Thanh kiếm “Niềm vui”

JOYEUSE – THANH KIẾM HUYỀN THOẠI CỦA CHARLEMAGNE VÀ BÍ ẨN HƠN 1.200 NĂM LỊCH SỬ

Trong một tủ kính tại Bảo tàng Louvre ở Paris, thanh kiếm Joyeuse, nghĩa là “Niềm vui”, vẫn tỏa sáng với chuôi vàng chạm trổ tinh xảo. Tương truyền, đây là vũ khí của Charlemagne (742–814), vị hoàng đế vĩ đại đã thống nhất phần lớn Tây Âu và được trao vương miện Hoàng đế La Mã vào năm 800.

Trong sử thi La Chanson de Roland thế kỷ XI, Joyeuse được miêu tả là thanh kiếm có ánh thép biến đổi sắc màu ba mươi lần mỗi ngày. Truyền thuyết còn kể rằng chuôi kiếm chứa một chiếc đinh từ Thánh giá của Chúa Jesus, khiến nó mang sức mạnh thiêng liêng và có thể làm lóa mắt kẻ thù.

Nhưng liệu thanh kiếm đang trưng bày tại Louvre có thực sự từng nằm trong tay Charlemagne?

Các nghiên cứu cho thấy Joyeuse là một hiện vật được lắp ghép, tu sửa qua nhiều thế kỷ. Núm chuôi trang trí hình hai con chim đối xứng mang phong cách thế kỷ X–XI, thanh chắn tay tạo hình rồng có cánh thuộc thế kỷ XII, phần tay cầm bằng vàng khắc họa tiết hình thoi thuộc thế kỷ XIII–XIV. Ngay cả lưỡi kiếm cũng trải qua nhiều lần thay đổi, với niên đại được Louvre xác định thuộc thế kỷ XVIII–XIX.

Những chi tiết ấy khiến việc chứng minh Joyeuse chính là thanh kiếm nguyên bản của Charlemagne trở nên bất khả thi với các bằng chứng hiện có.

Từ năm 1271, thanh kiếm đã xuất hiện trong lễ đăng quang của Philippe III tại nhà thờ Reims. Trong nghi lễ, tổng giám mục trao kiếm cho nhà vua như biểu tượng của quyền lực và trách nhiệm bảo vệ vương quốc.

Suốt nhiều thế kỷ, Joyeuse được gìn giữ trong kho báu của Tu viện Saint-Denis. Sau Cách mạng Pháp, thanh kiếm được đưa về Louvre năm 1793, tiếp tục xuất hiện trong lễ đăng quang Napoleon năm 1804 và Charles X năm 1825.

Ngày nay, Joyeuse dài khoảng 100,5 cm, được trưng bày tại Louvre như một trong những báu vật vương quyền quý giá nhất còn tồn tại của nước Pháp.

Có thể thanh kiếm ấy chưa từng theo Charlemagne ra chiến trường, nhưng nó đã chứng kiến sự hình thành, thăng trầm và kết thúc của nhiều triều đại. Một vũ khí từng được truyền tụng trong sử thi đã trở thành biểu tượng quyền lực tồn tại qua hơn một thiên niên kỷ lịch sử châu Âu.

FB-Pane e Vino - 3 Nguyễn Khắc Cần