCartney của Hungary”.
Nghệ sĩ của nhân dân và dân tộc
Các sáng tác đưa tên tuổi Koncz Zsuzsa trở nên bất tử trong lịch sử nhạc
nhẹ Hungary, đa phần là của Bródy János, kể từ những ca khúc đầu trong
bộ phim “Những con người trẻ ấy” (Ezek a fiatalok, 1967) mà Koncz Zsuzsa thủ vai chính, về cảm xúc và ước vọng của thế hệ trẻ Hung đương thời.
Xu hướng sáng tác của Bródy János với hai mảng chính - những ca khúc
mang tính chính trị, yêu tự do, và những tình khúc - cũng có ảnh hưởng
chủ đạo tới sự nghiệp hơn nửa thế kỷ nay của Koncz Zsuzsa, nhất là trong
những năm đầu của thập niên 70, khi người ca sĩ đã bắt đầu thành danh.
Trong số 5 album thực hiện chung với “Illés”,
đĩa “Jelbeszéd” (1973) có số phận đặc biệt nhất: mặc dù đã bán được 50
ngàn bản, nhưng sau khi bị coi là mang tính phản kháng về chính trị -
nhất là ca khúc “Nếu tôi là bông hồng” -, nên đã bị thu hồi, cấm tái bản và những bản trong kho cũng bị tiêu hủy.
Cho tới giữa thập niên 70, Koncz Zsuzsa đã trở nên một ca sĩ nổi tiếng
tại Hungary và bà nhận được lời mời biểu diễn tại nhiều nước như Đức (cả
hai miền), Pháp, Liên Xô, Ba Lan, Romania, Mỹ... Bà cũng là gương mặt
quen thuộc của nhiều liên hoan ca nhạc ở Brazilia, Nhật, Cuba và Phần
Lan.
Nhiều ca khúc phổ thơ của các tác giả kinh điển đã được Koncz Zsuzsa thể hiện thành công
Sau khi “Illés” tan rã, Koncz Zsuzsa tiếp tục hợp tác với ban nhạc
“Fonográf” gồm nhiều người bạn cũ, và mối giao tình này vẫn còn sau khi
cặp Bródy János và Tolcsvay László chia tay nhau. Album “Valahol” (1979)
làm cùng “Fonográf” được bình chọn là đĩa nhạc Hung xuất sắc nhất của
thập niên 70.
Thời gian về sau, bên cạnh những nhân vật cựu trào của nền nhạc nhẹ Hungary, một gương mặt trẻ hơn là Bornai Tibor - thành viên ban nhạc “KFT” - cũng trở thành người sáng tác những bản nhạc xuất sắc cho Koncz Zsuzsa. Năm 2001, bà được nhận Bắc đẩu Bội tinh của Cộng hòa Pháp.
Trong sự nghiệp âm nhạc, Koncz Zsuzsa đã ra được 97 đĩa cá nhân tại Hungary và 24 đĩa ở nước ngoài. Từ nhiều năm nay, những buổi diễn thường niên của bà tại Nhà hát Erkel và Cung Thể thao Budapest luôn bán hết vé từ trước đó rất lâu, thu hút sự quan tâm của mọi thế hệ khán thính giả.
Trong số những “fan” của người nghệ sĩ lớn, có một nhân vật rất đặc biệt: cựu Tổng thống Cộng hòa Hungary thời kỳ 1990-2000, vị chính khách được ưa chuộng nhất tại Hung một phần tư thế kỷ qua, ông Göncz Árpád. Koncz Zsuzsa cũng là người đã hát tiễn biệt ông trong tang lễ vào năm ngoái.
Nhân sinh nhật lần thứ 70 của “Người đàn bà hát” Koncz Zsuzsa, NCTG xin
giới thiệu một số ca khúc “để đời” với sự trình diễn của bà:
“Ha én rózsa volnék” (bản hát tặng Göncz Árpád, cùng Bródy János)
“Mama kérlek”
“Mama kérlek” (bản song ca cùng danh ca Bródy János)
“Ahogy lesz úgy lesz”(bản tiếng Hung của ca khúc “Whatever Will Be, Will Be; Que Sera, Sera”)
“Valahol egy lány”
“Miért hagytuk, hogy így legyen?”
“Kertész leszek” (phổ thơ József Attila)
“Szabadság, szerelem” (song ca cùng Sass Sylvia)
“Jöjj kedvesem” (song ca cùng cố danh ca Cseh Tamás)
“Ég és Föld között”
“A Kárpáthyék lánya”
“Őszinte bohóc”
“Elmúlt egy év”
Nguyễn Hoàng Linh
* Bạn có bài hát nào ưa thích của Koncz Zsuzsa và muốn đưa vào danh sách nói trên? Hãy chia sẻ với NCTG.
"Mười năm qua gió thổi đồi tây..."
Năm 2016 là năm đặc biệt với tôi vì nó đánh dấu 10 năm tôi trở về Việt Nam sau hơn mười mấy năm sống ở nước ngoài và cũng là năm tôi qua tuổi 40, tuổi không còn trẻ nữa. Bài viết này là quan sát rất cá nhân của tôi, (và không có tính khoa học) về Việt Nam trong 10 năm qua dưới con mắt của một người trở về, từ dân nghiên cứu chuyển sang làm kinh doanh, nhân dịp sau đại hội Đảng và kết thúc một nhiệm kỳ của chính phủ.
Với tôi, Việt Nam của thập kỷ 2006-2015 được khái quát bằng những điểm chính sau:
1) Sự lũng đoạn trầm trọng của các công ty tư nhân trong việc cấu kết với các quan chức nhà nước, cái mà tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng gọi là “lợi ích nhóm”, còn kinh tế học thì gọi là “chủ nghĩa tư bản thân hữu” (cronysm);
2) Về phía khu vực công, sự “đục khoét ngân sách” hay “đào mỏ ngân sách” được đẩy lên đến đỉnh điểm;
3) Thập kỷ này đánh dấu sự khủng hoảng toàn diện của nền giáo dục của nước nhà.
4) Mạng xã hội và truyền thông đã có ảnh hưởng rất lớn đối với đời sống chính trị Việt Nam;
5) Và cuối cùng, làn sóng người có tiền và kiến thức ra đi ào ạt, lại một cuộc di cư nữa.
Vấn đề đầu tiên là sự lũng đoạn trầm trọng của các tập đoàn tư nhân. Chưa bao giờ mà chủ nghĩa tư bản thân hữu “cronyism” ở Việt Nam lại biểu hiện rõ như thế. Chủ nghĩa tư bản thân hữu hay “nhóm lợi ích” ở đây là sự kết hợp giữa công ty tư nhân và quan chức nhà nước trong việc giành những đặc quyền đặc lợi để khai thác một nguồn lực gì đó trên cơ chế bất bình đẳng, không cạnh tranh lành mạnh. Câu nói mà bạn sẽ nghe nhiều nhất trong 10 năm vừa qua sẽ là “chỗ này là của anh A, chỗ kia là của chị B”. Dường như không có cuộc chơi kinh doanh lớn nào ở Việt Nam mà lại không có sự “bảo kê” của một quan chức nào đó. Mọi quan hệ kinh tế sẽ được thay bởi các quan hệ chằng chịt giữa chính trị và doanh nghiệp.
Điểm nguy hiểm nhất của chủ nghĩa tư bản thân hữu là việc nó tạo ra một cuộc chơi bất bình đẳng mà các công ty tư nhân khác không được cơ hội tham gia. Qua đó các công ty “nhóm lợi ích” được độc quyền khai thác nguồn tài nguyên hay một hoạt động nào đó, và thường là gây thiệt hại cho người dùng. Trong tài chính, đây là cuộc chơi sử dụng quyền lực để mua lại các doanh nghiệp theo ý của mình. Trong giáo dục, đó là việc trao cho một công ty giáo dục độc quyền cung cấp một dịch vụ, thiết bị mà học sinh, phụ huynh phải mua mà không có sự lựa chọn khác. Trong xây dựng cơ sở hạ tầng, thì sử dụng quan hệ chính trị để lấy các hợp đồng thầu lớn mà không thông qua đấu thầu công bằng và minh bạch. Trong bất động sản, đó là việc thay đổi quy hoạch tạo lợi thế cho doanh nghiệp hoặc việc lấy các vị trí đắc địa qua những mối quan hệ bất bình đẳng.
Thay vì phát triển theo một hướng minh bạch có lợi về dài hạn, Việt Nam dường như đang trượt ngã trên con đường phát triển của những nước mà chủ nghĩa tư bản thân hữu đang lũng đoạn mà chưa có lối ra như Philippine, các nước Mỹ Latin, Liên bang Nga, Trung Quốc. Và rồi sẽ có lúc nếu không kiểm soát sớm thì doanh nghiệp sẽ là người điều khiển cuộc chơi chính trị kinh tế, là kẻ tống người tiêu dùng vào tù, là kẻ bịt mồm nhà báo, v.v , và cuối cùng là thế lực thực sự lũng đoạn nền chính trị, đưa người này lên, đưa kẻ khác xuống. Khi chính trị bị định đoạt bằng đồng tiền và quan hệ thì chính trị đã trở thành “công cụ” của những tay chơi tư bản lớn. Và khi đó, nền kinh tế tại Việt Nam sẽ trở thành hiện thân “chủ nghĩa tư bản” thời kỳ “mông muội” và đáng “ghê tởm”nhất chứ không phải là chủ nghĩa xã hội như ước vọng của các lãnh đạo Đảng CS.
Vấn đề thứ hai, với tôi, là việc “đào mỏ ngân sách” (budget mining) (mượn lời của TS Vinh du Tran). Thập kỷ vừa qua tại Việt Nam được đánh dấu bằng việc “vung tay quá trán” của chính quyền địa phương. Chưa có thời kỳ nào mà Việt Nam lại lắm công trình chùa chiền, công trình kỷ niệm, các dự án khu hành chính ngốn hàng trăm, hàng ngàn tỷ như những năm vừa qua. Các địa phương thi nhau đục khoét ngân sách thông qua các dự án công. Không có cách nào rút tiền ngân sách dễ dàng như rút tiền qua dự án công. Một công trình, khu tượng đài có giá trị đầu tư hàng trăm tỷ sẽ được giao cho một công ty xây dựng “thân hữu”. Công ty xây dựng đó sẽ trở thành nhà thầu chính và qua đó có thể chia sẻ lại quyền lợi cho những người có quyết định.
Điểm đáng kinh ngạc và phẫn nộ là trong khi ai cũng biết mười mươi sự lãng phí và sự rút tiền trắng trợn qua những dự án này thì chính quyền trung ương dường như lại không thể áp đặt và quyết đoán ngăn chặn những quyết định này. Tại sao các địa phương lại có thể xin ngân sách nhà nước một cách tùy tiện như vậy. Sự nghịch lý này hoàn toàn có thể giải thích được. Chính quyền trung ương sẽ được đánh giá tín nhiệm từ hai nguồn:
a) các ủy viên trung ương, mà đại diện là lãnh đạo các tỉnh/chính quyền địa phương;
b) đánh giá tín nhiệm từ quốc hội.
Tuy nhiên, ủy viên trung ương mới là người thực sự bầu ra bộ chính trị, thủ tướng, và thực tế nội các. Trong khi đó, lá phiếu tín nhiệm của quốc hội chỉ có ý nghĩa tượng trưng mà không có hình phạt. Do đó, dường như phải có sự thỏa hiệp giữa chính quyền địa phương và chính quyền trung ương trong việc đổi lấy lá phiểu ủng hộ, đặc biệt là giữa nhiệm kỳ. Do vậy, để tránh việc đầu tư vung vãi như trên thì cần phải thiết kế một cơ chế quy trách nhiệm cho người lãnh đạo chính quyền địa phương và bảo đảm được tính độc lập trong việc ra quyết định chi ngân sách của người đứng đầu chính quyền trung ương.
a) các ủy viên trung ương, mà đại diện là lãnh đạo các tỉnh/chính quyền địa phương;
b) đánh giá tín nhiệm từ quốc hội.
Tuy nhiên, ủy viên trung ương mới là người thực sự bầu ra bộ chính trị, thủ tướng, và thực tế nội các. Trong khi đó, lá phiếu tín nhiệm của quốc hội chỉ có ý nghĩa tượng trưng mà không có hình phạt. Do đó, dường như phải có sự thỏa hiệp giữa chính quyền địa phương và chính quyền trung ương trong việc đổi lấy lá phiểu ủng hộ, đặc biệt là giữa nhiệm kỳ. Do vậy, để tránh việc đầu tư vung vãi như trên thì cần phải thiết kế một cơ chế quy trách nhiệm cho người lãnh đạo chính quyền địa phương và bảo đảm được tính độc lập trong việc ra quyết định chi ngân sách của người đứng đầu chính quyền trung ương.
Từ những năm qua, mạng xã hội và truyền thông đã đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống kinh tế chính trị ở VN. Xã hội Việt Nam 10 năm qua đã không còn là xã hội thụ động về truyền thông nữa. Sự phát triển của mạng xã hội đã cho phép người dân tham gia vào đời sống chính trị kinh tế xã hội một cách chủ động hơn rất nhiều. Mạng xã hội đã chính thức trở thành nơi để xả những uất ức phẫn nộ và bức bối của dân chúng. Nếu như ở nước ngoài, người dân phản ứng với thay đổi bằng cách biểu tình thì ở Việt Nam, người ta sẽ phản ứng bằng cách “biểu tình trên mạng”. Mỗi một sự kiện có ảnh hưởng lớn đến đời sống đều được đem ra bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội. Ảnh hưởng của mạng xã hội lớn đến mức có rất nhiều vụ việc sau đó bị thay đổi do dư luận trên mạng xã hội đã dẫn dắt truyền thông chính thống, ví dụ như vụ chặt cây xanh, máy tính bảng, tiếng Anh tích hợp, thực phẩm bẩn .v.v.
Quay lại chuyện chính trị và truyền thông, dường như truyền thông và mạng xã hội đã loại thẳng tay các lãnh đạo đương nhiệm của Bộ GDĐT và Bộ Y tế, trong khi trái tim của công luận dường như “tình trong như đã” với nguyên Bộ trưởng Bộ Giao Thông Đinh La Thăng. Xét công bằng mà nói thì hai Bộ Y tế và Bộ GD ĐT có những nỗ lực không hề nhỏ trong 5 năm vừa qua. Tuy nhiên nhìn cách họ ứng xử với truyền thông thì thấy hai Bộ này còn phải thay đổi rất nhiều. Bộ Y tế ứng xử với truyền thông thì hết sức vụng về, luôn đi chậm một bước, tuyên bố rất ngô nghê. Còn Bộ Giáo Dục thì luôn có vẻ ngạo mạn, hành xử đầy “cha chú” với truyền thông và công luận với những chính sách và phát ngôn gây sốc như dự án 35 nghìn tỷ, cuộc thi đại học như “đánh bạc”, và chả bao giờ có lời giải thích cầu thị đến nơi đến chốn cả. Trong khi đó, chỉ một hình ảnh ông Đinh La Thăng đu dây xuống thị sát vụ tai nạn cũng đã đủ đốn ngã hàng triệu con tim của người dân, và kế đó là việc ông là người duy nhất được bầu thẳng vào Bộ Chính Trị mà không có sự giới thiệu từ Bộ Chính Trị trước đó.
Đối với tôi, người từng tham gia rất sâu vào giáo dục và cũng là người có hai đứa con đang độ tuổi đi học cấp 1 và cấp 2 ở Việt Nam, giáo dục là điều tôi quan tâm nhất. Với tôi, 10 năm qua chứng kiến sự khủng hoảng toàn diện của nền giáo dục Việt Nam. Sang thế kỷ 21 rồi mà giáo trình phổ thông và đại học của Việt Nam vẫn vô cùng lạc hậu hàng chục năm so với nước ngoài. Hàng trăm vụ scandal liên quan đến nội dung giáo trình phổ thông đã xảy ra; những gì con tôi được học không khác gì những gì cha tôi và tôi đã từng được học cách đây hơn 30-50 năm. Người thầy vẫn phải dạy một cách giáo điều, khuôn mẫu, ngăn cản sáng tạo. Vẫn những câu chuyện lịch sử áp đặt hoặc không được nhắc đến. Những cuộc cải cách giáo trình mãi không biết đến bao giờ mới xong (trong khi đó nếu Bộ GD ĐT trao quyền cho khối tư nhân thì có khi chỉ 1 năm đã có tất cả giáo trình đầy đủ). Và vẫn những loay hoay không lối thoát về chiến lược giáo dục.
Sắp hội nhập AEC và TPP đến nơi rồi mà hơn 80% học sinh thi tốt nghiệp phổ thông trung học có điểm tiếng Anh dưới 5, điểm trung bình. Ấy thế mà những nhà quản lý giáo dục vẫn “bình chân như vại”. Giáo dục song ngữ, cụ thể là tiếng Anh, vẫn chưa bao giờ được coi là quan trọng nhất. Việc dạy Toán và Khoa học, nền tảng giáo dục cơ bản cho một đất nước “sáng tạo” lại luôn được dạy một cách vô cùng lý thuyết và thiếu tính ứng dụng cao.
Cuộc khủng hoảng năm 2008 kéo dài với những bấp bênh bất ổn của nền kinh tế đã dẫn đến một làn sóng ngầm nhưng rất rõ ràng là những ai có điều kiện đều cảm thấy cần phải mua “bảo hiểm” cho gia đình mình bằng tấm hộ chiếu của một đất nước khác. Nếu như năm 2006 khi tôi trở về, câu chuyện trong giới doanh nghiệp và tài chính là đầu tư vào đâu, thì những năm gần đây, câu chuyện thường trực mà tôi nghe là họ sẽ di cư đi đâu, chuyển tiền ra nước ngoài thế nào. Tại sau người ta lại bỏ nước ra đi? Người ta bỏ nước ra đi vì họ thấy quá nhiều bất ổn: kinh tế bấp bênh, ô nhiêm môi trường trầm trọng, thực phẩm độc hại tràn lan, Và đặc biệt, là một nền giáo dục quá lạc hậu không thể chuẩn bị cho con cái họ một tương lai trước một thế giới đầy bất định.
Cứ 10 chủ doanh nghiệp mà tôi gặp thì ít nhất 3-4 người đã có thẻ thường trú nhân ở một nước tư bản, số còn lại thì hơn một nửa cũng đang ngấp nghé chuẩn bị. Sự khác biệt lớn nhất của cuộc di cư lần này so với những cuộc di cư khác là cuộc di cư lần này không hề vì ý thức hệ. Cuộc di cư lần này được những người tinh hoa nhất, thành đạt nhất dẫn đầu, và được chuẩn bị vô cùng bài bản và công khai. Họ ra đi mang theo số lượng tiền bạc, trí tuệ khổng lồ. Một cuộc chảy máu chất xám và tiền lớn hơn tất cả những cuộc di cư trước cộng lại. (Còn với tôi, nếu tôi có phải bỏ nước ra đi, thì lý do duy nhất là tôi không muốn con tôi sống với những điều dối trá đang diễn ra.)
Sang năm 2016, tôi thấy hơi lạc quan với những động thái mà Đảng CS đưa ra. Dường như những nhà lãnh đạo đã cảm thấy một phần sức nóng bức xúc của công luận. Tham nhũng được coi là quốc nạn, những vụ bổ nhiệm lãnh đạo cao cấp dường như khá tích cực. Những vụ luân chuyển cán bộ cấp thành ủy đã mang hơi hướng của việc cải cách. Một điểm tích cực khác là dàn lãnh đạo khá trẻ của Đảng cho dù họ có là con ông cháu cha hay chăng nữa. Truyền thông và mạng xã hội được coi trọng hơn rất nhiều. Quan chức giờ đã biết nhìn và hành động theo phản ứng của dư luận, cho dù những việc đó có là “giả tạo” thì việc biết để ý đến phản ứng của công luận đã là một bước tiến bộ rất đáng kể.
Tôi mong rằng sang thập kỷ mới, chính phủ Việt Nam sẽ giải quyết được triệt để những vấn đề nêu trên. Hãy trở thành một chính phủ quyết đoán hơn, dùng được tầng lớp kỹ trị. Các quan chức phải chịu trách nhiệm cá nhân cho các quyết sách của mình. Hãy biến Việt Nam trong những năm tới thành một “Quốc Gia Giáo Dục – Education Nation” nơi mà việc học tiếng Anh, Toán, Khoa học được coi trọng hàng đầu.
Chính phủ Việt Nam cũng nên cởi mở hơn với những phản biện xã hội. Hãy coi phản biện xã hội là những tấm gương lớn để soi lại mình. Đừng chụp mũ và áp đặt cho các phản biện xã hội là “diễn biến hòa bình” hay “các thế lực phản động”. Đảng CS Việt Nam luôn tự làm mới mình trong mỗi lần sinh tử. Vậy hãy làm mới mình, hãy chấp nhận thay đổi cho một đất nước tốt đẹp hơn.
Anh bạn thân của tôi, một nhà kinh tế học nổi tiếng Việt Nam đã từng nói đầy cay đắng: Bi kịch và nghịch lý lớn nhất của thể chế chính trị hiện giờ là nó biến những người hiền hòa, những trí thức và doanh nhân an phận có trách nhiệm (như tính cách của dân tộc Việt Nam) thành những người bất đồng. Chúng tôi yêu tha thiết đất nước này, và một cách nào đó, chúng tôi được hưởng lợi từ chế độ này. Tuy nhiên, mong thể chế này hãy thay đổi tích cực để đừng biến những người yêu nước (như chúng tôi), một ngày nào đó lại phải trở thành những người “bất đồng chính kiến”.
Nguyễn Quốc Toàn
(Đầu đề mượn lời thơ của Phạm Công Thiện. Bài viết có sử dụng các ý trao đổi của Vũ Thành Tự Anh và Trần Vinh Dự).
Subscribe to:
Posts (Atom)



































