THỨ BẬN RỘN NHẤT TRÊN ĐỜI LÀ TU SỬA CHÍNH BẢN THÂN MÌNH
Sửa người khác thì dễ. Sửa chính mình mới là công việc cả đời.
Có một kiểu bận rộn rất phổ biến: bận quan tâm người khác đang sống thế nào. Người này làm việc không tốt, người kia nói chuyện khó nghe, người nọ kiếm tiền không giỏi, ai đó cư xử không đúng. Người này thành công vì may mắn, người kia thất bại vì kém năng lực. Chúng ta có thể dành hàng giờ để phân tích cuộc đời của người khác, nhưng đôi khi lại chẳng có nổi vài phút để nhìn lại chính mình.
Thật lạ.
Chúng ta biết rất rõ người khác cần thay đổi điều gì, nhưng lại thường không nhìn thấy những thứ chính mình cần sửa. Biết người khác nóng tính nhưng quên mất mình cũng dễ nổi giận. Biết người khác thiếu kỷ luật nhưng sáng mai vẫn tắt báo thức rồi ngủ tiếp. Biết người khác tiêu tiền không hợp lý nhưng bản thân vẫn mua những thứ không thật sự cần. Biết người khác nói nhiều nhưng mình cũng chưa bao giờ học cách lắng nghe.
Con người thường có một chiếc kính rất rõ khi nhìn người khác, nhưng lại có một chiếc gương rất mờ khi nhìn chính mình.
Tu sửa bản thân không phải là biến mình thành một con người hoàn hảo. Không ai làm được điều đó. Tu sửa là hôm nay nhận ra một điểm chưa tốt của mình, ngày mai cố gắng làm nó tốt hơn một chút.
Hôm qua dễ nóng giận, hôm nay biết dừng lại trước khi nói. Hôm qua hay trì hoãn, hôm nay bắt tay vào làm sớm hơn. Hôm qua tiêu tiền theo cảm xúc, hôm nay biết suy nghĩ trước khi mua. Hôm qua gặp thất bại là đổ lỗi, hôm nay biết hỏi: “Mình có thể làm gì khác?” Hôm qua nghe góp ý là tự ái, hôm nay biết im lặng và suy nghĩ.
Những thay đổi ấy rất nhỏ, nhỏ đến mức chẳng ai vỗ tay. Nhưng chính những thay đổi nhỏ đó, lặp lại đủ lâu, sẽ tạo ra một con người khác.
Đời người không thay đổi chỉ vì một quyết định lớn. Rất nhiều khi, nó thay đổi vì những điều nhỏ mình chịu sửa mỗi ngày.
Có một điều đáng suy nghĩ: chúng ta thường muốn sửa hoàn cảnh trước khi sửa bản thân. Công việc không tốt, muốn đổi công ty. Thu nhập thấp, muốn đổi nghề. Mối quan hệ không như ý, muốn đổi người. Cuộc sống áp lực, muốn đổi môi trường.
Nhưng đôi khi mình đổi hết mọi thứ rồi, vấn đề vẫn quay lại.
Bởi vì mình đã đổi hoàn cảnh nhưng chưa đổi chính mình.
Nếu một người luôn nóng nảy, đi đâu họ cũng có thể tạo ra xung đột. Nếu một người thiếu kỷ luật, đổi công việc bao nhiêu lần cũng vẫn trì hoãn. Nếu một người tiêu tiền theo cảm xúc, kiếm được nhiều hơn chưa chắc giữ được nhiều hơn. Nếu một người luôn nghĩ mình là nạn nhân, hoàn cảnh nào họ cũng tìm thấy một người để đổ lỗi. Nếu một người không biết trân trọng, có một người tốt bên cạnh cũng chưa chắc giữ được.
Cho nên, trước khi hỏi “Bao giờ cuộc đời thay đổi?”, có lẽ nên hỏi:
“Bao giờ mình thay đổi?”
Tu sửa bản thân bắt đầu từ việc dám nhìn vào những điểm mình không muốn nhìn. Đây là việc khó, bởi ai cũng thích nghe rằng mình tốt. Ít ai thích nghe rằng mình sai.
Khi người khác khen, chúng ta vui. Khi người khác chỉ ra khuyết điểm, chúng ta phòng thủ: “Không phải tôi như vậy.” “Tại hoàn cảnh.” “Tại họ trước.” “Tại lúc đó tôi đang mệt.” “Tại người khác làm tôi như thế.”
Có thể những lý do đó đúng một phần. Nhưng nếu lúc nào cũng có một lý do bên ngoài, chúng ta sẽ không bao giờ nhìn thấy phần trách nhiệm của mình.
Trưởng thành không phải là lúc mình không còn mắc lỗi.
Trưởng thành là khi mắc lỗi, mình đủ bình tĩnh để nhận ra phần sai của mình.
Có những người dành cả đời để chứng minh mình đúng. Trong công việc, họ tranh luận đến cùng. Trong gia đình, họ phải là người thắng. Trong tình yêu, họ không chịu xin lỗi trước. Trong các cuộc trò chuyện, họ luôn phải có câu cuối cùng.
Nhưng thắng một cuộc tranh luận không đồng nghĩa với việc mình tiến bộ.
Đôi khi mình thắng người khác nhưng lại thua chính mình. Thua vì cái tôi lớn hơn khả năng học hỏi. Thua vì sĩ diện lớn hơn sự thật. Thua vì muốn chứng minh mình đúng nên bỏ lỡ cơ hội trở nên tốt hơn.
Một người thật sự muốn tu sửa bản thân sẽ không quá bận tâm đến việc mình có thắng trong mọi cuộc tranh luận hay không. Họ quan tâm hơn đến một câu hỏi:
“Sau cuộc nói chuyện này, mình có hiểu thêm điều gì không?”
Tu sửa bản thân cũng là học cách kiểm soát những thứ bên trong mình. Không phải mọi suy nghĩ đều cần nói ra. Không phải mọi cảm xúc đều cần hành động theo. Không phải ai làm mình khó chịu cũng cần đáp trả. Không phải lời khiêu khích nào cũng cần phản ứng.
Có những lúc im lặng không phải vì mình yếu, mà vì mình hiểu rằng phản ứng trong vài giây có thể tạo ra hậu quả kéo dài nhiều năm.
Người trưởng thành không phải người không tức giận. Họ vẫn tức giận. Nhưng họ biết lúc nào nên nói, lúc nào nên im, lúc nào nên rời đi và lúc nào nên để thời gian trả lời thay mình.
Kiểm soát được bản thân khó hơn kiểm soát người khác rất nhiều. Nhưng đó mới là quyền lực thật sự.
Tu sửa bản thân còn là học cách quản lý thời gian. Ai cũng có 24 giờ, nhưng không phải ai cũng sử dụng 24 giờ đó giống nhau.
Có người dành rất nhiều thời gian để xem người khác sống. Có người dành hàng giờ tranh luận trên mạng. Có người liên tục than mình không có thời gian nhưng lại không biết mình đã dành bao nhiêu giờ cho những thứ chẳng tạo ra giá trị. Có người muốn thay đổi cuộc đời nhưng mỗi ngày vẫn lặp lại những thói quen cũ.
Muốn có kết quả mới mà cứ làm những việc cũ thì rất khó.
Bạn không thể sống một cuộc đời mới bằng những thói quen cũ.
Nếu muốn khỏe hơn, phải thay đổi cách ăn uống và vận động. Nếu muốn giỏi hơn, phải học. Nếu muốn kiếm nhiều hơn, phải nâng cấp năng lực. Nếu muốn bình yên hơn, phải học cách buông những thứ không kiểm soát được. Nếu muốn có những mối quan hệ tốt hơn, trước hết phải học cách trở thành một người tốt hơn trong các mối quan hệ.
Không có phép màu.
Chỉ có sự thay đổi được lặp lại đủ lâu.
Và có lẽ khó nhất là tu sửa cái tôi.
Cái tôi thường nói: “Tôi biết rồi.” “Tôi đúng.” “Tôi không cần học.” “Tôi không cần ai.” “Tôi làm được.” “Tại sao tôi phải xin lỗi?”
Nhưng càng trưởng thành, người ta càng hiểu rằng không ai biết đủ.
Người giỏi vẫn có thứ phải học. Người thành công vẫn có thứ phải sửa. Người nhiều kinh nghiệm vẫn có lúc sai. Người mạnh mẽ vẫn có lúc cần giúp đỡ.
Một người có thể rất giỏi trong công việc nhưng lại rất vụng về trong tình cảm. Có thể kiếm tiền rất tốt nhưng không biết quản lý cảm xúc. Có thể lãnh đạo hàng trăm người nhưng không biết lãnh đạo chính mình.
Vì vậy, đừng để một vài thành công khiến mình tưởng rằng mình đã hoàn thiện.
Thứ càng lớn càng cần được bảo dưỡng. Con người cũng vậy.
Có một điều rất hay: khi mình bắt đầu tu sửa chính mình, mình sẽ tự nhiên bớt muốn sửa người khác.
Bạn bắt đầu hiểu rằng mỗi người có một hành trình riêng. Bạn bớt phán xét, bớt tranh hơn thua, bớt để ý người khác nghĩ gì, bớt khó chịu khi ai đó không sống theo tiêu chuẩn của mình.
Không phải vì bạn trở nên thờ ơ.
Mà vì bạn nhận ra mình đã có quá nhiều việc phải làm với chính cuộc đời mình.
Thời gian dùng để sửa mình luôn có giá trị hơn thời gian dùng để soi lỗi người khác.
Và đừng nghĩ rằng tu sửa bản thân là một công việc chỉ dành cho lúc mình thất bại. Ngược lại, lúc thành công mới càng cần tu sửa.
Khi có tiền, cần sửa cách sử dụng tiền. Khi có quyền, cần sửa cách đối xử với người khác. Khi có vị trí, cần sửa cái tôi. Khi được nhiều người biết đến, cần sửa cách nhìn về chính mình. Khi có nhiều lựa chọn, càng cần nguyên tắc.
Bởi thất bại đôi khi khiến người ta tỉnh táo. Nhưng thành công nếu không tỉnh táo có thể khiến người ta tưởng rằng mình không còn gì để học.
Đó mới là lúc nguy hiểm.
Có lẽ mỗi tối trước khi ngủ, thay vì hỏi: “Hôm nay người khác làm gì khiến mình khó chịu?”, hãy thử hỏi:
“Hôm nay mình có điều gì cần sửa?”
Hôm nay mình có nói nặng lời với ai không? Có thất hứa không? Có trì hoãn việc quan trọng không? Có tiêu tiền vô ích không? Có để cảm xúc điều khiển mình không? Có bỏ lỡ một cơ hội học hỏi vì sĩ diện không? Có làm ai tổn thương mà chưa xin lỗi không? Có dành quá nhiều thời gian cho những chuyện không quan trọng không?
Không cần trả lời tất cả. Chỉ cần mỗi ngày tìm ra một điều để sửa.
Một năm sau, bạn có thể đã sửa được 365 điều.
Không ai nhìn thấy quá trình đó.
Nhưng bạn sẽ nhìn thấy.
Cuộc đời không yêu cầu chúng ta phải trở thành một con người hoàn hảo. Chỉ cần đừng ngừng hoàn thiện.
Hôm nay tốt hơn hôm qua một chút. Kiên nhẫn hơn một chút. Tử tế hơn một chút. Kỷ luật hơn một chút. Biết lắng nghe hơn một chút. Biết nói “không” đúng lúc hơn một chút. Biết xin lỗi nhanh hơn một chút. Biết tha thứ đúng lúc hơn một chút. Biết làm việc có trách nhiệm hơn một chút. Biết yêu thương bản thân đúng cách hơn một chút.
Những “một chút” ấy nhìn riêng lẻ chẳng có gì ghê gớm. Nhưng sau nhiều năm, chúng có thể tạo ra một con người hoàn toàn khác.
Thứ bận rộn nhất trên đời không phải là kiếm thật nhiều tiền, làm thật nhiều việc hay chạy thật nhanh. Mà là mỗi ngày quay về sửa chính mình.
Sửa một tính xấu. Sửa một thói quen. Sửa một cách nghĩ. Sửa một phản ứng. Sửa một lựa chọn. Sửa một phần cái tôi.
Rồi ngày mai lại sửa tiếp.
Bởi cuộc đời càng dài, mình càng hiểu một điều:
Người khó thay đổi nhất không phải người khác. Người khó thay đổi nhất chính là mình.
Và cũng vì thế, người đáng để mình dành nhiều công sức nhất trong cuộc đời này… chính là bản thân mình.
Đừng quá bận sửa thế giới.
Hãy bận sửa mình trước.
Khi mình tốt hơn, cách mình nhìn thế giới cũng tốt hơn. Khi mình bình an hơn, thế giới quanh mình cũng bớt ồn ào hơn. Khi mình trưởng thành hơn, rất nhiều chuyện trước đây từng khiến mình tức giận… tự nhiên không còn đáng để tức giận nữa.
Tu sửa chính mình là công việc không có ngày hoàn thành. Nhưng cũng là công việc đáng làm nhất trong một đời người.
FB-TnBS
No comments:
Post a Comment