Wednesday, February 19, 2020

439. Cha con tôi: Hai cách "theo Đảng đến cùng"

Cựu tù nhân chính trị Nguyễn Hữu Vinh, tức blogger Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh, từng là Thiếu tá An ninh trong Công an Việt Nam

Ba Sàm lý lịch xấu/Hai thế hệ ở tù/Xưa cha đòi độc lập/Thực dân đưa đi đày/Nay con muốn tự do/Cộng sản cho vào ngục (Cha tù con tù)

Cha tôi hoạt động cách mạng, theo Đảng Cộng sản Việt Nam giành độc lập cho dân tộc, những năm 1940-1944 bị Pháp bắt, giam ở Nhà đày Buôn Ma Thuột. Cuối đời, ông viết cuốn hồi ký “Nhớ lại những năm ở Nhà đày Buôn Ma Thuột”.

Tôi lập blog, mục tiêu nâng cao dân trí, đấu tranh đòi các quyền tự do cho dân mình, rồi bị chính quyền của ĐCSVN VN bắt, kết tội “Lợi dụng quyền tự do dân chủ …”, phạt tù 5 năm.


Nhà tù cho tôi rất nhiều trải nghiệm thú vị, trong đó có cơ hội so sánh vấn đề ĐẢNG của cha tôi với của tôi.

Tin theo Đảng trọn đời

Ngày ra tù, cai ngục hỏi “Về thì làm gì?”, cha tôi khảng khái “Lại đấu tranh!”

Cũng tựa như cuốn hồi ký trên, cuốn thứ hai của cha tôi nhan đề “Hiến sức trọn đời”, đều toát lên tinh thần tin yêu tuyệt đối ĐCSVN. Ngày ra tù, cai ngục hỏi “Về thì làm gì?”, ông khảng khái “Lại đấu tranh!”.

Trong suốt hàng chục năm nắm giữ nhiều trọng trách trong Đảng, chính quyền, ông được tiếng là người rất liêm khiết và ngay thẳng. Tôi tự hào và học được ở ông đức tính đó. Thế nhưng, mọi ý kiến, việc làm của ông cho dân chủ trong Đảng, làm trong sạch Đảng …, ông đều tuân thủ một nguyên tắc: “bí mật”. Trong cả hai cuốn hồi ký kia, hoàn toàn không thấy có một chút “vết gợn” nào về Đảng; tôi cảm thông, cố đọc để tìm trong đó chút ít tư liệu.

Ông còn có 200 bài thơ, phần lớn thể hiện tinh thần cách mạng, lòng tin tuyệt đối với Đảng.


Cuối đời, dường như đã nhận ra những điều rất “không ổn” về Đảng của mình, nhưng ông im lặng; có lẽ do bất lực và không thể tìm ra cách lý giải.

Ông Nguyễn Hữu Khiếu (cha của tác giả) và vợ, chụp tại Hà Tĩnh, 1949, khi ông là Giám đốc công an Liên khu 4 (hình tư liệu gia đình do tác giả cung cấp)

Biểu hiện khác thường đó, tôi nhận ra khi quyết định tự ứng cử đại biểu Quốc hội. Mặc dù biết tôi sau khi bỏ nhà nước, ra kinh doanh, không sinh hoạt Đảng tại địa phương, nhưng ông vẫn không một lời nhắc nhở. Rồi khi tôi tâm sự nguyên vọng của mình, ông rất ủng hộ. Trên giường bệnh, ông đã gọi điện cho vị lãnh đạo cao nhất của Mặt trận Tổ quốc, mời tới để hỏi ý kiến việc tôi muốn tự ứng cử vào Quốc hội.

Nhắm mắt xuôi tay, ông nằm lại tại Nghĩa trang Mai Dịch cùng các đồng chí cấp cao của mình, khi Đảng vẫn chưa định hình được con đường XHCN của đất nước sau trăm năm nữa.

“Theo” Đảng đến cùng


Những ngày đầu “đi cung” tại Trại B14, tôi nhắc các điều tra viên: “Này, tôi vẫn đang là đảng viên đấy. Các ông bắt, giam, hỏi cung tôi mà không tuân thủ các quy định của Đảng là các ông vi phạm đấy”. Họ cười, cho là tôi đùa. Theo họ, suốt 15 năm, về hưu không sinh hoạt đảng, làm sao có thể vẫn còn là đảng viên. Hơn nữa, có lẽ họ không thể đoán nổi rằng tôi sẽ dùng vấn đề đó để mà “theo” Đảng đến cùng.

6 tháng sau, tôi nhận bản Kết luận điều tra của Cơ quan An ninh điều tra, Bộ Công an. Trong đó, phần “Đảng phái chính trị” của tôi, được ghi là “Không”. Tôi lập tức viết hàng loạt đơn khiếu nại, rằng mình vẫn đang là một đảng viên.

Lập luận và bằng chứng của tôi rất rõ ràng. Đó là trong nhiều năm, thập kỷ 1980′, 1990′, nhiều cấp lãnh đạo ngành Công an và Tổng cục An ninh đã mắc các sai phạm không nhỏ liên quan tới tôi. Trong đó có việc vô cớ không cho tôi sinh hoạt đảng suốt 5 năm, nhưng vẫn bất chấp nguyên tắc, làm giấy “chuyển sinh hoạt đảng” cho tôi về địa phương. Tôi không thể thỏa hiệp với sai trái đó được, chờ dịp thuận lợi để khiếu nại, nên không sinh hoạt đảng.

Chỉ vì vụ “đảng viên” đó, mà thời gian tạm giam của tôi ở B14 bị kéo dài thêm hơn 1 năm, vi phạm quy định của Luật tố tụng hình sự; các cơ quan liên quan lao vào một cuộc “tranh cãi” qua đủ loại công văn đi lại. Cơ quan này bảo “không còn là đảng viên”, cơ quan kia thì ngược lại.


Họ phải vất vả vậy, chỉ bởi quy định của Đảng, rằng nếu cơ quan pháp luật muốn tiến hành các biện pháp tố tụng với một đảng viên, thì phải thông báo, xin ý kiến tổ chức đảng nơi đảng viên đó đang sinh hoạt. Với trường hợp của tôi, đang là đảng viên, bị bắt, giam, hỏi cung rồi mà chưa có các thủ tục với Đảng, thì ít nhất cũng phải cố “xóa tên/khai trừ” xong thì mới được đưa ra xét xử. Thế là họ đã phải cố hoàn tất thủ tục, sau khi nhận ra quả thực tôi vẫn đang là đảng viên, và không thể bác bỏ được lập luận của tôi dựa trên các văn bản của Đảng cùng bằng chứng.

Ông Nguyễn Hữu Vinh (bìa phải) cùng cha, mẹ, anh cả (bìa trái), thăm nhà sàn của cố Chủ tịch Việt Nam ông Hồ Chí Minh, năm 1974 (hình tư liệu gia đình do tác giả cung cấp)

Dù bị “xóa tên” (một cách vội vã và sai nguyên tắc), tôi vẫn tuyên bố trước cả hai phiên tòa “tôi đang là đảng viên ĐCSVN”, và “tôi hoàn toàn vô tội”; vẫn tiếp tục khiếu nại. Phần lớn trong số 30 đơn khiếu nại của tôi trong vụ án, cơ quan pháp luật đã không cho các luật sư được tiếp cận, bất chấp đó là việc làm trái luật. Họ muốn che đậy những thông tin quá nhạy cảm trong đó.

Để ghi lại những cảm xúc, tự động viên mình suốt những năm tháng tù, tôi có hơn trăm bài thơ, chẳng ca ngợi Đảng, mà ngược lại:

Cha tôi theo Đảng trọn đời bởi đơn giản là ông tin yêu nó, gắn bó gần cả cuộc đời sự nghiệp với nó. Dù có nhận thấy bao nhiêu tiêu cực về Đảng, ông cũng vẫn nhất quyết bảo vệ.

Có hai cuốn sách viết về tôi. Một cuốn về nghề thám tử tư của Công ty tôi sáng lập, điều hành (với bao nhiêu gian nan, bởi ngành Công an tìm mọi cách cản trở hoạt động, thu giấy phép nhưng không thành. Họ coi chúng tôi như kẻ sẽ “soi lưng” họ). Cuốn thứ hai, ra đời khi tôi trong tù, gồm nhiều bài viết về vụ án của tôi. Tôi xem đó cũng là những đóng góp gián tiếp của mình cho mục tiêu “theo Đảng đến cùng”.


Chung mục đích, khác con đường

Ông Nguyễn Hữu Khiếu (phải) và thông gia, cố Viện trưởng Viện nghiên cứu khoa học Công an, ông Lê Quang Thành, năm 1994 (hình tư liệu gia đình do tác giả cung cấp)

Cha tôi theo Đảng trọn đời bởi đơn giản là ông tin yêu nó, gắn bó gần cả cuộc đời sự nghiệp với nó. Dù có nhận thấy bao nhiêu tiêu cực về Đảng, ông cũng vẫn nhất quyết bảo vệ.

Tôi “theo” Đảng tới cùng, chẳng phải còn yêu quý gì nó, mà là muốn truy kích nó, lật ra những gì phi lý, tệ hại trong cả bản chất lẫn thực tế cuộc đời nó, để cho mọi người cùng thấy.

Áp đặt những quy định của Đảng cao hơn mọi văn bản pháp luật trong hoạt động tố tụng đã mặc nhiên ban cho người đảng viên có đặc quyền dễ lẩn tránh sự trừng phạt nếu như phạm tội; nó “trói tay” các cơ quan tố tụng hoặc tiếp tay cho cán bộ tha hóa lợi dụng (mà hậu quả là công cuộc chống tham nhũng kém hiệu quả, có lý do này).

Tôi “theo” Đảng tới cùng, chẳng phải còn yêu quý gì nó, mà là muốn truy kích nó, lật ra những gì phi lý, tệ hại trong cả bản chất lẫn thực tế cuộc đời nó, để cho mọi người cùng thấy

Thế nhưng, tưởng như Đảng là cao nhất, hóa ra nhiều khi không hẳn. Chính cơ quan pháp luật – ngành công an, với quyền lực to lớn của mình, họ có thể bỏ qua những quy định của Đảng. Trong trường hợp của tôi, thấy rõ: không sinh hoạt Đảng nhiều năm, vẫn được coi như là “có” rất dễ dàng. Muốn xóa tên đảng viên để phục vụ phiên tòa, họ làm được hết, bất chấp quy định của Đảng là phải xác minh lý do vì sao tôi không sinh hoạt đảng suốt 20 năm trời, xem có chính đáng hay không.

Hai ví dụ đó chỉ là chút minh họa, bề nổi của vô vàn thứ sai trái, phi lý cần phải được vạch ra; để từng đảng viên, mọi người dân thấy rõ thêm sự tồn tại độc tôn của ĐCSVN ngày nay đã và sẽ mang lại cái gì cho Dân tộc? Phải làm gì với nó đây? Có hy vọng nó thay đổi, tự cứu chữa được không với những căn bệnh như ung thư giai đoạn cuối? v.v..

Một cuốn sách được in ấn và phát hành công khai bởi một nhà xuất bản tại Việt Nam về ‘Anh Ba Sàm’

Với riêng tôi, sẽ “theo” Đảng đến trọn đời của nó nếu như ông Trời cho tôi sống dai hơn nó; bằng nhiều những việc làm, bài viết nữa, về những kinh nghiệm và quan điểm của mình, cả trong tù lẫn ngoài đời, để trả lời những câu hỏi trên.

Nghĩ về con đường của cha và của mình, tôi thấy rõ là có chung mục đích – độc lập dân tộc và tự do, hạnh phúc cho nhân dân.

Có điều, tôi đang tham gia làm nốt phần việc mà cha tôi chưa làm được – Dân tôi chưa được tự do, hạnh phúc.

Bài viết thể hiện văn phong và phản ánh quan điểm riêng của tác giả, cựu Thiếu tá An ninh công An Việt Nam, từng làm việc tại Cục bảo vệ chính trị 1, cựu tù nhân chính trị, ông hiện đang sinh sống tại Hà Nội như một blogger và nhà báo tự do .
-----------

*:Thân phụ của tác giả, ông Nguyễn Hữu Khiếu (1915-2005), từng là Ủy viên Trung ương Đảng CSVN, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa, cựu Bộ trưởng Lao động Việt Nam và cựu Đại sứ Việt Nam tại Liên Xô.

copy từ blog Ba Sàm

Tuesday, February 18, 2020

Chuyện tưởng như bịa...

Nguyễn Qúy Phương: Đúng thực là Rất lạ. Năm 2013. Không rõ tập thơ có bị rút phép thông công không? Và cả tác giả nữa? Còn chuyện "thìa đục lỗ" ở Ninh Bình nữa. Cũng đã qua tuổi thanh niên ở thời kì đó nhưng mình không tin là thật trước khi đọc những cái còm trong bài. Một thời...gì nhỉ?

Nhân chuyện người lính buồn trong thơ Văn Lê.

Trước và sau tiểu thuyết nổi tiếng : “Nỗi buồn chiến tranh” của nhà văn Bảo Ninh, văn học dòng chính thống của chế độ đương thời, chừng như chưa có tác phẩm nào dám dựng chân dung buồn đau tới tận cùng của người lính chiến?
“Đường ra trận mùa này đẹp lắm”, câu thơ của Phạm Tiến Duật có thể đại diện cho hình ảnh người lính chiến đi vào chỗ chết trong văn học mà vui như tết, mà vỗ tay vỗ chân hát hò mê sảng hơn trúng số ! Cho nên, Tố Hữu – ông trùm của thi ca cách mạng mới khẳng định tính chất sắt đá đến phi nhân của đảng cầm quyền, một đảng không biết hỉ nộ ái ố, không có trái tim như sau : “Đảng ta đó trăm tay nghìn mắt/ Đảng ta đây xương sắt da đồng”

Rất lạ, năm 2013, nhà xuất bản Quân Đội Nhân Dân đã cho xuất bản tập thơ “ Vé trở về” của nhà thơ, nhà văn, nhà biên kịch điện ảnh, đạo diễn Văn Lê với hình ảnh người lính buồn từ A tới Z.

Người lính của thơ Văn Lê khác một trời một vực với người lính của Phạm Tiến Duật, khi anh được giấy gọi đi bộ đội vào miền Nam chiến đấu:
“Anh nhìn con dấu đỏ tươi trên lệnh động binh
Lòng trống vắng như vòm trời không đáy
Cánh đồng ngơ ngẩn buồn
Anh cũng ngơ ngẩn buồn trong váng nắng chiều sót lại”

Quê hương người lính không phải là thiên đường xã hội chủ nghĩa như tuyên truyền, mà là một cảnh loạn lạc, bi ai, tráo trở, buồn thương của đám tang cha mẹ:

“Rắn rết trong hang bò ra đầy ngõ
Náo loạn làng quê chó sủa
Náo loạn bầu trời vẩn vũ chim bay
Cuộc trở mình của tự nhiên diễn ra giữa ban ngày
Mọi trật tự bỗng nhiên gãy đổ
Sông suối thay lòng đổi dạ
Cuộc đưa ma tại làng quê nhức nhối tiếng gọi hồn”

Người lính trong thơ Văn Lê ra trận trong nỗi buồn sầu thảm :

“Đồng chiều ngơ ngẩn buồn
Anh ngơ ngẩn buồn bước về quá khứ
Ở đâu đó giữa hoang vu chợt cất lên tiếng thánh ca âm u khổ sở
Âm u khổ sở tiếng thánh ca của muôn loài sinh vật tiễn đưa anh”

Hãy nhìn hình ảnh người em gái cô đơn tiễn anh ra trận qua chữ nghĩa Văn Lê :

‘Em gái anh
Dáng như bà già
Khoác chiếc áo tơi mỏng manh như món đồ dễ vỡ
Nó đứng chờ anh ở ngay đầu ngõ
Miệng cười lóe vệt trăng non”

Và người lính ấy mang nỗi buồn vô tận vào cuộc chiến để chết buồn như chiếc lá :

“Câu chuyện về người lính hy sinh buồn như lá thu bay”

Các anh đã chết cho cái gì vậy :

“Những năm chiến tranh đất nước gieo neo
Giấy báo tử về làng như lá rụng
Khủng khiếp nhất là phải làm người sống
Sáng mở mắt ra đã nơm nớp trong lòng”

Hãy đọc tiếp niềm đau buồn của thơ Văn Lê khi anh tả nỗi buồn cô đơn của cô em gái –người thân duy nhất còn sót lại của người tử sĩ buồn:

“Ngày anh trai hi sinh bến nước bơ vơ
Cô chẳng còn ai mà chờ đợi nữa
Mọi trật tự trong cô sụp đổ
Cô lang thang cuối đất cùng trời
Xác xơ như bà lão ăn mày
Vô cảm như người điên ngoài chợ”

Cô gái đi tìm người anh đã chết trận như một người điên, trên quê hương điên, với những lý tưởng viển vông điên dại ai mang đến lừa mị quê hương :

“Những hi vọng tìm anh sau chiến tranh
Tràn ngập trong cô như nước mùa tháng tám
Xé lòng cô như cánh đồng gặp hạn
Ăn mòn cô như nắng lột da người”

Những người lính sinh Bắc tử Nam , chiến đấu để giải phóng nhân dân, để xây thiên đường xã hội chủ nghĩa ư ? Hãy nhìn đáp số cuộc chiến tranh chết hàng chục triệu người qua thơ Văn Lê viết về nỗi buồn lính :

“Quê anh bây giờ lôm nhôm lam nham
Anh ngắm nhìn mà thương con mắt
Những bức tường đá xanh biến mất
Nhường chỗ cho những ngôi nhà mái bằng nép sát vào nhau
Cao thấp nhấp nhô như người bị chắt đầu
Chẳng tìm đâu ra những mái nhà đội nón
Cuộc sống dường như đảo lộn
Chẳng còn ai vướng bận đến quá khứ xa xưa
Có lẽ vậy nên làng anh bây giờ
Cuộc sống mất đi cái hồn cái vía…”

Chao ôi, hàng triệu người lính đã chết trận để sau ngót bốn mươi năm, quê hương ta chỉ còn là cái xác không hồn ? Những câu thơ Văn Lê bình dị, lắng đọng, sâu xa mà như một lời lên án bọn đầu nậu chiến tranh đã dùng máu mấy triệu người để làm cuộc buôn lớn có tên là cách mạng.

Hãy nhìn xã hội tham nhũng vô phương cứu chữa, kẻ cầm quyền giàu có hóa thành tư bản để vô sản hóa nhân dân, tiếp tục cho nhân dân ăn bả lừa thiên đường thiên điếc. Nhà thơ quân đội, nhà văn cách mạng, nhà biên kịch đạo diễn có hạng Văn Lê đã vượt lên trước đội hình nhà văn lề phải để lý giải, để thúc giục nhân dân tỉnh ra sau khi bị ăn bả cách mạng thành ngớ ngẩn, thành mất trí :

“LÀNG QUÊ U U MÊ MÊ
NGƯỜI TA NHƯ ĂN CHÁO LÚ”...

Cám ơn thi sĩ Văn Lê đã gọi sự vật bằng tên của nó, khi ông đanh thép tố cáo “trò lừa lý tưởng” cho dân ăn cháo lú của những ông lú cầm quyền :

“ Họ ( nhân dân –chú của TMH) lao ra bến sông bãi chợ
Giành giật miếng ăn của nhau
Chợ quê tràn ngập đồ Tàu
Chẳng thiếu thứ gì, ngoại trừ đồ thật !”

Thật đau thương cho một nhân dân sau khi đã cống hiến hàng triệu con em làm vật hiến tế hi sinh cho các cuộc chiến vì lợi ích ngoại bang như lời cố tổng bí thư Lê Duẩn từng nói : “ Chúng ta đánh Mỹ là đánh cho Liên Xô, Trung Quốc”, như lời thơ Tố Hữu : “ Ta vì ta ba chục triệu người / Cũng vì ba ngàn triệu trên đời”…lại được trả công bằng hàng giả cả từ tinh thần đến vật chất thế này ư ?

Văn Lê lý giải hiện tượng làng anh tha hóa, mất hết hồn dân tộc, đang tan tác như đám gà gặp cáo chỉ vì thờ sai thần, vào nhầm miếu:

“CÓ NGƯỜI BẢO DÂN LÀNG ANH NHƯ THẾ
ĐÃ VÀO NHẦM MIẾU LẠI CÚNG NHẦM THẦN"

Đọc đến đây, ai là người còn tấm lòng với đất nước đều hiểu nhà thơ Văn Lê không chỉ nói làng anh, mà nói dân tộc anh đã thờ nhầm thần Marx –Lenin, đã vào nhầm miếu cộng sản nên đất nước mới thành ra tan nát thế!

Một tập thơ tâm huyết thế này, trung thực và xúc động dám nói thẳng nói thật tận tâm can như thế này, lại được một nhà xuất bản lề phải Quân Đội Nhân Dân cho in, liệu có phải là tin mừng hay không?

Viết đến đây, chúng tôi xin kể một kỷ niệm với nhà thơ Văn Lê (anh từng được giải thơ cùng hạng A với Hữu Thỉnh và Anh Ngọc trong cuộc thi thơ Báo Văn Nghệ năm 1975-1976); rằng sau khi thống nhất đất nước, Văn Lê rủ chúng tôi từ Sài Gòn ra Bắc về thăm quê hương (Hà Nam Ninh) sau ngót mười năm xa vắng. Chia tay Văn Lê ở thị xã Ninh Bình cuối năm 1975, hai đứa chúng tôi vào một quán phở mậu dịch. Bát phở được bưng ra, chúng tôi cầm thìa lên múc phở nhưng thìa chảy hết nước ra ngoài, không thể ăn được. Mọi người bảo hai chú bộ đội từ chiến trường ra à, rằng thìa ở đây đã được cấp ủy duyệt cho cửa hàng phở lấy đinh đục nát thìa ra lỗ chỗ như hố bom để cho nhân dân chúng nó không còn ăn cắp thìa mang về nhà làm của riêng được nữa. Văn Lê ngồi khóc. Anh thương nhân dân quê hương Ninh Bình của mình khổ đến thế để đánh thắng Mỹ mà không ăn nổi bát phở, đành để cho hai ba ông ăn mày giành nhau…Còn tôi kìm xúc cảm, vẫn ăn hết bát phở để chia tay Văn Lê, lấy sức đi bộ về quê Nghĩa Hưng Nam Định…”

Kể chuyện này, có lẽ nhiều người bảo chúng tôi bịa, rằng làm gì có chuyện đó. Vâng, tôi xin lấy danh dự ra mà nói rằng, còn nhiều chuyện kinh thiên động địa hơn chi tiết này rất nhiều nhưng vẫn là sự thật. Bây giờ thì đất nước ta, đảng ta không còn phải đục thìa ra để nhân dân ăn phở thoải mái mà không sợ bị mất như ngày sau cuộc chiến tranh xưa nữa; nhưng những cái thìa tinh thần của dân tộc ta, thì than ôi, đã và đang bị ai đó cùng với các đồng chí bốn tốt 16 chữ vàng đục lỗ chỗ ra hết, có phải không nhà thơ Văn Lê ?

Sài Gòn ngày 30 tháng tư năm 2014
Trần Mạnh Hảo
© Đàn Chim Việt

Monday, February 17, 2020

KHI SỰ THẬT LÊN TIẾNG

(Bài viết này của chị Tyty Nguyen, một người bạn tôi quen trong những công việc thiện nguyện. Chị viết và đăng bài này trên fb của chị đúng ngày này năm trước trong sự giằng xé và tranh đấu về một sự thật đau đớn của cuộc chiến Trung Quốc xâm lược năm 1979 bị kìm giữ suốt 40 năm. Hôm nay bài nổi lên đọc vẫn thấy xúc động và vẹn nguyên giá trị, tôi cóp về trang ngõ hầu gúp bạn đọc nhận chân thêm một góc khuất của cuộc chiến.).

Khi đó tôi mới tốt nghiệp ở Nga về được 4 tháng,được biệt phái sang làm cho Đoàn khảo sát chuyên gia Liên xô tại mỏ Aparit Lào cai. 25 tuổi,mới về nước,cái gì cũng lạ lẫm, phải làm quen từ đầu lại những thứ là bình thường với mọi người(7 năm xa VN ko một lần được về ).Nhưng lại làm với toàn người Nga,nói tiếng Nga cả ngày nên rất thích hợp.Tôi dịch trực tiếp cho ông trưởng đoàn Kalinhin,một ông to lớn,tốt bụng và vô cùng thông minh,có bà vợ Sveta xinh đẹp dịu dàng,làm trong phòng đo vẽ Trắc đạc.Khi ko dịch cho ông ấy,tôi làm hành chính và dịch cho các chuyên gia khác theo lịch,công việc bận rộn nhưng thật vui.Đoàn khảo sát này phủ trùm Việt nam-Lào-Campuchia. Apatít Laocai là một trọng điểm,có hơn 50 chuyên gia thường xuyên ở đó.Tính tôi vui vẻ nên thân thiện nhanh với dân bản xứ,thường xuyên chia xẻ mọi thứ cho họ.Hồi đó còn khó khăn lắm,chuyên gia cho tôi nhiều thứ như bánh kẹo,đồ ăn(kho dự trữ của họ rất lớn), tôi chia cho dân Việt ở đó,không hề nghĩ rằng khi xảy ra sự cố,họ có thể trả ơn bằng cả tính mạng của mình😪❤️.Sáng
nghe thấy tiếng súng nổ,ngỡ rằng đang ngủ mơ,bỗng nghe thấy lao xao,rồi tiếng thét,tôi choàng dậy,mở cửa sổ,sao người chạy qua chạy lại lắm thế.Tôi chạy ra ngoài không tìm được người quen,vội đập cửa gọi các chuyên gia dậy.Không có điện thoại để gọi.Tôi chạy đi tìm lãnh đạo Việt,không gặp ai. Gặp các người dân la hét là chạy đi thôi, nó giết hết dân Bát xát rồi,nó đập nát đầu nó xiên qua tim,nó hãm hiếp,nó đốt nhà,nó cướp của,bắt cóc ...,những ánh mắt thất thần,những bộ mặt bạc phếch vô hồn😭😭😭
Tôi bắt đầu hoảng hốt,ai đó lôi tôi đi tìm ông Ngữ giám đốc mỏ,Kolя-thủ kho Nga dúi vào tay tôi cái ống nhòm,tôi chạy theo lên trận địa tìm lãnh đạo xin chỉ thị,giơ ống nhòm lên nhìn xa xa thấy các người lố nhố,các đoàn xe phương tiện làm mỏ bị kéo đi,ai đó hét lên”chúng nó cướp mọi thứ kìa”,tôi bắt đầu hiểu là bọn bành trướng(hồi đó loa phát gọi giặc Tàu như vậy) đã tràn vào và tôi quay phắt chạy nhanh về khu chuyên gia,đập cửa từng phòng,ra lệnh cho tất cả làm theo lệnh của tôi,như có ai nhập vào mình vậy. Lệnh cho các gia đình chuyên gia vơ tư trang đủ dùng,còn lại đổ xăng đầy bình và xăng dự trữ cùng đồ ăn uống nhanh chóng lên xe nổ máy chạy. Lệnh cho thủ kho lấy đủ đồ ăn uống,làm cho tôi 10 túi đầy đủ đồ ăn uống bánh kẹo sữa đường cho 10 gia đình Việt đổi lại cho tôi 10 thanh niên khỏe mạnh,họ sẵn sàng ngay dù không hiểu tôi dùng thế nào,sau sẽ giải thích.Bảo thủ quĩ Nga vét hết tiền mặt có được đi theo bên tôi không rời.Nói thật lúc đó chỉ có tôi với anh Côn là phụ trách cả đoàn chuyên gia cho tới cùng,còn các vị khác chạy về hết lo cho gia đình họ. Chuyên gia chỉ còn bám lấy hai chúng tôi,chỉ hội ý chớp nhoáng rồi ra lệnh,lệnh và lệnh.Thời gian là tính mạng.
Hà nội gọi,bảo cứ ở lại Cam đường,”họ” không vào đâu. Chúng tôi cho nghe tiếng súng và bảo đang chạy về,dập máy không nghe nữa.”Họ” là giặc Tàu đấy😡.
Nổ máy,tất cả nghe răm rắp.Dân chạy loạn kín đường,lúc này tôi bắt đầu ra chiêu,phân công cho 10 thanh niên nói trên(may họ quí mến tôi từ trước) chạy dẹp đường phía trên,hai bên và sau đoàn xe để dẹp đường cho đoàn xe com măng ca chạy,miệng hô to”xe quân sự phục vụ chiến đấu,xin bà con nhường đường “,sau họ chỉ hét”xe quân sự”...
Đầu tiên dẹp rất chậm,tôi lệnh bấm còi thật to và rồ máy,vì súng nổ dã man sau lưng,các thanh niên cũng thục mạng dẹp đường.Nhìn bà con chạy lếch thếch mà đứt ruột😭.Nhưng vì sự sống còn của các chuyên gia mà chúng tôi phải lờ đi đồng bào mình để hoàn thành trách nhiệm😪.Tôi có quăng qua cửa xe một số bánh mì và bánh kẹo vì thấy nhiều trẻ em,không thể làm gì hơn là ứa nước mắt😪.
Đến đoạn dân chạy còn thưa thớt,tôi cho xe dừng lại phát tiền cho 10 thanh niên,họ rã rời cám ơn không thành tiếng,tôi muốn sụp xuống lạy họ🙏❤️.
Sang đến phố Lu,lo ăn uống nghỉ ngơi tạm. Hanoi vẫn gọi bảo dừng lại đó để quay lại Cam đường.Súng lại nổ ran xa xa.
Tôi hét lên”chạy tiếp ngay”.Hanoi lệnh dừng lại ở nhà máy Supe Photphat Lâm thao,và phải ở đó cho đến khi có lệnh tiếp.
Thôi thì đã có ban giám đốc nhà máy lo.Nhưng các chuyên gia bám riết tôi vì sợ tôi về Hanoi mất.Tên tiếng Nga của tôi là Tanhia,họ không gọi tên tôi mà chỉ gọi Tanhia “золотая Таня»-Tanhia vàng ngọc, tôi phì cười bảo”tôi giờ chả bằng cục đất sét”.Nhìn lại tôi không mang theo thứ gì,toàn bộ Vali để lại cho giặc. Họ chia cho tôi đồ lót và quần áo,họ to đùng mà tôi bé nhỏ,phì cười đành chui vào một thứ lùng thùng rồi giặt vội quần áo hong khô mặc tiếp.Lại nghe thông báo giặc đã tràn vào phố Lu tàn phá một hồi rồi rút về Cam đường.Hú vía😰🤢🤢
Đoàn phải ở lại nhà máy 2 tuần,không được về Hanoi,không ai hiểu vì sao?Và không được ai nói gì về cuộc chạy giặc đó?Tôi ko nỡ bỏ lại họ nên không về,người nhà lên tiếp tế quần áo,đồ ăn.Ngày đó cả nước đói khổ lắm,tôi làm với Nga nên trẻ con các nhà toàn gọi tôi là giám đốc nhà máy thực phẩm.
Khi về đến Hanoi tôi viết một thư 10 trang gửi ông Đỗ Mười,viết sự thật và những thắc mắc của tôi,nhất là tại sao lại có những lệnh lạ lùng,nếu như không đưa chuyên gia thoát thì họ sẽ bị chết thảm khốc không thể hình dung nổi???
Sau tôi nhận được lệnh phải im lặng, không sẽ rất lôi thôi,cả gia đình tôi quá lo cho tôi nên đều khuyên tôi im để cả gia đình được yên.Và im cho đến hôm nay.
Nhà văn Phạm Ngọc Tiến động viên tôi viết,nên tôi bục lòng dạ ra được thế này cũng như trút ra được nỗi u uất ẩn ức 40 năm.Và giờ thì mọi người hiểu sao tôi nặng lòng với Giỏ thị Bát sát và lần mò đi khắp vùng cao xây trường xây cầu như các bạn đã biết.😪❤️
Sau này tôi mới biết chiến tranh đã nổ ra khắp các tỉnh biên giới phía Bắc,tàn bạo như thời Trung cổ,biết bao máu đã đổ bao nhiêu người đã chết oan uổng.Chúng tôi đã thoát chết trong gang tấc.Tôi sang Nga làm tiến sĩ,gặp lại các bạn Nga như ruột thịt vì đã sinh tử một lần cho cả đời.Họ cũng đau yếu và nhiều người mất sớm họ bảo bị nhiễm độc ở Việt nam.
Chúng ta cùng thắp nén tâm nhang cho mọi linh hồn đã không may sớm phải lìa cõi trần gian này nhé🙏❤️.
Tôi mong muốn lịch sử Việt Nam phải dành những trang xứng đáng cho cuộc chiến kiên cường đau thương của biết bao chiến sĩ và người dân đã ngã xuống trong công cuộc bảo vệ biên cương này❤️❤️❤️.

Ảnh tác giả Tyty Nguyen lúc trẻ
Phạm Ngọc Tiến

HISTORY IS A WEAPON

Chiến hữu trùng phùng (战友重逢) Mạc Ngôn từ 2001 vẫn là tác phẩm duy nhất, thêm một chương ngắn trong Tự truyện Từ Hạo Điền ca ngợi tinh thần Lão Sơn..Giới học giả quân sự, lịch sử ... im ắng cả.
"Nhưng Các Bạn - VN- phải nói, nói với nhau và với Thế giới!"- cựu phóng viên Peter luôn cổ vũ. Lịch sử ít có đúng - sai! Chỉ là thích hợp nhiều hay ít. Bài học lịch sử thì giúp ta biết lựa đúng sai trong những hoàn cảnh mới!
Chia sẻ ở đây ý kiến của Như Phong.. từ năm ngoái:
"SUY NGẪM TỪ CUỘC CHIẾN ĐẤU BẢO VỆ TỔ QUỐC - THÁNG 2.1979

NB Nguyễn Như Phong

Những ngày này, trên các báo chí và cả mạng xã hội dày đặc thông tin về cuộc chiến đấu chống quân Trung Quốc xâm lược ở 6 tỉnh biên giới phía Bắc vào 17.2.1979…
Đây là điều đáng mừng bởi lẽ, chúng ta cần phải nhớ lại cuộc chiến đấu để mà có thêm lòng tự hào về các thế hệ cha anh đã hy sinh, bảo vệ biên cương, đồng thời nhắc nhở chúng ta không được quên đi quá khứ.
Nhớ lại những bài học của lịch sử để có những ứng xử phù hợp và quan trọng nhất là làm thế nào để đừng có chiến tranh - Đó mới là điều cần thiết.
Vừa qua, tôi có may mắn là được đọc hồi ký của nhiều chính khách Hoa kỳ như Tổng thống Jimmy Carte, Của H. Kissinger; Brezinsy; nhiều công trình nghiên cứu của một số nhà sử học, nhà nghiên cứu lịch sử về cuộc chiến tranh Việt –Trung; và đặc biệt là có được tập “Biên bản các cuộc họp rút kinh nghiệm trong chiến tranh với Việt nam của một số binh chủng, quân đoàn… quân Giải phóng NDTQ đã tham chiến ở VN”
Viết lại thì rất nhiều, rất dài, và phải cần có thời gian. Tuy nhiên, tôi có thể cung cấp cho các bạn hiểu thêm về nguyên nhân Đặng quyết tấn công Việt Nam.
Những nguyên nhân đó là:
1. Việc một nước Việt Nam thống nhất và trở thành một quốc gia phát triển ở Đông Nam Á là điều mà Đặng Tiểu Bình và giới lãnh đạo Trung Quốc chưa bao giờ muốn. Trung Quốc đã có rất nhiều biện pháp ngăn chặn Việt Nam giải phóng đất nước nhưng không thành. Chiến thắng 30 tháng 4 của Việt Nam là điều Trung Quốc không thể ngờ tới. Chính vì vậy, họ đã phải sử dụng rất nhiều biện pháp từ chính trị, kinh tế và dùng bọn Pol Pot để chống phá Việt Nam.
2. Trung Quốc lo sợ một Liên Xô hùng mạnh ở phía Bắc, một nước Việt Nam thống nhất và phát triển ở phía Nam sẽ là một “gọng kìm” kiềm chế và ngăn cản tham vọng bành trướng của Trung Quốc xuống phương Nam.
3. Đặng Tiểu Bình muốn thâu tóm toàn bộ quyền lực trong Đảng, quân đội và thể hiện qua quyết tâm tấn công Việt Nam. Khi Đặng làm được điều đó, có nghĩa là Đặng đã có được quyền lực tuyệt đối.
4. Đặng Tiểu Bình muốn dùng cuộc chiến tranh này để củng cố lại quân đội quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc đã bị rệu rã và mất hết ý chí chiến đấu sau cuộc Đại Cách mạng Văn hóa.
5. Đặng Tiểu Bình muốn mượn cuộc chiến này để thử phản ứng của Liên Xô và trong việc này, Đặng đã thành công. Bởi lẽ khi cuộc chiến nổ ra, Liên Xô đã “án binh bất động”, không có sự trợ giúp đáng kể nào cho Việt Nam; đồng thời còn ngấm ngầm thông báo cho phía Trung Quốc biết, nếu Trung Quốc tấn công Việt Nam một cách “hạn chế” thì Liên bang Xôviết sẽ không động binh.(Đây cũng là sự thật đáng chú ý về Tình hữu nghị Việt-Xô”).
6. Bằng việc mở cuộc chiến tranh này, Trung Quốc hy vọng Việt Nam sẽ phải rút quân đội khỏi Campuchia nhằm để Trung Quốc cứu vãn cho sự sụp đổ của chế độ diệt chủng Pol Pot.
7. Đặng Tiểu Bình muốn qua cuộc chiến tranh này để lấy lòng Mỹ và biến mình trở thành “tên lính xung kích” chống Liên Xô, chống Việt Nam, từ đó tạo ra được một liên minh không chính thức với Hoa Kỳ để được trợ giúp về khoa học kỹ thuật nhằm thực hiện mục tiêu “4 hiện đại hóa”.
8. Nguyên nhân cuối cùng mà Trung Quốc vẫn thường rêu rao một cách công khai rằng, không muốn ở Đông Nam Á lại có thêm “một Cuba” nữa./.

Trong các nguyên nhân trên, thì nguyên nhân số 1 là Đặng và chính quyền TQ không muốn có một Việt Nam phát triển… là nguyên nhân sâu xa nhất, và xuyên suốt, là “kim chỉ nam cho mọi hành động của lãnh đạo TQ đối với VN”, cho tới tận ngày hôm nay.
Với những gì TQ đã gây ra cho VN, và với những gì TQ đang làm và sẽ làm đối với Việt Nam, thì có thể khẳng định rằng : TQ sẽ còn tìm cách để kiềm chế, không cho VN phát triển, làm cho VN lệ thuộc vào họ.
Cho nên nếu tin vào cái gọi là “tình hữu nghị” với TQ thì đó là niềm tin của kẻ mù lòa, lú lẫn…
Gần đây, lại rộ lên tư tưởng muốn “thoát Trung”? Và muốn dựa vào Mỹ…
Theo tôi, đây là những tư tưởng cực đoan và nông cạn.
Muốn “thoát Trung” chỉ có một cách: Đó là Việt Nam phải tự vượt lên, xây dựng và phát triền kinh tế đất nước bằng chính trí tuệ và nội lực của mình. Còn nếu có tư tưởng dựa dẫm ngoại bang, thì dựa vào ai cũng sẽ “chết”.
Dựa vào Mỹ, thì sẽ "chết" với TQ…?
Và dựa vào TQ, thì cũng sẽ “chết với Mỹ”…?
Cho nên phải cân bằng được trong mối quan hệ với các nước lớn, đó là một nghệ thuật lãnh đạo.
Nước ta, suốt mấy chục năm là “nạn nhân” trong cuộc đấu tranh ý thức thế hệ giữa hai phe XHCN và TBCN… Và thực sự, chỉ là “quân cờ” trong tay người khác.
Chính vì thế, mới thấy việc VN giành được độc lập, thống nhất non sông về một mối là quá giỏi, sự lãnh đạo quá tài tình của Bác Hồ và các thế hệ lãnh đạo, và trên hết là lòng yêu nước nồng nàn của nhân dân và sự hy sinh vô cùng to lớn của các thế hệ cha anh…
Nhưng bây giờ, thì xem ra lại có nhiều điều không ổn.
Xã hội chúng ta tuy có phát triển nhưng chậm và đang bộc lộ quá nhiều điều bất cập.
Điều nguy hiểm là chúng ta đang mắc bệnh “tự làm cho mình sung sướng”; “mèo khen mèo dài đuôi”, mà không dám thừa nhận một cách sòng phẳng, thật thà về tình trạng tụt hậu và yếu kém của nền kinh tế nước ta. Không dám nói rõ cho nhân dân biết "Thực chất" về tình hình phát triển kinh tế, và các vấn đề về văn hóa, xã hội…
Gần đây, nhiều vị lãnh đạo Đảng, Chính phủ ta đã đề cập tới, đó là Phải đổi mới thể chế lãnh đạo để phù hợp với sự phát triển kinh tế đất nước.
Nhưng nói là một việc, còn làm là một việc… xa ơi là xa???
Cứ nói “đổi mới” và đủ các loại chủ trương, nghị quyết ra đời… Nhưng đã có ai kiểm tra, kiểm điểm xem có bao nhiệu nghị quyết chỉ có giá trị trên… giấy, và trong hội nghị, còn đi vào cuộc sống thì có bao nhiêu?
Có một sự thật cay đắng là người VN vẫn lười lao động, vẫn ham ăn nhậu; vẫn lao động vô kỷ luật, vẫn tìm cách “tự giết nhau”, chèn ép nhau và chưa khi nào tính đố kỵ trong người Việt lại phát triển như vậy… Không hiểu sao, người Việt ta chỉ đoàn kết khi Tổ quốc lâm nguy, còn lúc thời bình thì cứ như “đám cua trong chậu… Con này kéo chân con kia”. Và nếu ta không vươn lên, làm chủ được nền kinh tế, cứ phải dựa dẫm quá mức vào nước ngoài, thì việc trở thành “phiên thuộc” của TQ là điều khó tránh khỏi.
Nếu người Việt không có lòng tự trọng, không biết xấu hổ là “Vì sao ta tụt hậu; vì sao ta kém…” Và biết thể hiện lòng yêu nước bằng việc “xử dụng hàng trong nước”… Phải biết xấu hổ khi ta không làm được hàng hóa tốt, rẻ như nước ngoài.
Và quan trọng là nếu người dân xấu hổ 1 thì lãnh đạo phải biết xấu hổ 100 lần…
Một điều nữa, tôi muốn nói nhân kỷ niệm 40 năm cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc trước quân xâm lược TQ là: Chúng ta phải giữ Hòa Khí nhưng không được Hèn!
Thời gian qua, rõ ràng chúng ta đã Hèn trước TQ, ấy là: Tránh không dám nhắc nhiều đến những sự thật mà TQ đã gây cho dân tộc ta; thậm chí né tránh “chỉ mặt, gọi tên” sự việc mà mười mươi là do TQ gây ra (kiểu như …tàu lạ); Chúng ta không dám kiện TQ ra tòa án bởi những hành động bá quyền ở Biển Đông? Ngay mấy hôm nay, vẫn có cơ quan truyền thông của Đảng còn “sợ”, không dám nói “TQ đã xâm lược Việt nam vào tháng 2 năm 1979”…
Tôi rất thích câu nói của một ông vua nhà Đường của TQ : “Soi vào tấm gương bằng đồng thì thấy râu tóc của ta. Còn soi vào lịch sử để thấy việc hôm nay ta làm là đúng hay sai”.
Đúng vậy, soi vào lịch sử để thấy việc hôm nay là đúng hay sai, chứ không phải bới móc, suy diễn, hay kích động thù hận, và đặc biệt là không được mang tư duy ngày hôm nay lên án tư duy, việc làm của người trước…"
Sau 40 năm, ngày càng có nhiều người Trung Quốc, nhất là các học giả và những người lính đã từng tham gia cuộc chiến tranh năm ấy nhận rõ sự thực, dũng cảm nói lên những tiếng nói phản bác lại những điều mà họ đã ngộ nhận;

xem thêm: https://infonet.vietnamnet.vn/nguoi-trung-quoc-noi-gi-ve-cuoc-chien-1721979-post290587.info

copy từ FB-Peter Nagy

Sunday, February 16, 2020

NHÂN CÁCH CỦA MỘT NHÀ TRÍ THỨC LỚN

Năm 1967 ở nước ta xảy ra vụ án xét lại, nhiều lãnh đạo cao cấp bị bắt giam hoặc cách chức. Vào thời gian này có một số con cán bộ cao cấp nói trên đang học tại Liên Xô như Vũ Chí Dũng con cụ Vũ Đình Huỳnh, Đặng Kim Thư con cụ Đặng Kim Giang và một số người nữa. Đã có ý kiến phải đưa hết số này về nước nhưng Bộ trưởng Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp hồi bấy giờ là cụ Tạ Quang Bửu đã cương quyết phản đối và lấy tư cách cá nhân bảo lãnh cho số sinh viên này.

Không những thế, trong chuyến công tác sang Đông Âu, cụ Tạ Quang Bửu còn nhắn Đặng Kim Thư ra ga Kiev để cụ gặp mươi phút trong lúc tàu dừng lại Kiev. Cụ gặp Đặng Kim Thư như bậc cha chú gặp con của bạn, động viên Thư học tập tốt, càng khó khăn càng phải chứng tỏ bản lĩnh của mình. Và đó cũng là cách cụ Bửu gián tiếp thông báo cho những ai muốn đưa số con của các cán bộ bị bắt trong vụ án xét lại về nước rằng cụ nhất quyết bảo vệ “các cháu”.

Vài năm sau, em trai của Đặng Kim Thư là Đặng Kim Sơn thi đỗ vào Bách Khoa nhưng không được vào học. Biết chuyện, cụ Tạ Quang Bửu trực tiếp can thiệp để Đặng Kim Sơn vào học Đại học Nông nghiệp. Nhờ đó chúng ta mới có TS. Đặng Kim Sơn, sau này là Viện trưởng Viện Chiến lược chính sách phát triển nông nghiệp nông thôn (Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn).

Cụ Bửu thấy việc đúng là làm, không khom lưng trước thế lực cực mạnh lúc bấy giờ.

Nhân cách của các vị tiền bối là tấm gương lớn cho chúng ta!

———————————
Tham khảo thêm:
Nghiên cứu về sự kiện này được Sophie Quinn-Judge công bố trên tạp chí Journal of Cold War History tháng 11 năm 2005, ước lượng trong Vụ án Xét lại Chống Đảng, khoảng 300 người bị bắt trong đó có 30 nhân vật cao cấp.
• Những nhân vật bị bắt: gồm những nhân vật lão thành trong đảng, nhiều vị tướng cùng một số những nhà nghiên cứu và nhà báo như: Viện trưởng Viện Triết học Mác-Lênin Hoàng Minh Chính (bị bắt ngày 27-7-1967); Vụ trưởng Lễ tân Bộ Ngoại giao Vũ Đình Huỳnh (bị bắt ngày 18-10-1967); Cục trưởng Cục 2 (Cục Tình báo quân đội) đại tá Lê Trọng Nghĩa; Chánh Văn phòng Bộ Quốc phòng Đại tá Lê Minh Nghĩa; Cục trưởng Cục Tác chiến Đại tá Đỗ Đức Kiên; Tổng Biên tập báo Quân đội Nhân dân Hoàng Thế Dũng; phó giám đốc nhà xuất bản Sự thật, nguyên Tỉnh ủy viên tỉnh ủy Quảng Bình Nguyễn Kiến Giang; Giám đốc nhà xuất bản Sự thật Minh Tranh; Phó bí thư thành ủy Hà Nội kiêm Phó chủ tịch Ủy ban Hành chính TP Hà Nội Trần Minh Việt; phó tổng biên tập báo Hà Nội Mới Phạm Hữu Viết; phó tổng biên tập tạp chí Học Tập Phạm Kỳ Vân; Tổng thư kí toà báo Quân đội Nhân dân Trần Thư; nhà báo Vũ Thư Hiên, nhà văn Bùi Ngọc Tấn...
• Những nhân vật không bị bắt nhưng bị khai trừ đảng: Ngoại trưởng Ung Văn Khiêm, Thứ trưởng Bộ Văn hóa Lê Liêm; thiếu tướng Đặng Kim Giang; Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Nguyễn Văn Vịnh; phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học nhà nước Bùi Công Trừng. Ngoại trưởng Ung Văn Khiêm bị quy trách nhiệm về bản tuyên bố chung "thân Liên Xô" trong chuyến thăm Việt Nam vào tháng 1 năm 1963 của Chủ tịch Tiệp Khắc Novotny và bị thay thế bởi Xuân Thủy.
• Những nhân vật xin tị nạn tại Liên Xô: có khoảng 40 người lúc đó đang đi học hay đi công tác ở Liên Xô đã xin ở lại như Phó chủ tịch Ủy ban Hành chính Hà Nội Nguyễn Minh Cần; Chính uỷ sư đoàn 308, Phó chính uỷ Quân khu khu III đại tá Lê Vinh Quốc; nguyên Tổng biên tập Báo Quân đội Nhân dân thượng tá Ðỗ Văn Doãn.

Phan Chi

Về dịch cúm Vũ Hán: CÂU CHUYỆN SỐNG CHẾT CÓ SỐ

Mình ở trong nhà cho đến nay là đã 14 ngày không ra đường, chỉ ra hành lang đổ rác, đồ ăn cũng có đủ trong tủ lạnh. Thấy vậy nhiều người chế giễu, cười chê mình sợ chết. Bảo đừng có hoảng loạn, sống chết có số, virus này chữa được. Là mình không hoảng loạn. Nếu có việc cần mình vẫn đi. Hôm 28/1 mình đi Ấn Độ đến 1/2 về. Đấy là đi công tác, có việc thì phải đi thôi, trong quá trình di chuyển từ taxi ra sân bay rồi sang đến nước bạn lúc nào cũng đeo khẩu trang và rửa tay liên tục. Nhưng hiện mình đang được nghỉ dạy, còn những việc khác như du lịch, xem phim, cà phê, ăn tiệm, đi bar, shopping, đàn đúm… mình có cả cuộc đời còn lại để làm nên delay được. Nhưng virus thì… thi thoảng nó mới xuất hiện thôi, nhường nó một tí. Đối với những người luôn miệng “Sống chết có số” và tự hào vì họ không cần đeo khẩu trang, cứ thế xuống đường đi lại lung tung, tự tin rằng sức khỏe của họ miễn nhiễm với virus thì mình xin có vài lời thế này:

1. Báo chí hôm nọ đưa tin cầu thủ đá cho giải hạng nhất của TQ vừa bị nhiễm corona. Nhiều bác sĩ sống lành mạnh vẫn nhiễm corona. Và ngay cả một vận động viên thể hình 10 năm không ốm cũng đã qua đời vì corona. Nếu ai khẳng định sức khỏe được miễn nhiễm với corona chắc có tố chất Người Dơi, vì xưa nay chỉ có dơi mới miễn nhiễm với Ebola, Mers, Sarc và Covid-19, để mình giới thiệu các Người Dơi cho WHO nghiên cứu làm vắc xin.


2. Nếu mình nhiễm virus, dẫu không chết, cũng vẫn phải nằm cách ly cả tháng trong viện, khỏi rồi khỏe như voi vẫn chưa được ra nếu chưa đủ xét nghiệm 4 lần âm tính. Mình không có sở thích được nằm cách ly, ốm 2 ngày đã đủ chết rồi. Còn ai có sở thích ấy thì mình chịu.


3. Nếu nhiễm virus, mình không chết nhưng lây sang cho con nhỏ, bố mẹ già, hoặc phụ nữ có thai thì còn tệ nữa. Các cụ 70, 80 người đầy bệnh, thêm cú virus nữa là dễ đi, cuối cùng đời đang vui lại phải làm đám ma cho bố mẹ không.


4. "Thôi tôi già rồi, cũng đến tuổi trời gọi là dạ, đời ai chả một lần chết, không cần khẩu trang". Khổ, cơ mà chết vì corona nào có được như nhà người ta chết đâu. Ở TQ, bệnh nhân chết vì corona sẽ bị nhân viên y tế trùm kín rồi mang thẳng đi hỏa thiêu. Thậm chí còn không cho người nhà làm đám tang hay mở ra nhìn mặt. Cũng không trân trối được câu nào. Dù không sợ chết mình cũng không muốn đi theo cách "bí ẩn" này đâu á.


5. Có những người sống một mình, không bà con thân thích, bảo tôi không có ai để mà lây, nhưng 1 người bị virus sẽ lây sang cho cả cộng đồng, chờ đến lúc ho sù sụ, khó thở mới biết mình dương tính thì đã có cả tuần trời lây nhiễm cho người khác rồi. Cả thế giới điên đảo vì virus, có những trận virus càn quét khiến cả triệu người chết làm kinh tế thế giới kiệt quệ hóa ra cũng chỉ từ 1 ông sống chết có số mà ra. Nếu cả nước bị nhiễm virus mỗi mình mình không sao thì cũng không vội mừng vì kinh tế thế nào cũng kiệt quệ và lạm phát. Lúc đó người giàu cũng phá sản còn người nghèo chỉ còn nước chết đói.


6. “Mình có ở tâm dịch đâu mà sợ”. Việc bất cẩn sẽ góp phần biến quốc gia thành tâm dịch. Tất cả những đại họa virus trong lịch sử đều lây từ một người mà ra. Nếu có điều gì khiến mình e ngại nhất ở đất nước này thì đó chính là Y Tế. Tại sao chúng ta lại chắc chắn một điều rằng VN chỉ dừng lại ở 16 ca nhiễm virus và Vĩnh Phúc đã được khoanh vùng triệt để. Trước nay chúng ta luôn hoài nghi mọi thứ mà giờ lại thật thà đến thế. Thêm nữa, chiếc tàu du lịch Diamond Princess có 218 người nhiễm virus cập cảng Huế và Quảng Ninh với hàng trăm hành khách lên bờ đi chơi lung tung suốt cả ngày, ai biết được họ đã giao tiếp với những ai trong suốt thời gian ấy.


7. “VN chữa khỏi bệnh cho người nhiễm rồi đấy thôi”. Lý do bệnh nhân Vũ Hán chết nhiều là vì bệnh viện tải không xuể. Nếu trăm người, nghìn người cần dùng máy thở may ra còn đủ, còn vài vạn người, vài trăm ngàn người thì tự cố mà thở. Bệnh nhân xếp hàng vài ngày không đến lượt, chờ lúc tới lượt thì khéo nhập viện một lúc là chết. Các trang thiết bị cũng không thể chuyển từ các bệnh viện tỉnh khác vì chính người ta cũng đang cần. Nếu ai đi TQ nhiều thì biết các thành phố lớn của TQ, cơ sở vật chất nhiều phần cũng không kém gì Âu Mỹ, thế mà còn chết như ngả rạ. Trong khi bệnh viện mình thường ngày chưa dịch dọt gì bệnh nhân đã phải lê la hành lang vì quá tải. VN mà vào tâm dịch như Vũ Hán thì… thôi chả dám nghĩ đến nữa. Còn hiện giờ là đang cả bệnh viện tập trung vào chữa cho 1 ông. Bệnh nhân còn được cả cục trưởng đến thăm hỏi. Y như nhà con một thì cả hai họ tập trung vào xúc cho ăn, nhà đông con thôi để chân đất mà chạy rông.


8. Đi ra ngoài mà không đeo khẩu trang, có ho 1 cái người ta cũng kinh. Nhất là đứng trong cầu thang máy với quán ăn, dù chẳng có dịch với rút riếc gì mà bình thường ở cự li gần thế có ông nào ho với hắt hơi là mình tức. Thực kinh khiếp, ai biết được ông bị những bệnh truyền nhiễm gì. Không bị bệnh gì nhưng đứng trong thang máy cách nhau có mấy chục xen ti mét ho cũng thực gớm, nhất là người lạ. Người lịch sự họ không thể hiện ra thôi chớ trong bụng họ ghê lắm ấy. Hèn chi dân Nhật ngày nào cũng đeo khẩu trang dù không vào mùa dịch vì họ hay phải đứng gần nhau trong tàu điện ngầm.


Để nói về cơ chế lây virus thì mình kể hồi con gái mình bị thủy đậu. Cơ chế lây thủy đậu cũng giống như virus cúm, lây qua tiếp xúc và dịch tiết của đường hô hấp trong không khí. Lúc ấy những người xung quanh từng bị thủy đậu hồi bé hết rồi nên không ngại, duy nhất có mình và em gái mình chưa thủy đậu bao giờ, cũng chưa từng tiêm phòng. Hôm ấy dì cháu gọi điện bảo hôm nọ em quên cái áo, chị quẳng xuống cho em, em sợ thủy đậu lắm không dám lên đâu. Mình nghĩ dì chết nhát vì lây thế quái nào được nên bảo tôi chịu, lên mà lấy, tôi đang tắm đây. Dì đành lên nhà nhưng đứng ngoài cửa không dám vào bảo vứt áo ra đây cho em. Mình lại trêu tiếp bảo vô mà lấy, không thì kệ. Cái áo treo trên tai ghế, cách cửa có mét rưỡi. Dì nó nhón 1 chân vào, chân sau vẫn giữ nguyên ngoài cửa, tay với cái áo rồi vội vàng chạy vù đi. Thế mà 3 hôm sau dì gọi lên thông báo đã bị nhiễm thủy đậu, miệng bảo mình ác. Mình kinh ngạc cực độ, nghĩ có mỗi thế mà cũng lây. Nghĩa là toàn bộ bầu không khí trong nhà mình đã biến thành cái lò ấp virus thủy đậu, khéo có kính hiển vi thì sẽ thấy đậu bay phấp phới như cờ trong nhà. (Nên những nơi bí khí như taxi, xe buýt, xe khách, cầu thang máy, phòng học kín là dễ ủ virus nhất, chớ trời nắng đi dạo giữa đường thì lại không ngại. Rồi những quán ăn có ống thìa đũa, đĩa chanh ớt để tơ hơ ra, người nhiễm bệnh hắt hơi vào đấy thì khẩu trang hay rửa tay cũng bằng không. Rau sống với quẩy chẳng hạn, khách ăn không hết người ta thả lại vào rổ chớ có vứt đi đâu).


Tuy nhiên mình nằm ôm con bé thủy đậu suốt cả tháng thấy chả lây nhiễm gì cả. Lúc ấy là nghĩ đằng nào lây cũng lây rồi nên còn hun hít vào nốt thủy đậu của nó để… an ủi. Hồi 2009 mình đi Bali, đi về thì hôm trước hôm sau ông bạn đi cùng sốt 40 độ nhập viện lâm sàng nhiệt đới vì H1N1. Cả đoàn run cầy sấy, mình thì run nhất vì trên máy bay ngồi cạnh cậu ấy, xong lại còn tiếc tiền không mua cà phê mà uống chạ của cậu ta mấy ngụm. Đấy là ngay trước hôm cậu ta nhập viện, nghĩa là cậu đã ủ bệnh suốt cả tuần rồi, chắc từ lúc vừa rời Nội Bài. Rồi ngày xưa ông cùng nhà mình bị viêm gan B. Hội sinh viên nội trú (ổ lây truyền nhanh nhất các bệnh truyền nhiễm) quanh năm đau mắt đỏ, quai bị… suốt ngày lên bàn giáo viên chí vào mặt mình thì thầm “Cô ơi em quai bị sốt quá cô cho em về sớm với” khiến cô giật nảy mình.


Nhưng đời mình từ lúc sơ sinh đến giờ chả bị dính bất cứ một bệnh truyền nhiễm nào, từ lúc còn quấn tã tới nay cũng chỉ sốt có vài lần. Mình đi qua dịch sốt xuất huyết, đau mắt đỏ, quai bị, thủy đậu, H1N1, viêm gan A, B, các loại cúm… êm ru như được miễn nhiễm và vô trùng, dù tiếp xúc khắng khít với người bệnh và ngày xưa cũng toàn ở khu dân cư lao động đông lúc nhúc chứ nào có phải villa biệt lập gì. Mình lên Tây Tạng không gặp bất cứ phản ứng sốc cao nguyên nào dù khoa học thống kê 80% người sẽ bị triệu chứng. Vào những đợt ăn kiêng, ngày mình ăn có một bữa, mà toàn ăn lăng nhăng cơm nắm muối vừng vẫn lêu bêu vượt gió lên Everest hay lang thang ngoài sa mạc nắng cháy suốt 12 tiếng đồng hồ. Hàng trăm người đi phượt cùng mình, dù nam phụ lão ấu đều đặt biệt danh cho mình là Buffalo. Cho đến giờ thực tế cũng chưa thấy ai vượt qua Buffalo về sức khỏe cả. Thế mà Buffalo vẫn còn cẩn thận và nghiêm túc phòng dịch, ấy là vì trách nhiệm chung với mình và với người. Vì bọn khỏe một khi đã bị là lây nhiễm rất mạnh, dù chả có triệu chứng gì, khoa học gọi là người “siêu lây nhiễm”. Còn bạn nào đời đã ít nhiều bị lên sởi với thủy đậu, rồi lớn rồi mà vẫn còn hay sốt, ăn lúc nào cũng phải đủ 3 bữa không thì hoa mày chóng mặt lên thì không nói hay được đâu. Kính mong các bác giữ gìn giùm, chớ không được nói thân tao tao lo việc đếch gì đến mầy. Mình sợ nhất cái câu “Sống chết có số” đấy. Ở Trung Quốc giờ mà cứ sống chết có số sợ quái gì rồi lên mạng hô hào đừng đeo khẩu trang là bị bắt bỏ tù ngay và luôn ấy, chưa kể bị toàn dân ghét thậm tệ. Bạn mình ở Moscow vừa kể hôm qua đang đi tàu điện ngầm có một nhóm châu Á nghịch ngợm, một ông lăn đùng ra giả vờ ngất xong những ông xung quanh kêu lên Corona rồi. Thế là thiên hạ giẫm đạp lên nhau mà chạy. Lập tức anh chàng nghịch dại đó bị công an đến còng tay áp tải đi và khả năng sẽ phải đối diện với mức án cao nhất là 5 năm tù.
Kính mời các bác xem biểu ngữ của TQ đang được dăng hàng trên các đường phố lớn nhỏ của Trung Hoa đại lục. “Ta ở nhà ta đầy kiêu ngạo”…
Feb.13.2020

Keo kiệt

Con gái xách đồ về nhà mẹ kể lể:
- Anh ấy xem con ko bằng mấy đồng bạc lẻ. Con lấy mấy đồng lẻ trong ví anh ấy, ảnh cũng ko cho...
- Đúng là đồ keo kiệt! Thế nó nói sao?
- Anh ấy nói: "Em lấy hết tiền chẵn rồi thì cũng phải để lại cho anh mấy đồng lẻ uống cà phê chứ!"

st từ KTNN

Saturday, February 15, 2020

KHI MỘT TÀI NĂNG LỚN, MỘT TUỔI TRẺ ANH HÙNG BỊ THA HÓA - HAY LÀ BI KỊCH NGUYỄN ĐÌNH THI

Mùa thu năm 1988, chúng tôi đang học tại học viện Goocky, khóa tại chức 4 tháng tại Matxcơva thì hay tin ông Nguyễn Đình Thi, tổng thư ký hội nhà văn Việt Nam từ năm 1958 đến thăm và nói chuyện.

Anh chị em rất hồi hộp chờ đợi thần tượng văn học này từ lâu, nay được mãn nhãn. Tin một nhà văn, một nhà thơ, một nhà nghiên cứu triết học, một nhà viết kịch xuất sắc, một nhạc sĩ thiên tài chỉ với hai bản nhạc là ông Nguyễn Đình Thi đến nói chuyện được sứ quán thông báo cho mấy chục anh chị em đang làm luận án thạc sĩ, tiến sĩ văn học tại Liên Xô cùng đến khoa viết văn trường Goocky tham dự.
Phải nói ông Nguyễn Đình Thi với vẻ đẹp trai hiếm có, với tài hùng biện sắc sảo, với giọng nói ấm áp, dịu dàng, mê hoặc chúng tôi ngay từ phút đầu.
Nhưng khônghiểu sao hôm nay ông lại giở giọng tuyên huấn khuyên bảo chúng tôi rằng, các bạn trẻ thân mến, các bạn sang đây học nhưng phải biết chắt lọc, chọn lọc, đừng nghe những giáo sư giảng thiên về đổi mới triệt để kiểu Gocbachốp mà làm phương hại đến chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản mà đảng ta đang dựng xây.
Nghe chối tai, Trần Mạnh Hảo tôi bèn xin phát biểu ý kiến rằng : thưa nhà văn hóa lớn, các cụ cho chúng tôi sang học tập Liên Xô, sao lại còn sang tận nơi dặn chúng tôi không được nghe lời họ, vậy thì học làm gì ạ…
Ông Nguyễn Đình Thi nổi cáu, đe dọa tôi rằng, anh Hảo và các anh đây đều là đảng viên của đảng, không được nói vô tổ chức như vậy !
Trần Mạnh Hảo bèn nổi máu điên, chỉ vào ông Nguyễn Đình Thi nói toẹt ra sự thật :
- Xin anh Thi bình tĩnh, tôi xin nói thẳng, anh Thi và chúng tôi ngồi đây, xét cho cùng đều là bồi bút của đảng. Thân phận chúng ta lầm than lắm, nhục nhã lắm. Anh viết bao tác phẩm nịnh đảng, có bao giờ anh dám mang gương mặt thật của anh ra viết đâu. Anh là kịch sĩ vĩ đại của đảng, đã đóng bao nhiêu vai kịch kẻ khác trừ bản thân mình. Anh không có gương mặt thật trong văn chương, anh là một tên hề cho kẻ cầm quyền mà thôi !
Lập tức một chiến sĩ trung thành vô hạn với đảng ngồi sát bên cạnh tôi đứng lên bẻ tay và bẻ cổ tôi là ông Chu Lai, không cho tôi nói…
Cả khối quần chúng trung kiên là các nhà văn thơ, là các tiến sĩ văn học tương lai đến nghe ké cùng ồ lên chửi tôi nói bậy.
Ông Nguyễn Đình Thi như bị dội nước sôi, ngồi xuống một lúc im lặng và không nói gì được nữa.
Chuyện này có các nhà văn chứng kiến đang còn sống : Chu Lai, Thạch Qùy, Vũ Quần Phương, Lê Chí, Trung Trung Đỉnh, Tô Hoàng, Kim Cúc, Khuất Quang Thụy, Trần Đăng Khoa, Khánh Chi…chứng kiến.
Sau đó, nhiếp ảnh gia Dương Minh Long kêu tắc xi chở ông Nguyễn Đình Thi về khách sạn tại Matxcơva. Anh Long sau đó nói với chúng tôi, ngồi trên xe, ông Nguyễn Đình Thi đã khóc.
Lâu lâu, nhớ lại chuyện này, tôi có hơi ân hận vì mình trong lúc nóng giận, đã nói toạc móng heo cái sự thật hiển nhiên của thân phận “phục vụ chính trị” của người cầm bút trong xã hội cộng sản. Điều mà một trí thức lớn, một nhà nghệ thuật lớn như ông Nguyễn Đình Thi đã xóa con người cá nhân của mình, xóa sĩ diện, xóa nhân phẩm mình đi làm bồi cho bữa tiệc cách mạng vô sản vốn không coi ai là người mà chỉ là công cụ, là tôi đòi của họ, là “người ăn kẻ ở trong nhà” như Nguyễn Khải đã nói.
Có lẽ cú “búa tạ” của tôi hôm ấy đã là nỗi đau, nỗi nhục của ông Nguyễn Đình Thi âm ỉ suốt, mới thành những câu sám hối tận cùng như sau trong một số bài thơ ông đã viết đã in :

“Rồi hôm nào bỗng gió bay
Cái bóng ngoài kia đến đợi
Anh giật mình đứng dậy
Đến giờ rồi hôm nay
Trên tay cốc nhỏ không đầy
Uống chúc bạn bè ở lại
Thôi xin tha cho mọi lỗi lầm
Quên cho những dối lừa khoác lác
Mong anh em hiểu đừng cười
Tôi gửi lại đây chìa khóa…”

( Sóng reo – 2001)
Anh có như con sâu trong quả
Mang ra chợ bỏ đời mình
Cuộc đời nhiều trò chơi mà ít niềm vui
Tháng ngày không đợi
Anh hãy đi, núi lớn sông dài nghìn vẻ lạ
Dù nhúng vào bóng đêm hồn anh không nhuộm đen…

Đã có mùa xuân đời tôi không nhỉ
Và đã có không cả một mùa hè
Tôi chỉ nhớ đã đi nhiều mê mải
Năm tháng đêm ngày theo một ánh xa
(Mùa thu vàng)

“Người tôi còn nhiều bùn tanh
Mặt tôi nhuốm xanh nhuốm đỏ
Tay tôi vướng nhiều đồ bỏ
Nhiều dây nhợ tự buộc mình
Thôi xin tha cho mọi lỗi lầm
Quên cho những dối lừa khoác lác
Tôi biết tôi đã nhiều lần ác
Và ngu dại còn nhiều lần hơn
(Gió bay)

“Rồi hôm nào bỗng gió bay
Cái bóng ngoài kia đến đợi
Anh giật mình đứng dậy
Đến giờ rồi hôm nay

Trên tay cốc nhỏ không đầy
Uống chúc bạn bè ở lại
Anh chắt đời anh chắt mãi
Chút ngọt bùi chút đắng cay

Người tôi còn nhiều bùn tanh
Mặt tôi nhuốm xanh nhuốm đỏ
Tay tôi vướng nhiều đồ bỏ
Nhiều dây nhợ tự buộc mình

Thôi xin tha cho mọi lỗi lầm
Quên cho những dối lừa khoác lác
Tôi biết tôi đã nhiều lần ác
Và ngu dại còn nhiều lần hơn

Mong anh em hiểu đừng cười
Tôi gửi lại đây thìa khóa
Tất cả cửa nhà tôi đó
Ngổn ngang qua tạm cuộc đời

Tiếng đập cửa thình thình gọi
Anh cười vẫy
Xin chia tay
Lời ai văng vẳng
Hôm nào gió bay.

Đây là một trong 3 bài thơ cuối cùng của Nguyễn Đình Thi (Mùa thu vàng, Gió bay và Núi xưa).

Nguồn: Trong cát bụi (thơ), Nguyễn Đình Thi, NXB Văn học, 1992

“Người tôi còn nhiều bùn tanh
Mặt tôi nhuốm xanh nhuốm đỏ
Tay tôi vướng nhiều đồ bỏ
Nhiều dây nhợ tự buộc mình

Thôi xin tha cho mọi lỗi lầm
Quên cho những dối lừa khoác lác
Tôi biết tôi đã nhiều lần ác
Và ngu dại còn nhiều lần hơn”

Cảm phục sự sám hối hết mình của Nguyễn Đình Thi khi ông tự nhận “ Người tôi còn nhiều bùn tanh”, nhận mình là vai hề của đảng “ mặt tôi nhuốm xanh nhuốm đỏ”, rằng đời ông toàn “dối lừa khóac lác”, mua “ dây nhợ tự buộc mình”…

Kính phục ông Nguyễn Đình Thư đã dám phủ nhận bản thân mình, phủ nhận con đường và công lao của ông với đảng cộng sản đến thế là cùng.

Ngạn ngữ phương Tây : “ Quyền lực làm tha hóa con người” thật chí lý trong trường hợp của Nguyễn Đình Thi; hay nói chính xác, chủ nghĩa cộng sản đã tha hóa ông đến tận cùng.

Thời Pháp thuộc đã đào tạo ra một thanh niên yêu nước tuyệt vời, một trí thức lớn, một nhạc sĩ, một người viết lớn.

Bị phát xít Nhật bắt, tra tấn, hành hạ vậy mà trong nhà tù, Nguyễn Đình Thi đã viết được một bản nhạc vào hàng kiệt tác là bài “Diệt Phát xít”. Năm 1947 ông lại hoàn thành một kiệt tác âm nhạc khác là “Người Hà Nội”

Năm 1942, đang học đại học, Nguyễn Đình Thi đã viết 5 cuốn sách triết học bằng tiếng Việt. Ông là người viết sách triết bằng Việt ngữ đầu tiên ở Việt Nam. Năm 1977, một lần đến thăm vị linh mục dạy triết học, tôi đã xin cha 5 cuốn sách triết của Nguyễn Đình Thi xuất bản năm 1942 để rồi tặng lại mấy cuốn này cho ông Thi. Ông mừng và cám ơn tôi lắm lắm…

Xin xem danh mục các tác phẩm đã xuất bản, đã công diễn của nhà văn, nhà thơ, nhạc sĩ, kịch tác gia Nguyễn Đình Thi :
Sách triết :
• Triết học nhập môn (1942)
• Triết học Kant (1942)
• Triết học Nietzsche (1942)
• Triết học Einstein (1942)
• Triết học Descartes (1942)
• Siêu hình học (1942)
Truyện, văn xuôi
• Xung kích (1951)
• Thu đông năm nay (1954)
• Bên bờ sông Lô (tập truyện ngắn, 1957)
• Cái Tết của mèo con (truyện thiếu nhi, 1961)
• Vào lửa (1966)
• Mặt trận trên cao (1967)
• Vỡ bờ (tập I năm 1962, tập II năm 1970)
• Trên sóng thời gian (tập bút ký, 1996)
• Tuyết (tập truyện ngắn, 2003)
Tiểu luận
• Mấy vấn đề văn học (1956)
• Công việc của người viết tiểu thuyết (1964)
Thơ
• Người chiến sĩ (1958)
• Bài thơ Hắc Hải (1958)
• Dòng sông trong xanh (1974)
• Tia nắng (1985)
• Trong cát bụi (1992)
• Sóng reo (2001)
• Đất nước (1948 - 1955). (Đã được nhạc sĩ Đặng Hữu Phúc phổ thành bản Giao Hưởng - Hợp xướng cùng tên "Đất nước" Biểu diễn lần đầu tiên tại Nhà hát lớn Hà nội ngày 1 tháng 9/2009, Do chính Đặng Hữu Phúc chỉ huy Dàn nhạc - Hợp xướng Nhà hát Nhạc vũ kịch VN[1])
• Việt Nam quê hương ta
Kịch
• Con nai đen (1961)
• Hoa và Ngần (1975)
• Giấc mơ (1983)
• Rừng trúc (1978)
• Nguyễn Trãi ở Đông Quan (1979)
• Người đàn bà hóa đá (1980)
• Tiếng sóng (1980)
• Cái bóng trên tường (1982)
• Trương Chi (1983)
• Hòn Cuội (1983 - 1986)
Nhạc
• Người Hà Nội (1947)
• Diệt phát xít (1945)
• Con voi
Đầu kháng chiến chống Pháp,Nguyễn Đình Thi chủ trương cách tân thơ, làm tiếp công việc nhóm “Dạ Đài”trước 1945 do Nguyễn Xuân Sanh & Trần Dần chủ xướng : tuyên dương thơ không vần, thơ tự do, bị nhà thơ Tố Hữu và nhà thơ Lưu Trọng Lư phản đối quyết liệt, thậm chí lên án Nguyễn Đình Thi là phản động. Lưu Trọng Lư còn mượn lời Platon mắng Nguyễn Đình Thi : “hãy quàng vào cổ anh Thi vòng nguyệt quế và đuổi anh ta ra khỏi nước cộng hòa thơ kháng chiến Việt Bắc”
Thành công thơ của Nguyễn Đình Thi còn để lại một bài thơ lớn là bài “Đất nước”.Hầu hết thơ Nguyễn Đình Thi trong kháng chiến chống pháp, chống Mỹ là thơ minh họa.
Văn xuôi của Nguyễn Đình Thi từ “Xung kích” đến “Vỡ bờ” hầu như là thứ văn xuôi minh họa, xu thời, ít thành tựu.

Kịch Nguyễn Đình Thi là kịch luận đề, bị Lê Đức Thọ, Trường Chinh, Tố Hữu đánh lên đánh xuống. Dù sao, nhiều vở kịch như “Nguyễn Trãi ở Đông Quan”, “Con nai đen”', "Rừng trúc"… là những vở kịch lớn, là những thông điệp ngầm mang tính phản biện xã hội đầy đau đớn, quằn quại của một Nguyễn Đình Thi sám hối, muốn thoát mình ra khỏi vũng lầy bồi bút, vươn lên ánh sáng nhân văn của một con người khao khát chân lý và lẽ phải.
Một lần đại hội nhà văn Nguyễn Đình Thi đã biến các nhà văn thành hạt bụi để tôn vinh đảng quang vinh, đảng vĩ đại vô cùng, rằng : “ Mỗi nhà văn chúng ta chỉ là hạt bụi của đảng, nhưng là những hạt bụi lấp lánh”.
Nguyễn Đình Thi, bi kịch của một thanh niên yêu nước, một tài năng, một trí thức lớn đi theo cách mạng & kháng chiến, bị cộng sản tiêu hóa trong dối lừa, trong tủi nhục phi nhân, nhưng vẫn cố sống cố chết trồi lên khỏi mặt nước chìm nghỉm, tuyệt vọng chìa tay khỏi trang giấy ngập ngụa bùn tanh mà kêu cứu sự giải thoát.

Nhà thơ, nhà văn, kịch tác gia, nhạc sĩ Nguyễn Đình Thi
Sài Gòn ngày 15-2-2020
Tran Manh Hao

TRUYỆN VUI CUỐI TUẦN – HÉVÉGI VICCEK (No. 207)

Người đàn ông đầu tiên
Sau đêm tân hôn, anh chồng hỏi cô vợ mới cưới:
- Em yêu hãy nói cho anh biết có phải anh là người đàn ông đầu tiên mà em ngủ cùng không?
- Đúng thế, trong việc này thì anh hoàn toàn yên tâm đi. Với những người đàn ông khác, cả đêm em không ngủ một phút nào…
----------
Az első férfi
Nászéjszaka után a férj megkérdi újdonsült feleségét:
- Mondd drágám, ugye én voltam az első férfi, akivel együtt aludtál?
- Igen, ebben teljesen biztos lehetsz. A többiekkel egy percet se aludtam
egész éjszaka...

Nguyễn Ngô Việt (DEBRECEN.vidi73)

Friday, February 14, 2020

Viết & mix ngày Valentine

Là ngày của tình yêu nồng nàn và chân thành, mang hạnh phúc cho cả 2 giới, Valentine đầy đam mê và lãng mạn đến với sức cuốn hút của thể xác và tinh thần trong những rung động và ham muốn mãnh liệt đầy sức sống của con người.


Dù có những đố kỵ, ức chế hay cấm đoán, đàn ông và đàn bà vẫn kết hợp với nhau. Từ sự hấp dẫn đến đam mê và gắn bó, rồi đến nỗi khát khao khi thiếu nhau, bởi chúng ta ko thể sống thiếu tình yêu.

Những cảm xúc nhận được từ cặp đôi yêu nhau là điều mà cơ thể muốn thể hiện bằng món quà của tình yêu. Bản nhạc êm dịu, nhịp nhàng của vũ điệu yêu đương làm cho cả 2 đan xen vào nhau, quấn lấy nhau trong tác phẩm bất diệt của Tạo Hóa.

Sinh học ko hề lãng mạn vì đó là quy luật thiên nhiên, may mắn thay, tinh thần của con người đã biến đổi tất cả, xây dựng thành 1 lâu đài tình ái đầy cảm xúc cho tình yêu của mình.

Mối quan hệ này dựa trên sự cân bằng tồn tại giữa các hệ thống kích thích và làm êm dịu, khiến những hành động đến tự phát theo bản năng. Tình yêu diễn ra qua nhiều giai đoạn, theo từng cung bậc của cảm xúc và thời gian.
Dopamine, hormone đích thực của ham muốn kết hợp trong mối quan hệ lứa đôi bắt đầu tác động từ đôi mắt và những lời yêu đương... Hẹn hò/fall in love hay tiếng sét ái tình là nhân duyên tạo tác để sự quyến rũ và tiếp theo là ham muốn và đam mê... và gắn bó/hòa nhập trong mối quan hệ mật thiết với người khác. Bỏ qua những mối lo âu và căng thẳng, đưa cặp tình nhân đến với sự háo hức và khát khao có nhau: tim đập nhanh hơn, mắt sáng long lanh... sự trào dâng của adrénaline làm con người tràn đầy năng lượng. Hormone của niềm vui tuôn đầy tạo thêm sự ham muốn mạnh mẽ và thúc đẩy/tạo nên đỉnh điểm của sự thăng hoa, món quà vô giá của tình yêu. Tất cả làm cho sự ham muốn lúc này luôn ở cao điểm.

"Nếu tình yêu kích hoạt quan hệ tình dục, nó cũng liên quan đến 1 loại cocktail hóa học: testostérone và dopamine tích tụ ở cả 2 giới để dẫn đến hành vi tình dục. Cơ chế của quá trình này chỉ được kiểm soát bởi 1 vài tế bào thần kinh nằm ở vùng dưới đồi. Do đó, các nhà thần kinh học gán cho vùng này biệt danh 'hầm rượu của khoái lạc'."[1]

Phần thưởng cho lứa đôi yêu nhau trong mối quan hệ yêu đương là những chia sẻ cùng nhau: ôm chặt lấy nhau, hôn, quan hệ tình dục. Khi đó, tâm trí được não bộ kích hoạt chuỗi/mạch "ham muốn-khoái cảm", cơ chế mà giờ đây các nhà tâm lý học và thần kinh đều tường tận một cách hoàn hảo. Thật ra, tất cả đều diễn ra theo trình tự của 1 cơn bão điện dẫn thật sự: ngây ngất ở đỉnh điểm của sự thăng hoa.

Tình yêu ko đến và đi theo ý chí của con người mà nó tuân theo cơ chế của Tạo Hóa. "Khi 1 cặp đôi hình thành, sự mật thiết được thiết lập và não bộ kích hoạt các mạch/nhịp cảm xúc/khoái cảm... Nó ức chế sự căng thẳng/lo lắng và thúc đẩy 1 trạng thái êm dịu pha lẫn ham muốn với tác nhân chính là ocytocine, 1 loại hormone thật sự của mối quan hệ thân mật. Đồng thời, nó kích hoạt các hormone được tiết ra bởi các vùng khác nhau của não bộ: endorphine, anandamide* và sérotonine."[2]

[1] & [2]: trích từ Điều gì xảy ra trong cơ thể hai người yêu nhau (KTNN No.1036)
*: là chất tự nhiên của não bộ có hiệu ứng tương tự cần sa. Nó loại bỏ ký ức về những điều làm ta khó chịu và mang lại cảm giác ngây ngất.

Thursday, February 13, 2020

Coffee time: Bản sắc và nhãn hiệu *

Tôi mượn hình ảnh 3 ''đặc sản'' của VN: áo dài, nước mắm và hoa sen mà GS Cao Huy Thuần (ĐH Picardie, Pháp) đã phân tích rất sâu sắc trong 1 bài viết trên DNSG Cuối Tuần để nói về chuyện bản sắc trong xây dựng thương hiệu quốc gia.

Một VN truyền thống, có bản sắc, ko thể hòa lẫn/lai tạp với bất cứ thứ văn hóa du nhập nào khác sẽ có khuôn mặt ra sao? Nó phải ntn để vừa hòa nhập vào thời toàn cầu hóa, vừa ko mất đi cái hồn/cốt dân tộc?

Câu hỏi trên vào lúc này ko đơn giản vì nhận thức/xác định đó là gì và gìn giữ ntn trong thời cuộc ngày càng biến đổi nhanh hơn, sống gấp gáp hơn... Nhất là, khi mà các giá trị truyền thống của người Việt đang trong quá trình tan rã từ thời Pháp thuộc và những tác động bởi ảnh hưởng rất mạnh, mọi lúc mọi nơi, của cơn bão toàn cầu hóa hiện nay.

Thương hiệu quốc gia, trong tổng thể, ko chỉ có ''áo dài, nước mắm, hoa sen". Định vị và tạo lập 1 VN có vị thế riêng trên bản đồ thế giới ko chỉ là giới thiệu 1 tà áo hay thông qua 1 loại thức ăn đặc thù/đặc trưng. Song, quá trình xây dựng thương hiệu nhất thiết phải gắn liền với việc tạo dựng hình ảnh quốc gia 1 cách thống nhất, đồng bộ với những gì là đặc trưng/vượt trội theo nghĩa độc đáo, hấp dẫn & cuốn hút, trong đó yếu tố bản sắc truyền thống giữ vai trò đặc biệt quan trọng, dù nó được gắn với ngành DL, ăn uống hay thời trang hoặc 1 thương hiệu sp, thậm chí cả chuỗi giá trị quốc gia.

Các quốc gia thường có xu hướng chọn những đặc trưng hay thế mạnh tiêu biểu của mình để đánh dấu trên bản đồ nhãn hiệu toàn cầu nhằm định vị cho hình ảnh quốc gia 1 vị thế khác biệt/vượt trội trong nhận thức của thế giới. Điểm qua những "anh tài" có thương hiệu quốc gia biết sd ưu thế bản sắc ẩm thực thuộc hàng "nổi danh toàn cầu" có thể kể đến Sri Lanka với chè Ceylon, Nauy với cá hồi, nhắc đến Pháp thì ko quên pho mát Camembert và rượu vang Bordeaux, còn New Zealand thì có thịt bò...Tương tự, ưu thế bản sắc thông qua y phục thì có kimono của đất nước Mặt Trời mọc, phụ nữ Trung Hoa thì vô cùng quyến rũ và ko thể lẫn trong chiếc sườn xám...

Có lẽ nên bắt đầu câu chuyện bản sắc trong thương hiệu quốc gia bằng hình tượng chén nước mắm mặn mòi của người Việt. Sự nổi tiếng của nước mắm được viết nguyên gốc bằng tiếng Việt trong cuốn từ điển danh tiếng Larousse - ko phải bàn cãi, cũng như nem/chả giò, phở. Thức ăn là 1 yếu tố ko thể thiếu của bản sắc, nó là 1 phần của nền văn hóa và lối sống. Vì thế, nó theo chân những di dân trên con đường phiêu bạt và ko thể tách khỏi cuộc sống con người.


Giờ đây, bạn có thể ngửi mùi nước mắm trong 1 quán ăn sang trọng của người Việt giữa Paris mà nhiều du khách từ VN chỉ dăm bữa là chán bơ sữa, pho mát đã nhớ quay quắt.

Đời sống của dân chúng đã khá hơn trước nhiều, người ta có thể bỏ ra 100 USD (hoặc hơn) cho 1 bữa tối 4 người tại KS Sheraton sang trọng, có thể tay dao tay nỉa với khăn ăn trắng muốt trên bàn, nhưng đố người nào ăn hoài cả tuần, dù đủ tiền. Đơn giản vì vị bơ sữa ko thể thay mùi vị của nước mắm.

Thứ nước nâu sậm kết tinh từ những giọt của biển cả, đất trời ấy, có cả vị mồ hôi của lao động đã khiến hiếm người Việt nào cảm thấy bữa ăn đầy đủ ngon lành mà thiếu nó. Chẳng thế mà có người đi Đông đi Tây hưởng đủ vinh hoa phú quý rồi cũng có 1 ngày bỗng dâng lên từ nơi sâu thẳm đáy lòng 1 nỗi nhớ rất khó gọi tên.

Tuy vậy, điều làm người Việt chạnh lòng là thương hiệu nước mắm Phú Quốc của VN từng bị nhái đến nỗi thực khách Âu Mỹ lầm tưởng đây là sp của... Thái Lan! Có người con VN nào ko buồn tủi khi bắt gặp 1 chai nước mắm Phú Quốc "made in Thailand" trong 1 siêu thị bên trời Tây? Có con dân đất Việt nào ko thất vọng tràn trề khi ko thể tìm nổi 1 chai nước mắm chính hiệu VN trong những ngày lang bạt xứ người?

Didier Corlou, vị bếp trưởng người Pháp nặng lòng với ẩm thực Việt, có lần đã tâm sự rằng các bạn nên tự hào vì có nước mắm, được ăn nước mắm từ lúc sinh ra đến lúc chuẩn bị từ giã cõi đời. Nó là thứ "thời trân" vô giá, là hạt ngọc lấp lánh của người Việt Nam. Hơn 10 năm sinh sống và làm việc ở Hà Nội, Corlou đã dành trọn tâm sức để tìm hiểu  và quảng bá thương hiệu ẩm thực VN, cho nước mắm. Ông đã đến Phú Quốc, đến những làng chài xa xôi hẻo lánh để xem thứ nước tinh chất ấy được làm thế nào.

Ẩm thực có thể là con đường ngắn nhất, hiệu quả nhất để thế giới biết đến 1 đất nước.

Trong bản sắc của 1 dân tộc, y phục là đời sống, là hơi thở, là văn hóa. Áo dài ko chỉ là trang phục của người Việt, nó chính là nước Việt. Khi những tà áo dài tha thướt vấn vương của Sỹ Hoàng, Minh Hạnh khoe duyên khoe sắc trên sàn catwalk Tokyo hay Rome, đấy là lúc hồn dân tộc vọng về.

Chiếc áo dài đã đi vào tâm tưởng biết bao thế hệ người Việt, đã hãnh diện sánh ngang những đầm, váy, jupe của nước người. Vì thế, cho dù bị biến tấu, cách điệu hay thêm thắt vẽ vời cho hợp mốt, áo dài dứt khoát vẫn là áo dài, vẫn dịu dàng và đằm thắm như thiếu nữ Việt. GS Cao Huy Thuần khẳng định rằng: áo dài cũng như nước mắm, đều là bản sắc Việt, là tính cách và tâm hồn Việt, mà đã là bản sắc thì "không sợ ma nào ám, kẻ cướp nào lấy"!


Quả vậy, trải qua ko hề ít bể dâu, thăng trầm của lịch sử, chưa bao giờ áo dài, nước mắm, hoa sen bị đồng hóa, bị thay đổi hồn cốt, dù chúng mềm mại, mong manh.
Tính trường tồn vĩnh cửu của hoa sen - một biểu tượng của cái đẹp vĩnh cửu "thân ý trong sạch", của thứ nhan sắc "gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn" tùy thuộc rất nhiều vào cách chúng ta gìn giữ. Cũng như bản sắc, truyền thống, những gì thuộc về hồn dân tộc ko bao giờ mất, ko thể nhạt phai dù gió bão ngả nghiêng.

Hội nhập toàn cầu, những cánh bay mang biểu tượng hoa sen vàng trên nền xanh của Hãng hàng ko quốc gia Vietnam Airlines tung cánh khắp năm châu, chở theo niềm tự hào của đất nước. Đấy là thương hiệu quốc gia, là dân tộc tính.

Vấn đề còn lại là phát huy bản sắc ra sao? Định vị thương hiệu quốc gia "Áo dài, nước mắm, hoa sen" như thế nào đây để thế giới nể phục, để tà áo dài - chén nước mắm - bông hoa sen muôn đời bất diệt? Quả thật, câu hỏi đó ko dễ trả lời.


Ghi lại từ bài viết của Thành Trung (DNSG Cuối Tuần-15.8.2008)

*: Nguyên bản/tựa đề ''Định vị thương hiệu quốc gia''

Wednesday, February 12, 2020

Cơn giận: Khía cạnh tích cực

Nếu tức giận đến phát điên cũng phải dành 1 chút để suy nghĩ trước khi hét to, đừng để cơn giận ẩn náu lâu trong lòng.
Giống 1 con thú hoang dại, cơn giận dữ đòi phải đưa ra 1 thông điệp tức khắc. Khả năng kiểm soát con vật và thông điệp mà nó muốn bộc lộ càng tốt càng giúp cho cuộc sống của chúng ta và của những người chung sống/quanh ta tốt hơn.
Vì bản chất bốc lửa đầy bạo lực, cơn giận là biểu hiện của những cảm xúc tiêu cực, nhưng, ở phương diện nào đó, nó cần được sử dụng để đạt 1 hiệu quả tích cực hơn. Thay vì đẩy mức độ nguy hiểm lên cao (đi quá xa...), cơn giận thúc đẩy chúng ta thay đổi hành vi/cư xử, chống lại bất công và bảo vệ lợi ích của chúng ta.
Ko làm được thế, sức mạnh của cơn giận sẽ vượt khỏi khả năng xử lý của chúng ta. Theo Kate Balestrieri, BS chuyên khoa tâm lý học lâm sàng và pháp y ở LA, USA: tức giận là 1 trong những cảm xúc ít được hiểu biết tường tận nhất và cũng đáng sợ nhất bởi ko ít người trong chúng ta có nhiều trải nghiệm xấu trong xử lý nó.

Kate Balestrieri cho biết: "Sự giận dữ thật sự đáng sợ đối với nhiều người vì họ ko có phương pháp sử dụng nó 1 cách có hiệu quả".

Mặt tích cực của cơn giận thúc đẩy chúng ta hướng tới cách giao tiếp tốt. Nó giúp chúng ta phát hiện điều chúng ta khó nhận ra và thể hiện theo cách có thể mang lại sự thay đổi mong muốn.
Tuy nhiên, việc chuyển cơn thịnh nộ nguyên thủy thành lời kêu gọi hành động một cách thuyết phục là vô cùng khó khăn. Aristote, triết gia Hy Lạp, từng nói: "Bất cứ ai cũng có thể nổi giận. Nhưng tức giận đúng mức, đúng lúc, đúng người, đúng mục đích và đúng cách thì ko phải ai cũng làm được vì ko dễ dàng chút nào".

Có thể kiềm chế cơn giận, nhưng chúng ta ko thể thoát khỏi nó vì con vật hoang dã này có thể ẩn nấp và rình rập để phản kích lại. Theo Kate Balestrieri, những người phớt lờ cảm xúc của mình thường có 1 kết thúc hung hăng thụ động. Và khi được hỏi về hành vi của mình, họ vẫn khăng khăng rằng ko có gì sai.
Cô cho biết: "Nó đặc biệt gây tổn thương cho những người thân yêu khi chúng ta phủ nhận cơn giận dữ của mình vì cảm xúc này thật sự tách biệt con người khỏi trực giác của mình".

(còn nữa)

lược ghi từ "Khía cạnh tích cực của cơn giận dữ" (KTNN No.1016)

Tuesday, February 11, 2020

Budapest và đất nước Hungary vẫn đang vẫy gọi chúng ta...

Budapest và đất nước Hungary vẫn đang vẫy gọi chúng ta trở lại với những gì từng là "những ngày đẹp ấy..." ("Azok a szép napok"...)


Monday, February 10, 2020

Sống theo nhịp thời gian của mình

ĐỪNG CHẠY THEO THỜI GIAN CỦA NGƯỜI KHÁC,
HÃY SỐNG Ở MÚI GIỜ CỦA CHÍNH MÌNH

- Có người 22 tuổi tốt nghiệp, nhưng phải 5 năm sau mới tìm được một công việc tốt.
- Có người 25 tuổi đã trở thành CEO, nhưng lại ra đi ở tuổi 50.
- Có người đến 50 tuổi mới giữ chức vụ CEO, và họ đã sống đến 90 tuổi.
- Có những người bạn đã kết hôn, nhưng cũng có những người vẫn đơn thân.
- Obama về hưu ở tuổi 55, Trump 70 tuổi mới bắt đầu giữ chức vụ tổng thống.

Trên đời này, vốn dĩ mỗi người đều có múi giờ riêng để phát triển bản thân.

Bên cạnh dường như có những người đang đi ở phía trước bạn, cũng có những người dường như đang ở sau bạn.

Nhưng thực ra là mỗi người ở trong múi giờ của chính mình.
Đừng đố kị, cũng đừng chê cười, chỉ là họ đang đi trong chính múi giờ của mình thôi, bạn cũng vậy!

Cuộc sống chính là chờ đợi cơ hội chính xác để hành động.

Vì vậy, hãy thả lỏng, bạn không sớm, bạn cũng không muộn, chỉ là cuộc sống đang đặt cho bạn múi giờ thuộc về chính bạn, tất cả đều đúng giờ!

Sự nghiệp của một con người rất dài, mấu chốt là, bạn cần biết hoàn thiện bản thân và không ngừng tự mở rộng con đường phía trước, không nản lòng trong mọi hoàn cảnh. Nếu chỉ tiếp tục so sánh với người khác và sinh ra lo âu, trốn tránh, an phận qua ngày, đó mới là điều tồi tệ nhất.

Mong cho bạn có một cơ thể khỏe mạnh, một tinh thần khỏe mạnh, tất cả đều là sự sắp đặt tốt nhất!

Trong cuộc sống này - bắt đầu không bao giờ là muộn cả!

Tin Matniem to Những câu chuyện thú vị

Thái tử Quan Bình

Quan Vũ khi sống chỉ được phong hầu. Đời sau được phong thần cấp “đế quân” nên Quan Bình cũng được phong Thái tử. Con tập tước nối nghiệp của Vũ là Hưng không tôn phong Thái tử ?
La Quán Trung theo lời truyền thuật lại Bình là con Quan Định, làm con nuôi cho Vũ. Thực tế khi còn trẻ lấy vợ người Hồ (tên chung người Trung Quốc gọi người không phải người Hoa kể cả Mãn, Mông, Hồi, Tạng và các chủng Ấn Âu một cách kỳ thị).
Khi Hồ nữ có thai sinh ra Bình thì Vũ bỏ rơi nàng. Sau này khi đã nên phú quý, Vũ chưa bao giờ công nhận nàng là vợ, nhưng nhận Bình làm con. Để che miệng đời đàm tiếu ông nhận Bình làm con nuôi, cho dù Bình là con đẻ.
Có thể việc Vũ ruồng rẫy Hồ nữ xảy ra vào khi Vũ giết người rồi lang bạt xa xứ, gặp được Trương Phi, một doanh nhân thích đọc sách binh pháp, thích võ nghệ và trượng nghĩa, bao bọc. Có thể vụ giết người đó liên quan tới Hồ nữ nên Vũ không muốn nhớ tới nàng. Cũng có người nói thời đó người Hán kỳ thị người Hồ, nên Vũ thấy xấu hổ. Thực ra có lẽ không phải vậy. Người Hán và người Hồ thông hôn từ rất sớm. Quý tộc Hán lấy vợ Hồ từ thời Chu. Đến thời Hán, hoàng tộc cũng kết hôn với người Hồ rất nhiều. Có lẽ sau này mới có chuyện kì thị.
Bình trắng trẻo, đẹp đẽ, cao lớn, võ nghệ tài giỏi, rất mực hiếu thuận và biết thị phi. Thánh Thán cho rằng Bình là tôi trung, con hiếu đề cao hết mực. Bình làm bộ tướng và mưu sĩ của Vũ, lập nhiều công lao, nhưng vì là con nên ý kiến của ông ít được xem trọng. Bình lấy Triệu Thị, con gái Triệu Vân. Tương truyền khi Kinh Châu thất thủ Triệu Thị ẵm con Bình chạy trốn, lưu lạc trong dân gian, đổi họ tên.
Khi Bàng Hội con Bàng Đúc vào Thục, bèn tru di cả gia tộc Quan Vũ để báo thù cho cha. Vì thế dòng dõi chính của Vũ ở Thục bị tuyệt diệt. Đầu đời Tấn, con trai của Bình mới đổi lại họ Quan, nhận là con cháu của Vũ. Ngày nay hội họ Quan khá đông, nhiều người thành đạt, đều nhận là dòng dõi của Bình và Vũ.

Nguyễn Ái Việt (DEBRECEN.vidi72)